Hà Nội – Minh Anh, 20 tuổi, đang là sinh viên đại học, nhập viện với huyết áp 220/130 mmHg, suy thận giai đoạn cuối do viêm cầu thận âm thầm, buộc phải lọc máu suốt đời.

Khoảng một năm nay, Minh Anh thường xuyên mệt mỏi, đau đầu vùng gáy, buổi sáng ngủ dậy hay phù nhẹ mí mắt và tiểu nhiều bọt. Nghĩ do thức khuya học tập, căng thẳng kéo dài nên cô chỉ tự mua thuốc giảm đau uống, không đi khám.

Vài tháng sau, Minh Anh xuất hiện phù chân, tăng cân nhanh dù ăn uống bình thường. Nhiều lần đo huyết áp tại hiệu thuốc cho kết quả 160-170 mmHg nhưng người bệnh chủ quan vì cho rằng tăng huyết áp chỉ gặp ở người lớn tuổi. Gần đây, tình trạng mệt tăng rõ, chán ăn, tiểu ít dần, khó thở khi nằm khiến gia đình đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Huy, Khoa Nội thận – Lọc máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết Minh Anh nhập viện trong tình trạng huyết áp tăng rất cao 220/130 mmHg, phù toàn thân, lượng nước tiểu giảm còn khoảng 200-300 ml mỗi ngày. Kết quả xét nghiệm cho thấy creatinine máu ở mức hơn 1.000 µmol/L, cao gấp khoảng 10 lần bình thường, mức lọc cầu thận giảm sâu, kèm protein niệu nhiều. Siêu âm ghi nhận hai thận teo nhỏ, xơ hóa, mất chức năng không hồi phục. Người bệnh được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn cuối do viêm cầu thận mạn tiến triển âm thầm trong thời gian dài.

Theo bác sĩ Huy, viêm cầu thận là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây suy thận mạn ở người trẻ, song bệnh thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Tổn thương tại cầu thận khiến khả năng lọc chất thải suy giảm, đồng thời làm cơ thể giữ muối và nước dẫn đến tăng huyết áp. Huyết áp cao kéo dài tiếp tục gây tổn thương mạch máu thận, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn. Nhiều người bệnh chỉ có các dấu hiệu như tiểu bọt, phù nhẹ hoặc tăng huyết áp nên dễ chủ quan, đến khi phát hiện thì thận đã xơ hóa, mất chức năng không hồi phục.

Do tăng kali máu, quá tải dịch và huyết áp tăng rất cao đe dọa tính mạng, Minh Anh được nhập viện cấp cứu, sử dụng thuốc hạ áp đường tĩnh mạch để kiểm soát huyết áp, đồng thời đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để lọc máu cấp cứu. Quá trình lọc máu giúp loại bỏ chất độc và lượng dịch dư thừa tích tụ trong cơ thể, hỗ trợ giảm khó thở, phù toàn thân và ổn định huyết áp. Người bệnh cũng được điều trị thiếu máu, rối loạn điện giải và theo dõi sát chức năng tim mạch do nguy cơ biến chứng từ tăng huyết áp nặng.

Sau khoảng một tuần điều trị, huyết áp và tình trạng quá tải dịch của Minh Anh dần ổn định. Người bệnh tiếp tục được phẫu thuật tạo cầu nối động – tĩnh mạch ở cẳng tay để chuẩn bị cho quá trình lọc máu lâu dài. Hiện Minh Anh phải chạy thận định kỳ 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài khoảng 4 giờ để duy trì sự sống, đồng thời dùng thuốc kiểm soát huyết áp và thực hiện chế độ ăn hạn chế muối, nước. Việc điều trị kéo dài khiến người bệnh phải sắp xếp lại lịch học, thường xuyên di chuyển giữa trường và bệnh viện để đảm bảo các buổi chạy thận.

Bác sĩ Huy chia sẻ, quá trình điều trị của Minh Anh gặp nhiều khó khăn do người bệnh nhập viện trong tình trạng huyết áp tăng rất cao kéo dài trên nền suy thận giai đoạn cuối. Huyết áp tăng quá mức làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, phù phổi cấp hoặc đột quỵ nên êkíp phải theo dõi sát trong quá trình lọc máu, đồng thời điều chỉnh thuốc hạ áp từ từ để tránh biến động huyết áp đột ngột.

Viêm cầu thận là một trong những nguyên nhân thường gặp gây suy thận mạn ở người trẻ, song bệnh thường tiến triển âm thầm với các dấu hiệu mờ nhạt như tiểu bọt, phù nhẹ hoặc tăng huyết áp nên dễ bị bỏ qua. Nhiều trường hợp đến viện khi thận đã xơ hóa, mất chức năng không hồi phục, buộc phải phụ thuộc lọc máu trong thời gian dài, ảnh hưởng lớn đến học tập, công việc và chất lượng sống.