Chị Cẩm, 44 tuổi, ăn uống khó suốt 10 năm, biến chứng giãn thực quản, đau xương ức, loét viêm xung huyết, vừa được điều trị co thắt tâm vị, hồi phục.

Chị Cẩm (ngụ tại Đồng Tháp) từng điều trị nong bóng co thắt tâm vị một lần nhưng bệnh tái phát chỉ sau một tháng. Từ đó đến nay hơn 10 năm, chị sống chung với nuốt nghẹn, cứ ăn vài muỗng cơm là phải uống nước để đẩy thức ăn xuống. Có những lúc, một ngụm nước chị cũng không thể nuốt, phải ói ngược ra. Đêm nào chị cũng phải đối mặt với tình trạng thức ăn trào lên mũi, ngủ không ngon giấc. Gần đây, chị xuất hiện thêm các dấu hiệu nghiêm trọng ở đường tiêu hóa.

Ngày 5/8, Tiến sĩ bác sĩ Đỗ Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết kết quả chụp X-quang thực quản có dùng thuốc cản quang ghi nhận, thực quản chị Cẩm giãn rộng, ứ đọng nhiều dịch, co thắt gây bán hẹp, đoạn cuối có hình mỏ chim. Kết quả đo áp lực nhu động thực quản độ phân giải cao (HRM) cho thấy tình trạng rối loạn chức năng vậng nhu động thực quản và cơ thắt thực quản trên, dưới. Nội soi dạ dày bằng hệ thống máy Olympus EVIS X1 CV – 1500 phóng đại 145-150 lần cho thấy viêm thực quản trào ngược, viêm sung huyết niêm mạc hang vị, loét nông hành tá tràng.

Co thắt tâm vị là tình trạng rối loạn chức năng thực quản khiến cơ quan này mất khả năng mở cơ vòng dưới một cách hiệu quả để thức ăn xuống dạ dày thức ăn xuống dưới dạ dày, gây ứ đọng thức ăn tại thực quản, nuốt nghẹn, đau khi nuốt, trào ngược. Chị Cẩm được chẩn đoán co thắt tâm vị type 2, là tình trạng tăng áp lực toàn bộ thực quản, quá trình nuốt thay vì tạo ra sóng nhu động thì toàn bộ lòng thực quản đồng thời bị nén ép, tạo ra áp lực đồng đều và tăng cao nên không thể đẩy thức ăn xuống dạ dày.

“Trường hợp chị Cẩm nếu không điều trị kịp thời sẽ dễ gặp các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi hít, ung thư thực quản”, bác sĩ Minh Hùng nói, thêm rằng khi thức ăn và chất lỏng không thể di chuyển xuống dạ dày sẽ ứ đọng ở thực quản, trào ngược vào khí quản và phổi gây viêm phổi hít sặc. Tình trạng viêm mạn tính do ứ đọng kéo dài trở thành môi trường thuận lợi cho sự tổn thương và biến đổi của các tế bào niêm mạc thực quản, dẫn đến ung thư thực quản.

Chị Cẩm từng điều trị nong bóng và đã có các biến chứng nặng nên bác sĩ chỉ định phẫu thuật can thiệp cắt cơ vòng dưới thực quản qua ngả miệng. Theo bác sĩ Hùng, đây là phương pháp tối ưu cho chị, mang lại hiệu quả dài lâu, không để lại sẹo, ít đau, nhanh bình phục. Phương pháp này nhằm cắt cơ vòng dưới giúp vùng nối thực quản – dạ dày mở rộng, nhờ đó, thức ăn đi xuống dạ dày dễ dàng hơn. Quá trình phẫu thuật nội soi, bác sĩ dùng dao điện đốt mở niêm mạc thực quản, sau đó tạo khoang giữa lớp cơ và niêm mạc thực quản, tiến hành cắt cơ vòng thực quản đường cắt dài 6 cm ở thực quản và 2 cm ở dạ dày. Cuối cùng, đóng lỗ niêm mạc bằng 5 clip (kẹp).

Hậu phẫu, chị Cẩm không đau, không còn cảm giác nuốt nghẹn. Kết quả chụp X-quang kiểm tra đánh giá cho thấy khả năng nuốt được cải thiện, vết mổ an toàn nên chị được xuất viện sau 1 ngày. Chị Cẩm được hướng dẫn ăn thức ăn lỏng một tuần đầu sau phẫu thuật, sau đó chuyển sang thức ăn đặc hơn và nhai kỹ. Tái khám theo lịch hẹn.

Co thắt tâm vị là bệnh lý đến nay chưa xác định được nguyên nhân gây bệnh, do đó không có biện pháp phòng ngừa cụ thể. Người bệnh có dấu hiệu bất thường như nuốt nghẹn, nôn trớ thức ăn không tiêu hóa, đau ngực, sụt cân không rõ nguyên nhân, cần đi khám bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Tùy mức độ nghiêm trọng của bệnh và tình trạng sức khỏe mà người bệnh sẽ được chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, có thể dùng thuốc, tiêm botulinum, nong vòng thực quản bằng bóng hay phẫu thuật can thiệp cắt cơ vòng dưới thực quản qua nội soi ngả bụng (lap Heller) hay đường miệng (POEM), theo bác sĩ Minh Hùng.