Chị Hợp (36 tuổi) được bác sĩ chỉ định nội soi tiêu hóa và phát hiện nhiều polyp từ đại tràng đến trực tràng.

Chị Hợp có ông ngoại và bác ruột từng bị ung thư đại tràng, mẹ ruột có đa polyp đại tràng. Vì vậy mặc dù không có triệu chứng bất thường song chị Hợp quyết định đi khám sức khỏe tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

TS.BS Vũ Trường Khanh, Trưởng khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy cho biết, kết quả nội soi dạ dày ghi nhận viêm dạ dày, polyp dạ dày và nhiễm Helicobacter Pylori (HP). Nội soi đại trực tràng toàn bộ phát hiện nhiều polyp rải rác từ đại tràng đến trực tràng, kích thước 0,3-1,2 cm. Một số polyp đã được cắt và làm xét nghiệm mô bệnh học, kết quả là u tuyến ống.

Dựa trên thăm dò chuyên sâu, chị Hợp thuộc hội chứng đa polyp gia đình, nguy cơ cao tiến triển thành ung thư đại trực tràng. Để phòng ngừa biến chứng, bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt một phần đại tràng, sau đó tiếp tục theo dõi định kỳ nhằm phát hiện sớm các tổn thương còn lại.

Theo bác sĩ Khanh, khoảng 80% nguyên nhân gây ung thư đại tràng do sự phát triển của polyp. Bản chất của polyp là những tổn thương lành tính nhưng khi kích thước polyp lớn hơn 1-2cm, nguy cơ ung thư đại tràng cao. Đa polyp đại tràng là căn bệnh có tính di truyền với hàng trăm polyp lớn nhỏ trong lòng ống tiêu hóa. Theo thời gian, một số polyp thay đổi cấu trúc và chuyển thành ác tính nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời.

Những người có tiền sử gia đình như bố mẹ, anh chị em ruột từng mắc ung thư đại trực tràng hoặc đa polyp cần được tầm soát sớm hơn, tùy từng trường hợp cụ thể. Các trường hợp nghi ngờ hội chứng đa polyp di truyền, việc nội soi có thể phải bắt đầu từ khi còn rất trẻ (12 – 20 tuổi) và theo dõi chặt chẽ. Người bệnh cũng cần làm xét nghiệm gene, khám nội soi, chụp cắt lớp vi tính tầm soát để phát hiện polyp ở các vị trí khác như ruột non, tá tràng. Khi phát hiện polyp, bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ qua nội soi và hẹn tái khám định kỳ. Thời gian theo dõi phụ thuộc vào số lượng, kích thước và tính chất của polyp, có thể rút ngắn nếu polyp có nguy cơ cao. Phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, bệnh nhân cần phẫu thuật cắt đại tràng và điều trị hóa trị.

Bên cạnh thăm khám định kỳ, người mắc polyp đại tràng được cần duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường rau xanh, trái cây, cá, đậu và hạn chế rượu bia, thuốc lá, thịt đỏ, đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn để hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa.

Bác sĩ Khanh khuyến cáo dù với người không có yếu tố nguy cơ đặc biệt, nội soi tầm soát ung thư đại trực tràng nên bắt đầu từ khoảng 40 – 45 tuổi. Bên cạnh đó, nên lưu ý đi khám sớm khi có các dấu hiệu như đại tiện ra máu, thay đổi thói quen đi tiêu kéo dài, táo bón hoặc tiêu chảy dai dẳng, phân nhỏ dẹt, đau bụng từng cơn không rõ nguyên nhân. Các biểu hiện toàn thân như chán ăn, thiếu máu, mệt mỏi, sụt cân nhanh cũng cần được kiểm tra kịp thời. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện tiên lượng.