Chị Dương, 2 lần mang thai ngoài tử cung phải phẫu thuật cắt cả hai vòi trứng, vợ chồng làm thụ tinh ống nghiệm thành công có con ở tuổi 36.

Vợ chồng chị Dương kết hôn 10 năm trước. Hai lần có thai tự nhiên nhưng đều bị sảy khi mới 8 tuần. Năm 2018, chị có thai tự nhiên nhưng nằm ngoài tử cung, phải phẫu thuật cắt bỏ 1 bên vòi tử cung (tức vòi trứng) trái.

Anh chị đi khám nhiều nơi, uống nhiều thuốc Đông Tây y, hai lần làm thụ tinh nhân tạo đều bất thành. Tháng 3/2019, vợ chồng đến Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh) khám. Bác sĩ CKI Phan Ngọc Quý chỉ định làm các xét nghiệm tìm nguyên nhân gây sảy thai liên tiếp, nhận thấy nhiễm sắc thể đồ hai vợ chồng bình thường, xét nghiệm hội chứng kháng Antiphospholipid gây lưu thai, sảy thai cho kết quả âm tính.

Bác sĩ Quý nhận định, chị Dương chỉ còn một bên vòi trứng, bên còn lại vẫn mềm mại, thông và nhu động bình thường, đồng thời tử cung không có bất thường và chức năng buồng trứng vẫn hoạt động bình thường. Bác sĩ đánh giá chị Dương vẫn còn khoảng 50% khả năng mang thai tự nhiên. Vợ chồng chị quyết định tạm nghỉ, dưỡng sức và tiếp tục hy vọng.

Tuy nhiên tháng 10/2019, chị lại mang thai ngoài tử cung ở vòi trứng phải, buộc phải phẫu thuật cắt bỏ vòi trứng còn lại, mất hoàn toàn khả năng có thai tự nhiên.

5 tháng sau, vợ chồng chị Dương quay lại IVF Tâm Anh thăm khám để làm thụ tinh ống nghiệm (IVF). Bác sĩ nội soi kiểm tra buồng tử cung bình thường, tuy nhiên các xét nghiệm nội tiết cảnh báo nguy cơ đái tháo đường. Chị được điều trị Nội tiết trong 3 tháng trước khi kích thích buồng trứng theo phác đồ cá thể hóa.

Bác sĩ chọc hút trứng cho chi và thu được 38 noãn, thụ tinh với tinh trùng của người chồng, tạo được 13 phôi ngày 3. Những phôi này được nuôi cấy trong tủ Time-lapse tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) giúp theo dõi quá trình phân chia tế bào và phát hiện những bất thường. Kết quả, vợ chồng chị Dương có được 4 phôi ngày 5 và 8 phôi ngày 6 được trữ đông.

Sau quá trình chuẩn bị niêm mạc, bác sĩ chuyển 1 phôi ngày 5 vào buồng tử cung, chị Dương đậu thai ngay lần đầu tiên chuyển phôi. Những phôi thai còn lại được trữ đông, giúp họ có thêm con sau này. Trong suốt thai kỳ, chị được theo dõi sát bởi bác sĩ chuyên khoa sản và nội tiết, phòng tránh tình trạng đái tháo đường thai kỳ. Đầu tháng 6 vừa qua, chị Dương sinh mổ thành công một bé gái, nặng 3,1kg.

“Tôi đã đợi chờ suốt 10 năm để được làm mẹ”, chị Dương nói khi ôm con gái 1 tháng tuổi, ngày 26/7.

Bác sĩ Quý cho biết, vòi trứng là nơi trứng gặp tinh trùng để thụ tinh và dẫn trứng đã thụ tinh vào tử cung làm tổ. Khi một hoặc hai vòi trứng bị tổn thương (viêm, tắc, ứ dịch…) có thể gây mang thai ngoài tử cung, lưu thai hoặc vô sinh.

Theo các chuyên gia, khoảng 20-30% các trường hợp vô sinh hiếm muộn có liên quan đến bất thường tại vòi trứng. Một số bệnh lý thường gặp là viêm ống dẫn trứng, xoắn, tắc vòi trứng… Khi vòi trứng bị tắc nghẽn, trứng đã thụ tinh không thể di chuyển về buồng tử cung sẽ làm tổ và phát triển ngay tại vòi trứng, gây ra hiện tượng mang thai ngoài tử cung. Trường hợp dịch ứ đọng tại vòi trứng có thể chảy vào buồng tử cung gây ra tình trạng viêm niêm mạc và khiến phôi thai khó làm tổ, tăng nguy cơ lưu thai, sảy thai ngay cả khi đã thực hiện IVF.

Đáng lo ngại là phần lớn các bệnh lý vòi trứng diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh thường phát hiện muộn, phải can thiệp bằng phẫu thuật hoặc thậm chí cắt bỏ vòi trứng, làm giảm khả năng mang thai tự nhiên.

Bác sĩ Quý khuyên để giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tại vòi trứng gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, nữ giới cần lưu ý giữ vệ sinh vùng kín đúng cách, đặc biệt trong những ngày kinh nguyệt, tránh sử dụng dung dịch vệ sinh có tính sát khuẩn mạnh. Xây dựng lối sống lành mạnh, quan hệ tình dục an toàn, sử dụng biện pháp bảo vệ. Chủ động thăm khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần để tầm soát, phát hiện sớm nguy cơ, từ đó sớm có lộ trình điều trị phù hợp.