Trong những cuộc đại phẫu sinh tử, nỗi ám ảnh lớn nhất của người bệnh đôi khi không chỉ là những rủi ro trên bàn mổ, mà còn là những cơn đau đớn bủa vây. Thấu hiểu nỗi sợ đó, ThS.BS.CKII Hồ Thị Xuân Nga – khoa Gây mê Hồi sức, BVĐK Tâm Anh TP.HCM luôn kiên định với một kim chỉ nam duy nhất: không chỉ cứu sống người bệnh mà phải giúp họ thoát khỏi nguy kịch một cách nhẹ nhàng và êm ái nhất.
TIÊN PHONG CÔNG NGHỆ, BÁC SĨ TẠO NÊN KỲ TÍCH
Với kỹ thuật chẻ dọc xương ức đặc thù, mổ tim hở từ lâu đã được xem là cuộc xâm lấn khốc liệt nhất, xếp vào nhóm những cuộc đại phẫu gây đau đớn “vượt ngưỡng” chịu đựng. Theo ThS.BS.CKII Hồ Thị Xuân Nga, việc bắt buộc sử dụng thuốc kháng đông liều cao trong phẫu thuật tim hở khiến các kỹ thuật gây tê trục thần kinh truyền thống như ngoài màng cứng hay tủy sống bị hạn chế tối đa vì nguy cơ biến chứng cao. Điều này buộc các bác sĩ phải sử dụng Morphin liều cao để kiểm soát cơn đau. Tuy nhiên, phương pháp này lại đi kèm những tác dụng phụ như ức chế hô hấp, nôn mửa, khiến người bệnh lờ đờ… kéo dài thời gian hồi sức tích cực, đồng thời tác động xấu tới chất lượng sống của bệnh nhân sau này.
Bác sĩ Nga cho biết: “Nếu không gây tê, bệnh nhân sẽ rất đau, thậm chí đau quằn quại. Tỷ lệ đau mạn tính sau mổ tim cực kỳ cao”.
Chính nỗi trăn trở làm sao để cải thiện chất lượng điều trị, giúp người bệnh không phải đánh đổi sự sống bằng những cơn đau kéo dài đã thôi thúc bác sĩ Nga đi tìm một con đường mới.
Bước ngoặt đưa bác sĩ Xuân Nga đến với kỹ thuật gây tê mặt phẳng cơ dựng sống (ESP) bắt đầu từ một lần quan sát đồng nghiệp người Pháp. Khi thấy ông dùng máy siêu âm để gây tê cho các ca mổ tổng quát, một câu hỏi lớn đã lóe lên trong đầu bà: “Tại sao họ có thể làm cho tổng quát mà mình lại không thể làm cho mổ tim?”.
Nỗi trăn trở này thôi thúc bác sĩ Nga bắt tay vào nghiên cứu. Kỹ thuật được áp dụng thành công đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện gây mê hồi sức: không tiêm thuốc tê trực tiếp vào trục thần kinh trung ương mà đưa vào lớp cân cơ dựng sống, toàn bộ quy trình được quan sát rõ ràng trên máy siêu âm, đảm bảo độ chính xác tối đa trong từng thao tác. Từ đó giúp giảm đau toàn diện, không gây ra biến chứng, đồng thời rút ngắn thời gian nằm hồi sức tích cực, loại trừ nguy cơ đau sau mổ và đau mãn tính. Hiệu quả này được chứng minh với tỉ lệ thành công trên 96% bệnh nhân mổ tim.
Khi được hỏi về hành trình tiên phong mở ra kỷ nguyên “mổ tim không đau” tại Việt Nam, bác sĩ Nga chia sẻ: “Lúc đó tôi không cảm thấy áp lực, bởi sự háo hức đã át hẳn mọi lo lắng. Tôi muốn thay đổi một quan điểm điều trị cũ để bệnh nhân không còn phải chịu đau đớn khi phẫu thuật”.
Không chỉ áp dụng kỹ thuật ESP trong mổ tim, kỹ thuật này cũng được sử dụng trong các cuộc phẫu thuật tổng quát và đạt hiệu quả cao.
4 giờ sáng, một nạn nhân gãy mảng sườn, lồng ngực biến dạng vì tai nạn được đưa đến khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Cơn đau khủng khiếp khiến người bệnh suy hô hấp, cận kề bờ vực sốc chấn thương. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, khả năng tử vong sẽ rất lớn. Quy trình khẩn lập tức được kích hoạt. Ngay tại phòng cấp cứu, bác sĩ Hồ Thị Xuân Nga cùng ê-kíp nhanh chóng thực hiện kỹ thuật ESP dưới hướng dẫn siêu âm để “khóa” đường truyền đau. Cơn đau dịu đi tức thì, nhịp thở ổn định giúp người bệnh tạm thoát nguy kịch. Ca mổ cố định xương sườn diễn ra khẩn trương ngay sau đó và thành công tốt đẹp. Người bệnh được cứu sống một cách ngoạn mục trong sự vui mừng của cả ê-kíp mổ và người nhà bệnh nhân.
ESP còn là giải pháp hiệu quả cho các bệnh nhi. Bác sĩ Nga xúc động kể về những ca mổ “không đau” cho những cơ thể non nớt: các bệnh nhi sơ sinh được rút ống nội khí quản và bú sữa mẹ chỉ sau 10 giờ phẫu thuật trong trạng thái hoàn toàn thư giãn. Đặc biệt, thay vì lộ trình hồi sức 1-2 tuần như thông thường, nhiều bệnh nhi đã hồi phục thần tốc, có thể đẩy xe đi “lon ton” trong bệnh viện và xuất viện chỉ sau 3-4 ngày.
Để thực hiện thành công ESP, bác sĩ phải được đào tạo bài bản về chuyên môn lẫn làm chủ công nghệ. Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, kỹ thuật này được thực hiện dưới sự giám sát và hướng dẫn chặt chẽ nhằm đảm bảo độ chính xác tuyệt đối. Đến nay, bác sĩ Xuân Nga đã ứng dụng điều trị thành công cho 1.500 ca mổ tim không đau, giúp người bệnh tránh được những cơn đau mạn tính sau mổ và các biến chứng.
Bác sĩ Nga nhấn mạnh, ESP tại Tâm Anh là sự kết hợp của một hệ sinh thái công nghệ toàn diện. Từ máy siêu âm thế hệ mới giúp quan sát rõ từng lớp cơ, đến bơm tiêm tự động Micrel giúp đưa thuốc chính xác theo chu kỳ… Sự đồng bộ này kết hợp cùng đội ngũ y bác sĩ được đào tạo bài bản giúp hạn chế tối đa các rủi ro, hỗ trợ người bệnh kiểm soát đau sau mổ một cách hiệu quả và an toàn.
Sau hơn hai thập kỷ cống hiến, từng công tác tại nhiều bệnh viện lớn trong nước và quốc tế, đồng thời làm chủ những kỹ thuật hàng đầu, đích đến cuối cùng của bác sĩ Xuân Nga không phải là danh tiếng hay địa vị.
Bà chia sẻ: “Với tôi, niềm vui lớn nhất là người bệnh hoặc đồng nghiệp nhớ về mình bởi một kỹ thuật đã tạo nên lợi ích lâu dài, mang tới giá trị cao nhất cho người bệnh. Còn mọi thứ khác không thành vấn đề”.
Giữa những đổi thay của công nghệ và kỹ thuật, ThS.BS.CKII Hồ Thị Xuân Nga vẫn miệt mài với sứ mệnh kiến tạo những cuộc hồi sinh không đau đớn. Khi kỹ thuật ESP trở thành xu hướng lan tỏa mạnh mẽ trong giới y khoa, đó cũng là lúc nữ bác sĩ hoàn thành tâm nguyện lớn nhất đời mình: giúp mỗi người bệnh vượt qua những ca đại phẫu một cách nhẹ nhàng nhất.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
