Ngày Huyết khối Thế giới (World Thrombosis Day) được tổ chức vào ngày 13/10 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về huyết khối – tình trạng có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, như đột quỵ và thuyên tắc phổi. Sự kiện góp phần lan tỏa kiến thức về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng ngừa huyết khối, qua đó khuyến khích mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe.
Ngày Huyết khối Thế giới được tổ chức vào ngày 13/10 hằng năm, nhằm nâng cao nhận thức về huyết khối, các yếu tố nguy cơ, dấu hiệu cảnh báo và biện pháp phòng ngừa. Ngày này được Hiệp hội Quốc tế về Huyết khối và Cầm máu (ISTH) khởi xướng vào năm 2014, hướng đến giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do huyết khối trên toàn cầu. (1)
Ngày 13/10 được lựa chọn vì đây là ngày sinh của Rudolf Virchow, bác sĩ và nhà bệnh học người Đức có đóng góp quan trọng trong nghiên cứu cơ chế hình thành huyết khối. Chiến dịch đầu tiên được triển khai vào năm 2014 với sự tham gia của hơn 175 tổ chức trên thế giới.
Ngày Huyết khối Thế giới giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về nguy cơ hình thành cục máu đông, nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và chủ động trao đổi với nhân viên y tế về biện pháp dự phòng, chẩn đoán và điều trị. Đây cũng là dịp để các cơ sở y tế, tổ chức chuyên môn và cộng đồng cùng lan tỏa thông tin khoa học, góp phần hạn chế những biến chứng nghiêm trọng do huyết khối gây ra.
Mỗi năm, chiến dịch Ngày Huyết khối Thế giới tập trung vào những khía cạnh khác nhau của công tác nâng cao nhận thức, phòng ngừa và kiểm soát huyết khối. Các chủ đề được xây dựng nhằm khuyến khích cộng đồng nhận biết nguy cơ, chủ động bảo vệ sức khỏe và giảm gánh nặng bệnh tật do cục máu đông gây ra.
Qua các năm, thông điệp của chiến dịch ngày càng nhấn mạnh vai trò của việc nhận diện nguy cơ theo từng nhóm đối tượng, duy trì lối sống lành mạnh và chủ động trao đổi với nhân viên y tế để phòng ngừa huyết khối hiệu quả.
Huyết khối là tình trạng cục máu đông hình thành bất thường bên trong mạch máu, gây cản trở hoặc chặn dòng máu lưu thông đến các cơ quan. Cục máu đông có thể làm tắc nghẽn dòng máu hoặc bong ra, di chuyển đến vị trí khác và gây tắc mạch, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ thiếu máu não, thuyên tắc phổi, thậm chí đe dọa tính mạng.
Huyết khối có thể hình thành ở tĩnh mạch hoặc động mạch. Huyết khối tĩnh mạch sâu thường gặp ở chân, đôi khi ở tay, gây sưng, đau, nóng hoặc đổi màu da; cục máu đông trôi lên phổi có thể gây thuyên tắc phổi. Huyết khối động mạch làm gián đoạn dòng máu đến tim, não hoặc cơ quan khác, gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ thiếu máu não hoặc thiếu máu cơ quan.
Ai cũng có thể bị huyết khối, nhưng nguy cơ cao hơn ở người ít vận động hoặc nằm lâu, sau phẫu thuật hay chấn thương nặng, phụ nữ mang thai và sau sinh, người lớn tuổi, thừa cân, mắc ung thư hoặc bệnh mạn tính, có tiền sử huyết khối hay rối loạn đông máu di truyền. Những người này nên hỏi bác sĩ về cách dự phòng.
Triệu chứng tùy vị trí cục máu đông và có thể không rõ ràng. Dấu hiệu cảnh báo gồm sưng, đau, nóng hoặc đổi màu da ở một bên chân hoặc tay. Cần cấp cứu ngay khi đột ngột khó thở, đau ngực, tim đập nhanh, ho ra máu; méo miệng, yếu hoặc tê một bên người, nói khó; hoặc đau, đè nặng ngực lan ra tay, vai, lưng, hàm kèm vã mồ hôi, buồn nôn.
Phòng ngừa huyết khối cần kết hợp duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế các yếu tố nguy cơ và áp dụng biện pháp y khoa khi cần thiết. Đặc biệt, người phải nằm lâu, vừa phẫu thuật hoặc có tiền sử huyết khối nên chủ động trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn dự phòng phù hợp. Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ hình thành huyết khối gồm:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ngày Huyết khối Thế giới 13/10 là dịp để mỗi người quan tâm hơn đến sức khỏe tuần hoàn và chủ động phòng ngừa nguy cơ hình thành cục máu đông. Những thói quen đơn giản như vận động thường xuyên, hạn chế ngồi lâu và thăm khám định kỳ có thể góp phần bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm do huyết khối.
