Anh Tam (25 tuổi, Cần Thơ) bị một vết trầy xước ở ngón chân khi lội ruộng, tiến triển nhiễm trùng huyết, suy đa cơ quan, phải thở máy và lọc máu liên tục để giành giật sự sống.

Anh Tam được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở P.Tân Sơn Hòa – Q.Tân Bình cũ) trong tình trạng nguy kịch. Theo người nhà, khoảng một tuần trước đó, anh Tam đi chân trần ở ngoài ruộng và bị trầy xước ngón chân phải. Vết thương nhỏ, không chảy nhiều máu nên anh chủ quan, không xử lý sát trùng mà tiếp tục sinh hoạt bình thường. Vài ngày sau, anh bắt đầu sốt cao, ớn lạnh, mệt mỏi, tự mua thuốc uống nhưng không thuyên giảm. Tình trạng ngày càng xấu đi, đến khi anh lơ mơ, yếu dần, được người nhà đưa đi cấp cứu tại bệnh viện địa phương. Bác sĩ đánh giá anh Tam gặp tình trạng suy hô hấp, phải đặt nội khí quản cấp cứu trước khi chuyển lên tuyến trên.

Người bệnh được đánh giá nhanh và chuyển thẳng vào khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (ICU), Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Ở thời điểm này, người bệnh phải thở máy, hôn mê sâu, huyết áp tụt và có biểu hiện sốc nhiễm trùng. Các xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng lan tỏa toàn thân với chỉ số viêm tăng rất cao, rối loạn đông máu, suy gan cấp, suy thận cấp, suy hô hấp nặng.

Theo ThS.BS Huỳnh Khiêm Huy, khoa ICU, người bệnh được chẩn đoán nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, khởi phát từ nhiễm trùng da – mô mềm ở bàn chân, sau đó lan nhanh sang phổi, gan, thận và hệ thần kinh trung ương.

Trong quá trình điều trị, kết quả xét nghiệm và đánh giá lâm sàng cho thấy bệnh nhân nhiều khả năng nhiễm vi khuẩn Burkholderia pseudomallei, tác nhân gây bệnh Whitmore, còn được gọi là “vi khuẩn ăn thịt người”. Đây là loại vi khuẩn sống trong đất và nước bùn, thường xâm nhập qua các vết thương trên da, đặc biệt nguy hiểm vì diễn tiến âm thầm nhưng khi bùng phát có thể gây nhiễm trùng huyết rất nặng.

Không chỉ tấn công các cơ quan nội tạng, vi khuẩn còn theo dòng máu lan đến tim. Siêu âm tim tại giường ghi nhận tổn thương bất thường trên van động mạch chủ, nghi ngờ sùi viêm nội tâm mạc nhiễm trùng – đây là tình trạng vi khuẩn bám vào van tim, gây viêm, làm rối loạn chức năng tim và có nguy cơ hình thành các khối nhiễm trùng di chuyển theo dòng máu, gây tắc mạch não và các cơ quan khác.

Trước diễn tiến nguy kịch, êkíp hồi sức triển khai điều trị tích cực cao nhất cho người bệnh. Bác sĩ chỉ định thở máy xâm lấn, dùng thuốc vận mạch để duy trì huyết áp, phối hợp nhiều kháng sinh mạnh, liều cao và kéo dài, hướng tới kiểm soát tác nhân nghi ngờ gây bệnh Whitmore.

Do bệnh nhân bị suy gan và thận nặng, các bác sĩ chỉ định lọc máu liên tục kết hợp thay huyết tương nhiều lần nhằm loại bỏ vi khuẩn, độc tố và các chất trung gian gây viêm ra khỏi máu, giúp giảm gánh nặng cho các cơ quan đang suy kiệt. Song song đó, bệnh nhân được theo dõi tim mạch chặt chẽ, siêu âm tim lặp lại để phát hiện sớm biến chứng nặng trên van tim, sẵn sàng can thiệp nếu xuất hiện suy tim hoặc thuyên tắc nguy hiểm.

Theo bác sĩ Huy, đây được đánh giá là ca bệnh rất nặng, nguy cơ tử vong cao nếu đến viện chậm hoặc xử trí không kịp thời. Từ trường hợp này, bác sĩ cảnh báo người dân, đặc biệt là những người thường xuyên làm ruộng, lội bùn, tiếp xúc với đất và nước bẩn, cần mang giày (ủng) bảo hộ để hạn chế trầy xước da. Khi có vết thương, dù nhỏ, cần rửa sạch, sát trùng đúng cách và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường như sưng đau, đỏ nóng, sốt, ớn lạnh, mệt mỏi. Người bệnh không tự ý mua thuốc uống khi bệnh diễn tiến nặng, mà cần đến cơ sở y tế sớm. Nhiễm trùng huyết và sốc nhiễm khuẩn là tình trạng cấp cứu tối khẩn, có thể cướp đi tính mạng chỉ trong thời gian rất ngắn.

* Tên người bệnh đã được thay đổi