Nam thanh niên Philippines nhập cấp cứu, đau bụng dữ dội, mệt mỏi, vàng da, vàng mắt; phát hiện men gan cao 70 lần do nhiễm virus viêm gan A cấp.

Trước đó, anh Hansani (28 tuổi) hoàn toàn khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh gan mạn tính hay lạm dụng rượu bia. Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, anh xuất hiện các triệu chứng giống cúm như sốt nhẹ, đau mỏi cơ. Hai ngày gần đây, tình trạng đau bụng tăng dần, ăn uống kém, nước tiểu sẫm màu, mắt và da vàng rõ, được đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.
ThS.BS Mai Hoài Sang, khoa Nội Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết kết quả xét nghiệm ghi nhận bệnh nhân nhiễm virus viêm gan A. Các chỉ số men gan tăng rất cao (hơn 70 lần), AST (GOT) 3.100 U/L, ALT (GPT) 2.950 U/L (giá trị bình thường 5-40 U/L). Siêu âm bụng cho thấy gan hơi to, nhu mô giảm âm không đồng nhất, thành túi mật dày nhẹ – những dấu hiệu gợi ý phản ứng viêm cấp tại gan.

Theo bác sĩ Sang, mức men gan tăng trên 3.000 U/L phản ánh quá trình viêm hoại tử tế bào gan do đáp ứng miễn dịch của cơ thể khi chống lại virus. “Nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ tiến triển thành suy gan cấp – một biến chứng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng”, bác sĩ nói.

Ngay sau khi chẩn đoán, bệnh nhân được chỉ định nhập viện điều trị nội trú. Phác đồ điều trị chủ yếu là hỗ trợ, bao gồm bù dịch và điện giải qua đường uống và tĩnh mạch bổ sung, sử dụng thuốc bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ chuyển hóa. Đồng thời, các chỉ số chức năng gan và đông máu được theo dõi sát. Sau 2 ngày điều trị, men gan và tình trạng lâm sàng cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân được xuất viện sau 5 ngày, tiếp tục dùng thuốc và tái khám định kỳ.

BS.CKII Huỳnh Văn Trung, Phó khoa Nội Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết, viêm siêu vi A là bệnh nhiễm trùng gan cấp tính do virus viêm gan A (HAV) gây ra. Virus này lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa, cụ thể là đường phân – miệng, khi ăn hoặc uống thực phẩm, nước bị nhiễm virus. Ngoài ra, virus cũng có thể lây qua tiếp xúc gần, bao gồm một số hành vi tình dục nguy cơ. Đặc điểm đáng chú ý của virus viêm gan A là khả năng tồn tại lâu trong môi trường, đặc biệt ở những nơi có điều kiện vệ sinh kém. Do đó, bệnh thường lưu hành ở các khu vực có hệ thống nước sạch và vệ sinh chưa đảm bảo.

Khác với viêm gan B hay C, viêm gan A không gây viêm gan mạn tính và hiếm khi để lại tổn thương gan lâu dài. Phần lớn người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn sau vài tuần đến vài tháng. Sau khi khỏi bệnh, cơ thể thường có miễn dịch lâu dài với virus. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền, viêm gan A có thể diễn tiến nặng, dẫn đến suy gan cấp. Đây là tình trạng gan mất chức năng nhanh chóng, người bệnh cần được nhập viện theo dõi sát, thậm chí có thể phải ghép gan để cứu sống.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu ghi nhận khoảng 1,4 triệu ca mắc viêm gan A. Triệu chứng bệnh thường xuất hiện sau thời gian ủ bệnh từ 2–6 tuần, bao gồm sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đau vùng gan, nước tiểu sẫm màu và vàng da. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể diễn tiến nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ ràng.

Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với viêm gan A. Việc điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng, hỗ trợ chức năng gan và theo dõi biến chứng. Cơ thể người bệnh sẽ tự loại bỏ virus theo thời gian, đa số hồi phục trong vòng 1–6 tháng. Trong trường hợp nghi ngờ phơi nhiễm virus, người dân nên đến cơ sở y tế sớm để được tư vấn tiêm vắc xin hoặc sử dụng globulin miễn dịch, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc làm nhẹ diễn tiến bệnh.

Bác sĩ Sang khuyến cáo, tiêm vắc xin là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm gan A. Bên cạnh đó, cần duy trì thói quen vệ sinh cá nhân tốt như rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ăn chín uống sôi, hạn chế sử dụng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh. Rau quả tươi cần được rửa sạch và gọt vỏ trước khi sử dụng. Đặc biệt, khi xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hoặc đau vùng gan, người dân nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

(*) Tên bệnh nhân đã được thay đổi.