Sau 4 năm, chị P. “chia tay” với bệnh tăng huyết áp nhờ phát hiện và mổ u tuyến thượng thận. Trước đó, chị đi nhiều nơi tìm nguyên nhân mình tăng huyết áp nhưng không có kết quả.
Dù mới 28 tuổi, chị N.T.P. (ngụ Phú Nhuận, TP.HCM) đã phải uống thuốc điều trị tăng huyết áp suốt 4 năm nay, bệnh mà tưởng chừng chỉ gặp ở người lớn tuổi. Chị P. cho biết chị ít ăn mặn, sức khỏe bình thường nhưng đi khám vào năm 2020 được chẩn đoán tăng huyết áp không nguyên nhân và hạ kali máu nhẹ.
Đang độ tuổi “phát triển sự nghiệp” nhưng chị P. thường xuyên phải dừng công việc giữa chừng do bị đau đầu, mệt vì tăng huyết áp. Mỗi lần như vậy, chị phải “nghỉ lấy hơi” chờ khoảng 30 phút sau mới trở lại làm việc.
Không cam tâm, chị P. đã đến nhiều phòng khám, bệnh viện để tìm nguyên nhân gây tăng huyết áp, chị muốn “chia tay” với bệnh này càng sớm càng tốt. Nhưng qua 4 năm, mọi kết quả chẩn đoán là tăng huyết áp nguyên phát (không có nguyên nhân).
Đầu tháng 4/2024, chị P. đăng ký khám sức khỏe tổng quát ở BVĐK Tâm Anh TP.HCM. Kết quả sức khỏe chị bị hạ kali máu, kèm tình trạng tăng huyết áp.
Bác sĩ CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết có nhiều nguyên nhân gây hạ kali máu, như: mất kali qua đường tiêu hóa, thiếu Magie, thuốc, hội chứng bất thường về gen, bất thường ở thận, u nội tiết…
Người bệnh còn trẻ nhưng bị tăng huyết áp kéo dài, kèm thường xuyên bị hạ kali máu nên nghĩ nhiều nguyên nhân do u tuyến thượng thận (một trong những tuyến nội tiết của cơ thể).
Chị P. được chỉ định chụp CT scan cắt lớp vi tính ổ bụng cho thấy ở tuyến thượng thận trái có khối u kích thước 15x19mm. Vì kích thước khối u nhỏ nằm sát cạnh cột sống nên khó có thể thấy qua siêu âm, dễ bỏ sót nếu không tầm soát kỹ.
Khối u ở tuyến thượng thận gây tăng tiết hormone aldosterone quá nhiều còn gọi là cường aldosterone. Aldosterone là một corticoide khoáng được tiết ra từ vỏ thượng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thể tích máu, huyết áp cũng như nồng độ bình thường của kali và natri.
Về mặt sinh lý, aldosteron có tác dụng tăng tái hấp thu natri và tăng bài tiết kali. Tăng tiết quá nhiều hormone aldosterone khiến hạ kali, tăng natri máu gây tăng huyết áp. Tăng huyết áp và hạ kali là hai yếu tố làm tăng tỷ lệ cao mắc bệnh tim, đau tim, đột quỵ.
Sau khi biết tin tìm ra khối u gây tăng huyết áp 4 năm nay, chị P. cho biết “thấy vui nhiều hơn là lo lắng”. Chị mong có thể sớm phẫu thuật, loại bỏ khối u để không còn bị tăng huyết áp nữa. Chị P. được nhập viện, bù kali, theo dõi huyết áp, đánh giá vị trí khối u và khám tiền mê trước khi phẫu thuật.
Bác sĩ CKI Phan Trường Nam, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật cho biết: thách thức đặt ra là khối u nằm sát xương sống, sau các tạng như gan, dạ dày… nên cần tìm đường tiếp cận cắt khối u mà không làm tổn thương cơ quan khác.
Đồng thời, người bệnh bị tăng huyết áp do ảnh hưởng của khối u nên cần theo dõi sát huyết áp trước-trong-sau mổ.
Người bệnh được bác sĩ Gây mê Hồi sức đặt catheter động mạch xâm lấn nhằm theo dõi và kiểm soát huyết áp ổn định trong mổ phòng các biến chứng như: suy tim, loạn nhịp tim, thiếu máu cơ tim, chảy máu vết mổ, xuất huyết não.
Người bệnh được mổ nội soi sau phúc mạc, giúp tiếp cận bướu nhanh và dễ hơn, không ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong ổ bụng, hậu phẫu nhẹ nhàng, ít đau và nhanh chóng phục hồi.
Dưới camera của dàn máy phẫu thuật nội soi Karl Storz của Đức, dụng cụ trang thiết bị hiện đại cùng với kinh nghiệm của phẫu thuật viên, khối u dễ dàng được bộc lộ rõ, hình cầu, kích thước khoảng 1,5cm, vỏ bao giới hạn rõ.
Sau hơn một tiếng phẫu thuật, khối u đã được cắt bỏ hoàn toàn, bác sĩ bóc tách bảo tồn được một phần tuyến thượng thận lành và tổng lượng máu mất chưa đến 1ml. Các tế bào của khối u được đưa tới khoa Giải phẫu bệnh làm xét nghiệm và cho kết quả là lành tính.
3 tiếng sau phẫu thuật, chị P. ăn uống và đi lại bình thường, xuất viện sau 2 ngày. Bác sĩ dặn chị không làm việc nặng từ 4 – 6 tuần sau phẫu thuật, cần tái khám kiểm tra huyết áp và vết mổ.
1 tuần sau, chị P. tái khám, bác sĩ kiểm tra huyết áp ổn định và không cần sử dụng thuốc huyết áp nữa. Hết căn bệnh theo mình hơn 4 năm nay, chị P. vừa cười vừa rơm rớm nước mắt. Chị P. chia sẻ sau khi chữa khỏi bệnh chị an tâm lên kế hoạch sinh em bé.
Bác sĩ Duy khuyên người dân nên đi khám sức khỏe tổng quát thường xuyên để phát hiện và điều trị sớm các vấn đề của sức khỏe. Ở người trẻ, tình trạng tăng huyết áp bất thường và khó kiểm soát nên được tầm soát kỹ để tìm nguyên nhân điều trị.
Bác sĩ CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết tăng huyết áp đứng thứ 3 trong các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch. Tăng huyết áp nếu không phát hiện và điều trị kịp thời sẽ gây ra các biến chứng như: nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, suy thận. Tăng huyết áp thường gặp ở người lớn tuổi, tuy nhiên không ít người trẻ tuổi cũng bị tăng huyết áp, trong đó có các nguyên nhân từ bệnh nội tiết.
Cường aldosteron nguyên phát còn gọi là hội chứng Conn do tuyến thượng thận sản xuất quá mức aldosterone. Hormon này giúp cân bằng nước, muối, lượng máu và huyết áp trong cơ thể, có thể do adenoma tuyến thượng thận (một loại u ở tuyến thượng thận), tăng sản tuyến thượng thận, di truyền hoặc carcinoma tuyến thượng thận. Đây là một trong những nguyên nhân gây tăng huyết áp thứ phát.
Để nhận biết người bệnh tăng huyết áp do cường aldosterone nguyên phát có thể dựa trên các biểu hiện sau: hạ kali máu, khó kiểm soát huyết áp mặc dù đã dùng 3 loại thuốc hạ huyết áp trở lên, hoặc tăng huyết áp với tâm thu ≥ 160 mmHg và tâm trương ≥ 100 mmHg, có khối u tuyến thượng thận, xảy ra ở người trẻ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
