Ông Nam, 60 tuổi, đứt 3 dây chằng sau tai nạn giao thông, sụm khớp gối mỗi khi đứng chống chân hay đi lại; được phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng làm vững khớp.

Ông Nam đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám trong tình trạng sưng đau tràn dịch khớp gối, giới hạn vận động, chân sụp xuống mỗi khi trụ chân hoặc đi lại. Một tháng trước, người bệnh gặp tai nạn giao thông té xe máy. Thời điểm tai nạn, người bệnh chống chân xuống nền đường và bị xoắn vặn khi xe đổ xuống.

Người bệnh được điều trị bảo tồn bằng nẹp dài cố định tạm. Tuy nhiên, tổn thương nghiêm trọng gây mất vững toàn thể khớp gối, dẫn đến tình trạng lỏng lẻo khớp gối ngày càng nặng hơn, bắt buộc phẫu thuật để phục hồi chức năng khớp gối.

ThS.BS.CKI Đào Duy An Duy, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, cho biết đây là trường hợp chấn thương nghiêm trọng, người bệnh bị đứt 3 trong 4 dây chằng khớp gối ở chân phải, gồm dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau và dây chằng bên trong.

Giữ vững khớp gối bao gồm tổ hợp bốn dây chằng: chéo trước, chéo sau, bên trong và bên ngoài. Những dây chằng này chịu trách nhiệm kết nối xương đùi với các xương cẳng chân, giữ xương ở đúng vị trí; tạo độ vững cho khớp; giảm áp lực khi chân chạm đất; phòng ngừa khớp gối bị vặn xoắn, trật… Do đó, khi bất kỳ dây chằng nào bị tổn thương đều gây sưng đau và hạn chế vận động của người bệnh.

Ở trường hợp ông Nam, khớp gối đã mất vững nghiêm trọng, chân phải không thể chịu lực. Nếu tiếp tục không điều trị, có thể làm tổn thương các phần mềm khác như sụn chêm, sụn khớp, thúc đẩy thoái hóa khớp phát triển. Vì vậy, người bệnh được khẩn trương chỉ định phẫu thuật.

Người bệnh được tái tạo dây chằng chéo trước bằng gân mác dài và dây chằng chéo sau bằng gân chân ngỗng, khâu lại dây chằng chéo trong bằng chỉ siêu bền. Cả ba dây chằng đều được tái tạo bằng kỹ thuật all inside. Đây là kỹ thuật tái tạo dây chằng nội soi, ít xâm lấn, cho phép tái tạo dây chằng kích thước lớn và chắc nhất, giúp khớp gối phục hồi tốt, ít đau sau phẫu thuật. Nhờ đó, người bệnh có thể sớm tập vật lý trị liệu, đẩy nhanh tốc độ phục hồi khả năng vận động. Ca phẫu thuật kéo dài 3 giờ.

Bác sĩ Duy cho biết, tập vật lý trị liệu là một phần vô cùng quan trọng trong phác đồ điều trị đứt dây chằng. Dù chưa thể lập tức đi lại sau phẫu thuật nhưng người bệnh được hướng dẫn thực hiện các bài tập chịu lực ở chân, từ đặt đầu ngón chân chạm đất đến trụ chân hoàn toàn; tập vận động khớp gối; kích thích điện nhằm kích hoạt cơ tứ đầu, tránh teo cơ sau phẫu thuật; tập di chuyển với nạng để phòng tránh nguy cơ té ngã…

Tiên lượng sau 6 tuần, khi mảnh ghép đã ổn định, người bệnh có thể bắt đầu tập chống chân, đi lại và sinh hoạt bình thường.

Theo bác sĩ Duy, tai nạn giao thông và chấn thương thể thao là một trong những nguyên nhân rất thường gặp gây đứt dây chằng. Dây chằng là cấu trúc rất quan trọng, giúp duy trì sự ổn định của khớp gối, dù chỉ đứt một dây chằng cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động của người bệnh. Vì vậy, người bệnh nên đi khám sau khi gặp chấn thương hoặc có các dấu hiệu cảnh báo đứt dây chằng như: nghe thấy tiếng kêu lục cục ở gối khi xảy ra va chạm, sưng đau đầu gối, đi lại khó khăn, không thể uốn cong hoặc gấp gối như bình thường…

Điều trị chậm trễ có thể làm tiêu biến gốc dây chằng cũ, mạch máu và các thụ thể thần kinh; người bệnh còn đối mặt với nguy cơ rách sụn chêm, tổn thương sụn khớp, thúc đẩy thoái hóa khớp phát triển sớm; lỏng lẻo khớp gối, teo cơ, gây khó khăn cho việc tập phục hồi chức năng sau phẫu thuật…