(Hà Nội) Khó thở, ho kéo dài và khàn tiếng nhiều tháng, ông Duẫn, 77 tuổi liên tục nhập viện điều trị hen phế quản nhưng không thuyên giảm. Thăm khám chuyên sâu phát hiện ông nhiễm nấm thanh quản kèm nấm Aspergillus phổi xâm lấn.
Ông Duẫn có tiền sử hen phế quản nhiều năm và thường xuyên dùng thuốc kiểm soát bệnh. Gần đây, ông xuất hiện ho kéo dài, khàn tiếng, khó thở tăng dần, nhiều lần nhập viện tại bệnh viện tuyến cơ sở vì những cơn khó thở nặng.
Các triệu chứng ban đầu được nhận định là đợt cấp của hen phế quản. Dù được điều trị tích cực, người bệnh vẫn ho khan từng cơn, khó thở dai dẳng và khàn tiếng ngày càng nặng. Sức khỏe suy giảm rõ rệt, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày nên người bệnh được gia đình đưa đến Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để thăm khám.
TS.BS Phạm Thị Lệ Quyên, Phó Trưởng khoa Hô hấp, cho biết khi nhập viện, người bệnh ho khan thành từng cơn kéo dài, khó thở thường xuyên và cảm giác nặng ngực. Khám lâm sàng ghi nhận nhiều ran rít, ran ngáy lan tỏa hai phổi, gợi ý tình trạng co thắt đường thở nặng. Người bệnh cần hỗ trợ thở máy không xâm nhập, khí dung nhiều lần trong ngày các thuốc giãn phế quản và corticosteroid, thậm chí phải truyền thuốc giãn phế quản, nhưng đáp ứng điều trị rất chậm.
Dù biểu hiện lâm sàng khá giống một đợt hen phế quản nặng, các bác sĩ nhận thấy diễn biến bệnh kéo dài bất thường và đáp ứng kém với điều trị thông thường. Đặc biệt, tình trạng khàn tiếng kéo dài cùng các triệu chứng hô hấp dai dẳng đã gợi ý khả năng tồn tại một nguyên nhân khác bên cạnh hen phế quản.
Người bệnh được chỉ định thực hiện hàng loạt thăm dò chuyên sâu bao gồm, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, nội soi phế quản và các xét nghiệm vi sinh tìm căn nguyên gây bệnh. Kết quả nội soi cho thấy hình ảnh tổn thương rất bất thường: hai dây thanh bị phù nề, viêm loét, trên bề mặt xuất hiện nhiều mảng giả mạc màu trắng bám dày. Không chỉ khu trú ở thanh quản, các mảng giả mạc này còn lan rộng xuống toàn bộ khí quản, các phế quản gốc và nhiều nhánh phế quản hai bên. Niêm mạc đường thở đỏ, sung huyết và viêm lan tỏa. Theo bác sĩ Quyên, đây là hình ảnh không điển hình của một đợt hen phế quản đơn thuần mà gợi ý mạnh đến tình trạng nhiễm trùng đường thở do nấm.
Kết quả xét nghiệm vi sinh từ dịch phế quản ghi nhận hình ảnh sợi nấm khi nhuộm soi, nuôi cấy phân lập được nấm Aspergillus fumigatus và xét nghiệm galactomannan dịch phế quản dương tính với hiệu giá cao. Các bằng chứng này giúp xác định chẩn đoán nhiễm nấm Aspergillus phổi xâm lấn – nguyên nhân gây ra tình trạng khó thở kéo dài và suy hô hấp ở người bệnh.
Aspergillus là một loại nấm tồn tại phổ biến trong môi trường sống. Phần lớn người khỏe mạnh hít phải bào tử nấm mà không mắc bệnh. Tuy nhiên, ở người cao tuổi, mắc bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng corticosteroid kéo dài, nấm có thể phát triển trong đường hô hấp và xâm nhập nhu mô phổi.
Khác với các nhiễm trùng hô hấp thông thường, nhiễm nấm Aspergillus phổi xâm lấn có thể gây phá hủy mô phổi, suy hô hấp cấp, chảy máu phổi và tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng của bệnh thường không đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ xuất hiện ho kéo dài, khó thở tăng dần, khàn tiếng, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi. Những biểu hiện này rất dễ bị nhầm lẫn với đợt cấp của hen phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, dẫn đến chậm trễ trong chẩn đoán.
Theo bác sĩ Quyên, một trong những dấu hiệu quan trọng ở trường hợp này là tình trạng khó thở kéo dài nhưng đáp ứng kém với điều trị hen thông thường. Khi các triệu chứng không cải thiện như dự kiến hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như khàn tiếng kéo dài, ho dai dẳng, tổn thương phổi tiến triển trên hình ảnh học, bác sĩ cần nghĩ đến những nguyên nhân khác, trong đó có nhiễm nấm Aspergillus xâm lấn.
“Nhiễm nấm Aspergillus phổi xâm lấn là bệnh lý có thể diễn tiến nhanh và gây suy hô hấp nặng. Nếu được phát hiện sớm và điều trị kháng nấm phù hợp, người bệnh có cơ hội hồi phục tốt hơn và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ chia sẻ.
Bác sĩ khuyến cáo người mắc hen phế quản, COPD hoặc các bệnh phổi mạn tính cần đến cơ sở y tế chuyên khoa khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
