Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10 là ngày hành động quốc tế, được Liên Hợp Quốc khởi xướng, nhằm nâng cao nhận thức về già hóa dân số và thúc đẩy các chính sách chăm sóc, bảo vệ quyền lợi người cao tuổi trong mọi nước thành viên.
Diễn ra vào ngày 1/10 hằng năm, Ngày Quốc tế Người cao tuổi (International Day of Older Persons), được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc xác lập nhằm nâng cao nhận thức về những vấn đề liên quan đến người cao tuổi. Trong đó có quá trình già hóa dân số, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh đến tạo điều kiện tham gia đời sống xã hội.
Ngày Quốc tế Người cao tuổi có nguồn gốc từ những nỗ lực quốc tế nhằm ứng phó với quá trình già hóa dân số.
Liên Hợp Quốc đã thông qua Kế hoạch hành động quốc tế Vienna về người cao tuổi tại Đại hội Thế giới về Lão hóa năm 1982. Kế hoạch đặt nền tảng cho các chính sách và chương trình quốc tế liên quan đến người cao tuổi.
Đến ngày 14/12/1990, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức chọn ngày 1/10 là Ngày Quốc tế Người cao tuổi, kêu gọi các nước tích cực tham gia vào các hoạt động liên quan đến vấn đề già hóa dân số.
Ngày 1/10 là dịp ghi nhận những đóng góp của người cao tuổi đối với gia đình và xã hội. Việc tôn trọng, lắng nghe và tạo điều kiện để họ tiếp tục tham gia các hoạt động phù hợp góp phần duy trì sự gắn kết giữa các thế hệ.
Ngày kỷ niệm này còn nâng cao nhận thức về những thách thức của già hóa dân số. Già hóa là xu hướng dân số mang tính toàn cầu. Khi số lượng và tỷ lệ người cao tuổi ngày càng tăng, xã hội cần quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe, khả năng vận động, đời sống tinh thần, môi trường sống, chăm sóc dài hạn và nguy cơ phân biệt đối xử dựa trên tuổi tác. Thông qua Ngày Quốc tế Người cao tuổi, cộng đồng quốc tế cùng nhìn nhận những thách thức này, để tìm ra giải pháp thích ứng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh, lão hóa lành mạnh (healthy ageing) không phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của mỗi cá nhân, mà còn chịu ảnh hưởng bởi môi trường sống và khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, chăm sóc xã hội phù hợp. Vì vậy, chăm sóc người cao tuổi cần có sự phối hợp giữa gia đình, cộng đồng và hệ thống y tế.
Chủ đề Ngày Quốc tế Người cao tuổi được Liên Hợp Quốc lựa chọn theo từng năm, phản ánh những vấn đề nổi bật liên quan đến già hóa dân số, quyền lợi và chất lượng cuộc sống của người cao tuổi.
Năm 2026, chủ đề Ngày Quốc tế Người cao tuổi là “The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives”, tạm dịch “Kỷ nguyên trường thọ: Thiết kế lại hệ thống cho cuộc sống dài lâu”. Chủ đề nhấn mạnh nhu cầu điều chỉnh các hệ thống xã hội, y tế, an sinh và chăm sóc dài hạn để thích ứng với xu hướng tuổi thọ tăng cao, tạo điều kiện cho người cao tuổi có cuộc sống khỏe mạnh, an toàn và tiếp tục được tham gia đóng góp cho xã hội.
Thực trạng già hóa dân số đang kéo theo nhiều vấn đề, đặc biệt về y tế – sức khỏe. Tuổi cao không đồng nghĩa với bệnh tật, nhưng quá trình lão hóa làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh. Một số bệnh người cao tuổi hay mắc như: giảm thính lực, đục thủy tinh thể, thoái hóa khớp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, sa sút trí tuệ… Người cao tuổi cũng có xu hướng đồng mắc nhiều bệnh, khiến quá trình điều trị và phục hồi khó khăn hơn.
Già hóa dân số đang là vấn đề toàn cầu và Việt Nam cũng không ngoại lệ.
Già hóa dân số đang diễn ra ở hầu hết các quốc gia. WHO dự báo đến năm 2030, cứ 6 người trên thế giới lại có 1 người từ 60 tuổi. Số người từ 60 tuổi trở lên đạt khoảng 1 tỷ người năm 2020, sẽ tăng lên 1,4 tỷ người vào năm 2030, và 2,1 tỷ người vào năm 2050. Đến năm 2050, khoảng 2/3 dân số từ 60 tuổi trên thế giới sống tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. (1)
Tại Việt Nam, quá trình già hóa dân số diễn ra với tốc độ nhanh. Theo Kết quả Dự báo dân số Việt Nam 2024-2074 của Cục Thống kê và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Dự báo đến năm 2034, số người từ 60 tuổi trở lên đạt xấp xỉ 21 triệu người. (2)
Tình trạng già hóa dân số tại Việt Nam đặt ra yêu cầu tăng cường chăm sóc sức khỏe ngay từ tuổi trung niên. Hiện, Bộ Y tế đang có kế hoạch để hướng dẫn, tập huấn và duy trì lối sống lành mạnh cho người từ 40 tuổi (độ tuổi trung niên), nhằm phòng ngừa bệnh mạn tính, bảo vệ sức khỏe, lựa chọn công việc phù hợp và chuẩn bị tài chính cho tương lai.
Ngày Quốc tế Người cao tuổi có thể được kỷ niệm bằng nhiều hoạt động thiết thực, từ những chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng đến những hành động đơn giản trong gia đình.
Tại Việt Nam, các hoạt động hưởng ứng cũng hướng đến việc chăm sóc, phụng dưỡng, động viên tinh thần và phát huy vai trò của người cao tuổi trong gia đình và xã hội:
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có thế mạnh đa chuyên khoa, giúp người cao tuổi được thăm khám và điều trị nhiều vấn đề sức khỏe trong cùng hệ thống, từ tim mạch, thần kinh, đột quỵ, nội tiết – đái tháo đường, hô hấp, tiêu hóa – gan mật – tụy, thận học – tiết niệu đến cơ xương khớp, mắt, tai mũi họng, ung bướu, phục hồi chức năng… Đây là những chuyên khoa có vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, nhóm thường có nhiều bệnh nền cùng lúc và cần phối hợp giữa nhiều chuyên khoa trong quá trình chẩn đoán, điều trị và theo dõi lâu dài.
Đặc biệt, ngày 06/02/2026, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã cùng Bệnh viện Lão khoa Trung ương công bố “Chương trình hợp tác toàn diện trong lĩnh vực phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và quản lý sa sút trí tuệ, Alzheimer ở người cao tuổi”.
Theo đó, lần đầu tiên Việt Nam thực hiện nghiên cứu toàn diện, quy mô lớn bằng phương pháp xét nghiệm chỉ dấu sinh học trong máu hiện đại, tiên tiến trên thế giới để chẩn đoán, quản lý bệnh Alzheimer ở người cao tuổi. Hợp tác được kỳ vọng mang lại những hiệu quả mang tính “cách mạng” trước một trong những vấn đề được xác định là gánh nặng lớn của nhân loại trong hiện tại và tương lai.
Việc kết hợp đa chuyên khoa, công nghệ chẩn đoán – điều trị hiện đại và hợp tác chuyên sâu về lão khoa là bước đi quan trọng của Tâm Anh hướng đến mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi toàn diện, từ chủ động kiểm tra, phát hiện sớm bệnh đến điều trị, phục hồi và theo dõi lâu dài.
Chăm sóc sức khỏe là hành động thực tế và ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm, yêu thương cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt với người cao tuổi.
Nếu có nhu cầu khám, tư vấn, điều trị tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách hàng có thể liên hệ theo thông tin:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Ngày Quốc tế Người cao tuổi 1/10 không chỉ là dịp tri ân thế hệ đi trước, mà còn nhắc nhở toàn xã hội về vấn đề thích ứng với già hóa dân số. Quan tâm sức khỏe, đảm bảo quyền lợi và tạo môi trường sống phù hợp sẽ giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe, chất lượng cuộc sống, đồng thời tiếp tục đóng góp những giá trị quý báu cho gia đình và xã hội.
