Nghệ sĩ Tấn Beo, 59 tuổi (tên thật Phạm Tấn Danh), từng cấp cứu tai biến mạch máu não, sau đó phát hiện bị suy thận giai đoạn 4, song được điều trị thoát cảnh chạy thận.

Gia đình cho biết, hơn một năm trước nghệ sĩ Tấn Beo từng bị tai biến mạch máu não, may mắn được đưa đi cấp cứu kịp thời. Sau đó, ông bị di chứng, nói chuyện vấp, không thể di chuyển, đồng thời phát hiện bị suy thận giai đoạn 5 – tức giai đoạn cuối, được lọc máu tại một bệnh viện, đồng thời phẫu thuật cầu tay để chuẩn bị cho việc chạy thận nhân tạo định kỳ lâu dài. Lúc này, suy thận trở về giai đoạn 4.

“Đây là hệ quả từ thói quen thích ăn mặn, đồ muối, trứng ung, mắm cá, uống bia đêm khuya”, nghệ sĩ Tấn Beo chia sẻ.

Tháng 3/2025, ông đến Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 khám và đăng ký lọc máu định kỳ. BS.CKI Đỗ Thị Hằng, Trưởng Đơn vị Nội thận – Lọc máu, cho biết nghệ sĩ bị nhiều bệnh nền như di chứng tai biến mạch máu não cũ, huyết áp cao, đái tháo đường type 2, tăng lipid máu hỗn hợp, tăng axit uric máu, tim thiếu máu cục bộ. Các bệnh lý này đẩy nhanh tốc độ suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

“Tất cả đều là những thủ phạm tàn phá thận và hệ thống tim mạch, dẫn đến đột quỵ và suy thận”, bác sĩ Hằng cho biết, thêm rằng các bệnh lý này không chỉ độc lập gây hại mà còn tương tác, làm trầm trọng thêm lẫn nhau, đẩy nhanh tốc độ suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Bác sĩ Hằng lý giải, nghệ sĩ Tấn Beo bị suy thận cấp trên nền suy thận mạn sau cơn đột quỵ, tức là đã có bệnh thận mạn tính từ trước, nhưng cơn đột quỵ cùng với các yếu tố nguy cơ khác đã đưa thận vào một đợt suy thận cấp nặng nề, khiến chức năng giảm đột ngột đến giai đoạn 5.

May mắn, người bệnh vẫn đi tiểu được, độ lọc cầu thận eGFR 22mL/p/1,73 nên chưa cần chỉ định lọc máu, vẫn có thể điều trị nội khoa bảo tồn chức năng thận, đồng nghĩa còn tia hy vọng cứu được thận thoát lọc máu, giúp ông thoát cảnh phụ thuộc sự sống vào máy móc cả đời, tiết kiệm thời gian và chi phí. Với người có nhiều bệnh nền, tiên lượng nặng hơn, tiến triển suy thận sẽ nhanh hơn, vì vậy cần được theo dõi chặt chẽ kèm chế độ dinh dưỡng phù hợp, kiểm soát bệnh nền ổn định.

Nghệ sĩ Tấn Beo được lên phác đồ điều trị cá thể hóa, bảo tồn chức năng thận nhằm tăng sức khỏe tổng thể, trì hoãn lọc máu càng lâu càng tốt. Ông được dùng thuốc hạ huyết áp về mức mục tiêu, xuống còn dưới 140/90mmHg, điều chỉnh đường huyết HbA1c còn dưới 7% và mỡ máu LDL-C dưới 1,8mmol/L. Ông được sử dụng các loại thuốc an toàn với thận nhưng vẫn kiểm soát tốt các bệnh nền, tránh nguy cơ tai biến lần hai.

Tấn Beo trước đó hiểu sai về chế độ dinh dưỡng nên kiêng đạm, không ăn rau, trái cây, dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, teo cơ. Bác sĩ chỉnh lại chế độ dinh dưỡng hợp lý cho bệnh nhân để tránh suy dinh dưỡng, đề kháng yếu, dễ mắc các bệnh đồng nhiễm làm bệnh thận nặng hơn. Nghệ sĩ cần tuân thủ lời dặn dò của bác sĩ, uống đủ nước, đảm bảo chế độ ăn giảm đạm, hạn chế muối, nước mắm, nước tương, thức ăn dầu mỡ, đồ chiên xào, nội tạng động vật, thịt đỏ. Chế độ ăn cần giảm đạm động vật nhưng được bổ sung đạm keto hoặc axit amin để đảm bảo dinh dưỡng mà không ảnh hưởng tới chức năng thận. Bác sĩ Hằng nhấn mạnh, với người bệnh suy thận, mỗi giai đoạn trên từng bệnh nhân cần chế độ riêng khác nhau. Nhiều người kiêng rau củ, trái cây, đạm… dẫn đến trường hợp suy thận suy dinh dưỡng. Ngoài ra anh cần không lạm dụng thuốc giảm đau, thực phẩm chức năng, nói không với hút thuốc lá, uống rượu bia…

“Trước đây sống thoải mái bao nhiêu, nay vào khuôn khổ bấy nhiêu. Ban đầu, cảm giác vô cùng khó chịu”, nghệ sĩ Tấn Beo chia sẻ. Bác sĩ Hằng nói, “cuộc sống quá khắc nghiệt” là cảm giác chung của người bệnh thận trong quá trình điều trị, đặc biệt với người nghệ sĩ yêu thích cuộc sống tự do, dịch chuyển như Tấn Beo. Nhưng nếu không tuân thủ, chắc chắn sớm đối diện nguy cơ chạy thận.

Sau 3 tháng, độ lọc cầu thận của nghệ sĩ Tấn Beo được cải thiện, từ 24mL/phút/1,73m2 (Giai đoạn 5) lên 31 mL/phút/1,73m2 (Giai đoạn 3B). Người bệnh thoát khỏi việc chạy thận thường xuyên, chỉ duy trì tái khám định kỳ 1 tháng/lần.

Trong hành trình chiến đấu cùng bệnh tật, bên cạnh anh luôn có sự đồng hành của chị Dung – người vợ cùng anh đi cấp cứu, sau đó gõ cửa nhiều nơi để anh thoát cảnh chạy thận. Khi tìm được bác sĩ Hằng, chị lại đưa anh đến tái khám theo lịch định kỳ tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7. Sau lần tai biến, anh phải ngồi xe lăn, nói chuyện ú ớ, đôi khi quên mất một số người thân, luôn phải có người túc trực hỗ trợ mọi nhu cầu sinh hoạt cá nhân. Nhưng một năm sau anh đã tự đi lại được nếu có người dìu, không phải đi xe lăn, không cần người hỗ trợ 24/7 như trước nữa.

Cuối tháng 10/2025, nghệ sĩ Tấn Beo cùng vợ đến tái khám. Lúc này anh đã có thể ăn uống bình thường, song cần đảm bảo thanh đạm. Anh nói chuyện lưu loát, cho biết sau 2 năm chiến đấu cùng bệnh tật, đang ấp ủ dự định quay lại sân khấu song đi lại còn nhiều khó khăn do di chứng tai biến. Bác sĩ Hằng tư vấn tập vật lý trị liệu để cải thiện vận động, khí huyết lưu thông, phòng ngừa loét…

Nghệ sĩ Tấn Beo là một trong hàng triệu bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tại Việt Nam, may mắn được điều trị sớm, đúng phác đồ, thoát nguy cơ chạy thận. Mới đây, showbiz Việt cũng hay tin ca sĩ Siu Black nhập viện cấp cứu do suy thận, tràn dịch màng tim và phổi, đang điều trị tích cực.

Mỗi tháng, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tiếp nhận khoảng 1.500-1.700 người bệnh thận đến khám, trong đó gần 50% bị suy thận mạn. Phác đồ điều trị cá thể hóa đã giúp nhiều người bệnh thoát cảnh chạy thận.

Bệnh thận mạn tính (Chronic Kidney Disease – CKD) là tình trạng thận bị tổn thương và mất chức năng dần dần theo thời gian, kéo dài trên 3 tháng. Thận bị tổn thương sẽ không thể lọc máu hiệu quả, khiến các chất thải và dịch thừa tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Nguyên nhân gây bệnh thường do tiểu đường, cao huyết áp, viêm cầu thận, thận đa nang, tắc nghẽn đường tiết niệu…

Bệnh được chia thành 5 giai đoạn dựa trên tốc độ lọc cầu thận, là chỉ số đo lường khả năng lọc máu của thận. Trong đó, giai đoạn 4 là tình trạng chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, với chỉ số lọc cầu thận (eGFR) từ 15–29 ml/phút. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như mệt mỏi, phù nề, chán ăn, khó thở, tăng huyết áp và thiếu máu.Còn giai đoạn 3B thận bị tổn thương vừa, chức năng ở mức vừa đến nặng.

Nếu không được kiểm soát, CKD có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như thiếu máu, loãng xương, tim mạch, suy dinh dưỡng, giảm khả năng miễn dịch… Khi thận mất gần hết chức năng, cần phải lọc máu hoặc ghép thận để duy trì sự sống.

Hiện nay, tỷ lệ bệnh thận mạn ở Việt Nam đang ở mức cao nhất châu Á – Thái Bình Dương với hơn 8,7 triệu người mắc bệnh, chiếm 12,8% số người trưởng thành. Mỗi năm, số bệnh nhân cần điều trị lọc máu lên đến khoảng 800.000 người trong khi cả nước chỉ có trên 5.000 máy lọc thận, tức đáp ứng gần 30% nhu cầu, dẫn đến tình trạng quá tải.

Theo bác sĩ Hằng, người phải chạy thận, dù là thẩm phân máu (lọc máu qua máy) hay thẩm phân phúc mạc (lọc máu qua khoang bụng), đều phải đối mặt với vô vàn khó khăn về thể chất, tâm lý, xã hội và tài chính. Bên cạnh các vấn đề sức khỏe, họ phải sống chung với máy móc suốt đời, dành 3-4 giờ/lần, 3 lần/tuần để đến bệnh viện hoặc trung tâm lọc máu, gây tiêu tốn rất nhiều thời gian và làm gián đoạn mọi hoạt động khác.

Sức khỏe yếu, lịch trình điều trị dày đặc khiến người bệnh khó có thể đi làm hoặc duy trì công việc, trong khi đó, chi phí chạy thận cực kỳ lớn. Dù được điều trị nhưng bệnh nhân thận mạn vẫn thường đối mặt với các nguy cơ như biến cố tim mạch, suy tim, tử vong hoặc tiến triển đến bệnh thận giai đoạn cuối, phải chạy thận hoặc ghép thận.

Bác sĩ Hằng khuyến cáo, để phòng ngừa suy thận, cần duy trì lối sống lành mạnh gồm uống đủ nước, có chế độ ăn uống khoa học, hạn chế muối và rượu bia, tập thể dục đều đặn, giữ cân nặng hợp lý, không hút thuốc lá, và kiểm soát huyết áp, đường huyết. Đồng thời, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.