Người bệnh đái tháo đường dễ bị suy tim và suy tim cũng làm bệnh đái tháo đường nặng lên, tăng gấp 3 lần nguy cơ tử vong. Xét nghiệm NT-proBNP có vai trò quan trọng trong chẩn đoán, tiên lượng và theo dõi suy tim, đặc biệt trên người bệnh đái tháo đường.

Các chuyên gia cho biết thông tin trên trong Hội thảo khoa học chuyên đề “Góc nhìn đa chiều trong quản lý bệnh lý đái tháo đường type 2: Vai trò của chất chỉ điểm sinh học” diễn ra tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chiều 16/8.

Tại hội thảo, TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cho biết, béo phì, đái tháo đường có nguy cơ tiến triển bệnh tim mạch rất lớn. Bởi đây là bệnh lý chuyển hóa, nguy cơ xơ vữa, hệ lụy gây bệnh mạch vành, dẫn đến thiếu máu cơ tim, nhồi máu cơ tim. Bệnh lý cơ tim trong đái tháo đường làm suy giảm chức năng co bóp của cơ tim, dẫn tới suy tim. Đái tháo đường cũng có nguy cơ gây biến chứng loạn nhịp tim. Bên cạnh đó, cao huyết áp trong đái tháo đường cũng là nguyên nhân khiến bệnh tim mạch nặng hơn.

Bệnh nhân đái tháo đường có 2 nhóm biến chứng gồm, biến chứng mạch máu lớn như tổn thương mạch vành, mạch máu ở cổ (động mạch cảnh) dẫn đến đột quỵ não, mạch máu chi dưới và động mạch chủ; nhóm biến chứng mạch máu nhỏ như suy thận, bệnh thận mạn; tổn thương võng mạc mắt, biến chứng thần kinh…

Các biến chứng tim mạch trên bệnh nhân đái tháo đường phần lớn do hậu quả của rối loạn chuyển hóa lipid, làm tăng glucose, đề kháng insulin.

“Xác định nguy cơ suy tim của bệnh nhân đái tháo đường sớm bằng xét nghiệm đo nồng độ NT-proBNP trong máu, một loại hormone tim, là rất cần thiết”, bác sĩ Hoàng nói. Nồng độ NT-proBNP tăng cao có thể là dấu hiệu của suy tim hoặc các vấn đề tim mạch khác. Việc đo nồng độ NT-proBNP giúp bác sĩ chẩn đoán, đánh giá mức độ nghiêm trọng và theo dõi hiệu quả điều trị suy tim.

Tất cả các bệnh nhân đái tháo đường type 1 từ 30 tuổi trở lên, bệnh nhân đái tháo đường type 2 ở thời điểm chẩn đoán (không kể độ tuổi) đều cần phải làm xét nghiệm này.

Giải thích kỹ hơn về xét nghiệm NT-proBNP trong quản lý suy tim ở bệnh nhân đái tháo đường, ThS.BS Nguyễn Thanh Sơn, Phó trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, NT-proBNP là yếu tố dự đoán mạnh mẽ nhất biến cố tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường so với siêu âm tim, ECG và albumin máu.

“Tổn thương mạch máu kết hợp tổn thương cơ tim trên bệnh nhân đái tháo đường sẽ gây nên tình trạng suy tim. Người bệnh đái tháo đường dễ bị suy tim, suy tim làm đái tháo đường nặng lên, đây là một vòng luẩn quẩn”, bác sĩ Sơn nói. Suy tim ảnh hưởng hơn 1/5 người mắc đái tháo đường. Dù đã kiểm soát các yếu tố nguy cơ như mỡ máu, huyết áp…, đái tháo đường type 2 vẫn ảnh hưởng đến suy tim. Điều này chứng minh suy tim là yếu tố thường xảy ra ở bệnh nhân đái tháo đường.

Suy tim làm diễn tiến lâm sàng của người bệnh đái tháo đường xấu đi, nguy cơ nhập viện cao hơn 33%, thời gian nằm viện dài hơn. Bệnh nhân đái tháo đường type 2 có suy tim gia tăng gấp 3 lần nguy cơ tử vong so với người đái tháo đường không suy tim.

Phát hiện sớm tình trạng suy tim qua xét nghiệm NT-proBNP và điều trị tích cực giúp giảm thiểu nguy cơ tiến triển suy tim có triệu chứng ở người bệnh đái tháo đường.

Theo BS.CKII Trần Thị Thanh Nga, Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, xét nghiệm NT-proBNP có vai trò quan trọng trong phát hiện sớm, chẩn đoán, tiên lượng và theo dõi suy tim.

Ở bệnh nhân đái tháo đường, có thể phát hiện nồng độ NT-proBNP tăng mạnh 6 tháng trước khi nhập viện do suy tim, bất kể tiền sử suy tim trước đó. Trong thực hành lâm sàng, NT-proBNP có giá trị tiên lượng và phân tầng bệnh nhân nguy cơ suy tim, tối ưu hóa bệnh nhân nhập viện điều trị.

Giá trị lâm sàng của NT-proBNP hiện đang được mở rộng, xét nghiệm này có thể được sử dụng để phát hiện sớm nguy cơ suy tim ở bệnh nhân đái tháo đường type 2, giúp tăng cường điều trị để ngăn ngừa biến chứng. Giá trị >125pg/mL khi xét nghiệm NT-proBNP được xem như chỉ điểm để thấy nguy cơ cao liên quan đến các biến cố suy tim ở bệnh nhân đái tháo đường. Nếu có kết quả xét nghiệm NT-proBNP từ 125pg/mL trở lên, người bệnh cần được khảo sát chuyên sâu nguy cơ tim mạch, điều trị tích cực kịp thời bằng các thuốc bảo vệ tim mạch, ngăn nguy cơ suy tim.