Nghe con trai muốn hiến thận cứu mình, ông V. không đồng ý, lo con trai còn quá trẻ, chưa lập gia đình, nếu chỉ còn một quả thận không “chống đỡ” nổi lúc ốm đau.

Ông P.Q.V., 56 tuổi, được  các bác sĩ Đơn vị Nội thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 phát hiện bệnh suy thận mạn kéo dài 6 năm đã chuyển sang giai đoạn cuối. Thận của ông V. gần như mất hoàn toàn chức năng lọc máu khiến độc tố, chất dư thừa tích tụ trong cơ thể, buộc phải ghép thận hoặc chạy thận nhân tạo hay lọc màng bụng để tiếp tục cuộc sống.

Ngồi bên cạnh,  anh P.Q.M., 31 tuổi, con trai ông lặng đi. Nhiều năm nay, kể từ lúc cha bị bệnh, anh và mẹ đã chuẩn bị sẵn tinh thần cho tình huống xấu nhất này và nghĩ đến việc hiến thận. Khi nghe bác sĩ thông tin, trong đầu anh hiện lên hình ảnh người cha nằm bất động trên giường bệnh, cánh tay gắn những dây dẫn ngoằn ngoèo đưa máu chảy liên hồi từ cơ thể sang máy chạy thận.

“Con sẽ hiến thận cho cha”, anh M. nói dứt khoát khi nắm chặt lấy bàn tay chai sần của người đàn ông trụ cột gia đình. Anh M. cho biết, anh đã quyết định việc này từ trước nhưng không nói với cha.

Bác sĩ chuyên khoa I Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết ghép thận là phương pháp điều trị suy thận mạn giai đoạn cuối tối ưu, giúp người bệnh có thể phục hồi sức khỏe và trở về cuộc sống gần như bình thường. Tuy nhiên, một rào cản của ghép thận là phải tìm được nguồn cho thận phù hợp.

Ông V. là trường hợp may mắn khi có con trai hiến thận – nguồn thận từ người cùng huyết thông, khả năng tương thích cao, giảm nguy cơ thải ghép sau phẫu thuật. Trong khi theo số liệu từ Trung Điều phối Ghép tạng Quốc gia, cả nước hiện có 5.743 người đang chờ đợi được ghép thận, trong khi tổng số trường hợp được ghép tạng mỗi năm chỉ khoảng 1.000.

Trước những chứng cứ y khoa thuyết phục và lời đề nghị của con trai, ông V. trầm ngâm một lúc rồi lắc đầu, nói: “Quãng đời phía trước còn dài, con cần quả thận này hơn cha. Bây giờ còn trẻ không sao nhưng vài năm nữa, không có gì đảm bảo con khỏe mạnh nếu chỉ còn một quả thận. Cha sợ con sẽ bị suy thận như cha nên quyết định chạy thận nhân tạo”.

Anh M. cố gắng thuyết phục rằng mình còn trẻ, không có bệnh nền ảnh hưởng tới thận. Nếu mất một quả thận, quả thận còn lại tăng cường hoạt động, bù đắp cho bên thận mất đi. Do đó, anh vẫn có thể sống khỏe mạnh, làm việc, lập gia đình và có con bình thường.

Ngược lại, mẹ anh đã có tuổi nên anh không muốn mẹ thiếu một quả thận. Chưa kể, anh cùng huyết thống với ông V., khả năng thận cho tương thích cao hơn. Dù con trai cố gắng thuyết phục nhưng ông vẫn từ chối để con có thể sống một cuộc đời trọn vẹn, không phải lo lắng về bất kỳ điều gì.

Cuối cùng, bác sĩ chuyên khoa I Đỗ Thị Hằng, Trưởng đơn vị Nội thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, chỉ định ông chạy thận nhân tạo 1 buổi/tuần, đồng thời, tiếp tục duy trì phác đồ điều trị bảo tồn. Mục tiêu vừa giúp ông đảm bảo sức khỏe để có thể làm việc và sinh hoạt bình thường, không phụ thuộc lọc máu hoàn toàn.

Kết quả chạy thận ghi nhận, chức năng thận của ông V. đang duy trì ổn định, còn khả năng lọc máu tạo nước tiểu. Điều này không thường xảy ra ở người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối, có chạy thận nhân tạo.

Chạy thận nhân tạo là phương pháp lọc máu ngoài cơ thể nhằm thay thế thận lọc máu do thận ở người bệnh suy thận mạn giai đoạn cuối không còn khả năng thực hiện chức năng này. Theo đó, máu của người bệnh được vận chuyển qua dây dẫn đến hệ thống máy chuyên dụng để lọc, lấy đi các độc tố, chất dư thừa (urê, creatinine, kali, natri…) tồn đọng và giữ lại các chất cần thiết. Máu sau khi lọc xong được đưa trở lại cơ thể người bệnh.

Tuy không thể giúp người bệnh thoát khỏi suy thận mạn như ghép thận nhưng chạy thận nhân tạo giúp người bệnh duy trì sự sống cho đến lúc có đủ điều kiện để ghép thận, thậm chí đến cuối đời.

Theo bác sĩ Hằng, hiện nay, người bệnh có điều kiện tiếp cận với các kỹ thuật chạy thận công nghệ cao, hệ thống máy móc hiện đại, quả lọc hiệu quả cao, nguồn nước siêu tinh khiết, giúp nâng cao hiệu quả lọc máu, qua đó, cải thiện chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ.

Đơn cử, tại Đơn vị Nội thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, công nghệ HDF online (thẩm tách siêu lọc máu) được ứng dụng. Công nghệ mô phỏng gần giống với chức năng thận hơn, lọc được các chất có trọng lượng phân tử trung bình đến lớn trong máu mà kỹ thuật chạy thận nhân tạo truyền thông không thể đáp ứng. Qua đó giúp người bệnh giảm nguy phát sinh biến chứng tim mạch, tụt huyết áp, ăn ngon, ngủ sâu, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Ngoài ra, mẫu nước đang sử dụng tại đơn vị được gửi sang Đức phân tích để thiết kế, sản xuất, lắp đặt hệ thống xử lý nước R.O phù hợp với đặc điểm nguồn nước, đảm bảo cung cấp nước siêu tinh khiết cho hệ thống máy thận nhân tạo tại đơn vị.

Bác sĩ Hằng cho biết suy thận mạn diễn tiến âm thầm, hầu như không có triệu chứng hoặc biểu hiện mơ hồ ở những giai đoạn đầu, người bệnh khó phát hiện. Người bệnh thường tình cờ phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khám một bệnh khác. Chỉ khi bệnh chuyển sang giai đoạn muộn, chức năng thận không còn hiệu quả, người bệnh mới bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như phù nề tay chân, chán ăn, buồn nôn, nhức đầu, tăng huyết áp, thiếu máu,…

Do đó, bác sĩ khuyến cáo mọi người cần xây dựng thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ 6-12 tháng nhằm sớm phát hiện tổn thương thận, hay các bệnh nguy cơ ảnh hưởng tới thận, để kịp thời có biện pháp kiểm soát và điều trị phù hợp.

Với người được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn, người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi chức năng thận; cần sử dụng thuốc đúng theo chỉnh định của bác sĩ, tuyệt đối không dùng thuốc khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ. Ngoài ra, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động và nghỉ ngơi.