Biến chứng sau nhiều lần phẫu thuật khiến niệu đạo ông G. bị hẹp nghiêm trọng, bác sĩ BVĐK Tâm Anh TP.HCM phải dùng vạt da vùng kín để tạo niệu đạo mới cho ông.
7 tháng nay, ông Đ.K.G. (64 tuổi, Kiên Giang) phải mang tã do nước tiểu rò rỉ không thể kiểm soát, nhất là khi ông hắt xì, ho, tằng hắng. Ông từng mổ nội soi cắt đốt tuyến tiền liệt, xẻ lạnh niệu đạo nhưng đều phát sinh biến chứng khiến niệu đạo hẹp nghiêm trọng. Là chủ cơ sở kinh doanh, thường xuyên gặp khách hàng, đối tác, việc phải mặc tã, đi tiểu không kiểm soát khiến ông G. khó chịu. Ông quyết định đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tìm phương án điều trị.
Thạc sĩ bác sĩ Cao Vĩnh Duy, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, qua quá trình thăm khám cho biết người bệnh bị miệng niệu đạo do đã mổ đi mổ lại nhiều lần, đoạn niệu đạo hẹp khít, chụp X-quang niệu đạo ngược dòng. Kết quả nhận thấy miệng niệu đạo của ông bị thụt vào trong 3 cm, trên niệu đạo có một đoạn hẹp dài 3 cm. Ngoài ra, ông còn mắc nhiễm trùng đường tiểu. Ông cần thực hiện phẫu thuật tạo hình niệu đạo để phục hồi những dị dạng của ống tiểu.
Mục tiêu trong trường hợp này cần đạt được 2 mục tiêu: đưa miệng niệu đạo trở về vị trí ban đầu nhằm giúp người bệnh đi tiểu bình thường và phục hồi phần niệu đạo bị hẹp. Tổng chiều dài niệu đạo cần tái tạo lên đến 10 cm.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, bác sĩ quyết định chọn phương án sử dụng vạt da bao quy đầu để làm vật liệu tái tạo ống niệu đạo cho ông. Đây là ca phẫu thuật phức tạp không chỉ do đoạn hẹp dài mà còn do ông G. đã phẫu thuật niệu đạo nhiều lần nên vùng phẫu thuật rất dính, khó bóc tách.
3 tuần trước ca phẫu thuật, ông G. cần được mở bàng quang ra da để tạo một đường thoát nước tiểu tạm thời, hỗ trợ điều trị nhiễm trùng tiểu. Khi khỏi nhiễm trùng tiểu, ông mới được nhập viện để thực hiện phẫu thuật tạo hình niệu đạo.
Bác sĩ Duy rạch một đường quanh dương vật dưới khấc quy đầu, cẩn thận bóc tách, tiếp cận, xẻ ống niệu đạo hẹp. Bóc tách tạo một đoạn vạt da bao quy đầu có cuống mạch máu dài 10 cm của chính ông G. khâu nối với niệu đạo tạo hình thành niệu đạo mới rộng hơn. Sau đó, bác sĩ đưa miệng niệu đạo trở về vị trí bình thường, tái tạo lại quy đầu của người bệnh. Ca mổ hoàn thành sau 180 phút.
Theo bác sĩ Duy, nếu người bệnh đã từng cắt bao quy đầu, có thể thay thế vạt da bao quy đầu bằng niêm mạc miệng để tạo hình niệu đạo. Hiệu quả cả hai kỹ thuật tương đương nhau.
Hai ngày sau mổ, ông G. ăn uống bình thường, vết thương phục hồi tốt, ít đau, có thể đi lại trong phòng bệnh.
Hẹp niệu đạo là tình trạng lòng trong niệu đạo (ống dẫn nước tiểu từ bàng quang ra ngoài cơ thể) bị thu hẹp khiến người bệnh gặp phải các triệu chứng tắc nghẽn đường tiểu như: tiểu són, tiểu bí, tiểu nhiều lần, tiểu không hết, tiểu phải rặn lâu…
Tuy có thể xảy ra ở cả hai giới nhưng hẹp niệu đạo thường gặp ở nam giới, ước tính tỷ lệ từ 229 đến 627/100.000 người.
Có 4 nhóm nguyên nhân gây hẹp niệu đạo gồm: vô căn, y khoa, viêm nhiễm và chấn thương vật lý. Trong đó, thường gặp nhất là hai nhóm nguyên nhân chấn thương và y khoa (giống trường hợp của ông G.), mỗi loại chiếm khoảng 33% số ca hẹp niệu đạo.
Hẹp niệu đạo tái phát do phẫu thuật nhiều lần giống như trường hợp ông G. càng hiếm gặp hơn.
Niệu đạo bị hẹp khiến nước tiểu không thể tống xuất hoàn toàn ra ngoài có thể dẫn đến bí tiểu cấp tính, gây đau đớn, người bệnh cần cấp cứu để giải phóng tắc nghẽn. Nghiêm trọng hơn, nước tiểu có thể trào ngược lên thận, khiến thận bị ứ nước, lâu ngày sẽ làm suy giảm chức năng thận, hình thành sỏi thận, nhiễm trùng thận.
Ở nam giới, niệu đạo đồng thời là đường xuất tinh, do đó, niệu đạo hẹp ảnh hưởng khả năng phóng tinh, gây rối loạn cương dương, khiến phái mạnh khó, thậm chí không thể có con thông qua quan hệ tình dục như bình thường.
Có nhiều biện pháp điều trị hẹp niệu đạo. Nong niệu đạo, đặt stent niệu đạo hay xẻ lạnh niệu đạo chỉ là những phương án điều trị tạm thời, hiệu quả không cao, tỷ lệ tái phát hẹp cao.
Trái ngược, phẫu thuật tạo hình niệu đạo xử lý hoàn toàn đoạn hẹp nên có hiệu quả cao, lên đến trên 90%. Phẫu thuật tạo hình niệu đạo có nhiều kỹ thuật khác nhau như: cắt nối tận – tận, tạo hình bằng niêm mạc miệng, tạo hình bằng vạt da có cuống. Tùy vị trí, chiều dài, mức độ hẹp mà bác sĩ lựa chọn kỹ thuật tạo hình phù hợp. Phẫu thuật tạo hình niệu đạo phức tạp, đòi hỏi bác sĩ có chuyên môn, kinh nghiệm thực tế.
Theo bác sĩ Duy, để phòng ngừa hẹp niệu đạo cần tránh chấn thương vùng kín; sử dụng biện pháp bảo vệ an toàn khi quan hệ tình dục để tránh niệu đạo bị viêm nhiễm xơ hẹp. Ngoài ra, cần phòng tránh các bệnh cần phẫu thuật qua niệu đạo như sỏi tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt bằng cách uống nhiều nước, khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm, điều trị nhẹ nhàng, không cần can thiệp phẫu thuật.
Nam giới đang gặp tình trạng tiểu khó, bí tiểu, tiểu lắt nhắt, tiểu không hết, tia nước tiểu yếu, tiểu phải rặn lâu không rõ nguyên nhân; từng gặp chấn thương liên quan đến vùng chậu và tầng sinh môn; tiền sử phẫu thuật qua niệu đạo nhiều lần hoặc viêm niệu đạo cần đến bệnh viện khám, xác định nguyên nhân và điều trị hẹp niệu đạo phù hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
