Dù chỉ có một viên sỏi 12mm trong thận nhưng không điều trị sớm, bà M. phải nhập viện cấp cứu do nhiễm khuẩn vào máu, nguy cơ tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Sau một tháng phục hồi sau sốc nhiễm khuẩn và điều trị sỏi thận, ngày 2/5 bà P.M.M. (61 tuổi, TP.HCM) xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định, thận không còn sỏi.
“Nếu khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sỏi sớm, việc điều trị sẽ nhẹ nhàng, ít ảnh hưởng sức khỏe, ít tốn kém hơn cho người bệnh”, bác sĩ chuyên khoa I Phạm Thế Anh, khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, chia sẻ sau khi hoàn thành nội soi tán sỏi thận cho bà kéo dài vỏn vẹn 23 phút.
“Với người bệnh từng sốc nhiễm khuẩn, cần tán sỏi thật nhanh, tránh vi khuẩn bị áp lực nước đẩy lên, thâm nhiễm qua các mao mạch nhỏ của đài thận vào máu”, bác sĩ Thế Anh giải thích.
Theo bác sĩ Thế Anh, bà M. có một viên sỏi kích thước 12mm vị trí đoạn khúc nối bể thận – niệu quản trái cản trở nước tiểu từ thận đi xuống bàng quang, khiến thận ứ độ 2. Vi khuẩn trong nước tiểu ứ đọng lâu ngày xâm nhập vào máu gây sốc nhiễm khuẩn, có thể dẫn đến tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Bác sĩ khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, nhanh chóng truyền thuốc vận mạch để phục hồi lưu thông máu, huyết áp và điều trị kháng sinh phổ rộng toàn thân cho người bệnh. Khi huyết động ổn định hơn, bà M. được chuyển đến khoa Hồi sức Tích cực & Chống độc (ICU) để điều trị sau cơn nguy kịch.
Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Ngọc Tùng, khoa Hồi sức Tích cực & Chống độc (ICU), Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết khi tiếp nhận, bà M. có biểu hiện sốt 38,5 độ C, rét run, lừ đừ, mệt mỏi, lơ mơ, huyết áp tụt 80/40 mmHg. Ngoài ra, người bệnh có nhiều bệnh nền như sỏi thận, tiểu đường type 2 (đái tháo đường), rối loạn mỡ máu.
Bà M. tiếp tục được truyền kháng sinh, ổn định huyết áp, lấy máu và nước tiểu nuôi cấy để tìm vi khuẩn. Bác sĩ Ngọc Tùng hội chẩn với bác sĩ Thế Anh để đặt ống thông niệu quản (sonde JJ) nhằm giải phóng tắc nghẽn, chuyển lưu nước tiểu nhiễm khuẩn. Sau đó, bà được đặt đường truyền tĩnh mạch trung tâm, đặt catheter đo huyết áp liên tục, lọc máu liên tục với màng lọc Oxiris nhằm đào thải nhanh chóng độc tố ra khỏi cơ thể. Khi sức khỏe bà phục hồi mới tiến hành điều trị sỏi thận.
Bác sĩ Thế Anh sử dụng ống soi mềm đường kính cỡ 3,5 mm lần lượt đi qua niệu đạo, bàng quang, niệu quản đến thận, tiếp cận sỏi. Ống mềm độ linh hoạt cao, có thể tán được những viên sỏi nằm ở vị trí khó tiếp cận như trong đài thận mà không làm tổn thương chức năng thận.
Sử dụng máy chụp X-quang di động C-Arm chụp thận của người bệnh để xác định vị trí viên sỏi. Qua màn hình nội soi Getinge 3D/4K, nhận thấy viên sỏi hình bầu dục, hai đầu tròn, màu vàng, xù xì. Sử dụng năng lượng laser, bác sĩ nhanh chóng tán nhỏ và hút vụn sỏi ra ngoài.
Do nội soi tán sỏi bằng ống mềm ít xâm lấn, ít đau, ít mất máu, ít biến chứng, nên người bệnh phục hồi nhanh sau điều trị, được xuất viện một ngày sau điều trị.
Bà M. cho biết đã từng phẫu thuật cột sống 3 lần vài năm trước. Hai tháng gần đây, bà thấy đau lưng, nghĩ do cột sống, đã quen nên không đi khám. Ngoài ra, bà cũng không đi khám sức khỏe định kỳ. Một tháng trước, bà đột ngột thấy rét run, sốt, mệt mỏi, mơ màng. Đến bệnh viện cấp cứu, hồi sức, bà mới biết nguyên nhân đau lưng là do sỏi thận rơi vào niệu quản gây tắc nghẽn dẫn đến nhiễm khuẩn.
Theo bác sĩ Thế Anh, tình trạng đau hông lưng do sỏi từ thận rơi xuống ống niệu quản gây bế tắc làm tăng áp lực lên bể thận, gọi là cơn đau quặn thận. Đường kính lòng trong niệu quản 2-3 mm, có thể giãn rộng 7 mm, trong khi viên sỏi của bà M. kích thước 12 mm nên gây tắc nghẽn lưu thông nước tiểu.
Do để lâu không phát hiện, giải phóng tắc nghẽn, điều trị sỏi nên phát sinh biến chứng thận ứ nước, nhiễm trùng tiểu, thậm chí sốc nhiễm khuẩn. Ngoài ra, thận ứ nước tiểu lâu ngày có nguy cơ teo nhu mô thận, suy giảm chức năng thận.
Bác sĩ Thế Anh cho biết hiện nay, sỏi thận có thể phát hiện đơn giản thông qua siêu âm và chụp X-quang bụng. Sỏi càng được phát hiện sớm khi kích thước còn nhỏ (dưới 5mm), việc điều trị càng đơn giản, hiệu quả cao, tiết kiệm chi phí, ít nguy cơ phát sinh biến chứng nguy hiểm. Ngược lại, với những viên sỏi lớn, nguy cơ phát sinh biến chứng cao, cần điều trị bằng những phương pháp hiện đại sẽ tốn kém nhiều chi phí hơn.
Bác sĩ Thế Anh khuyên người dân nên chủ động khám sức khỏe định kỳ hoặc đi khám khi có biểu hiện đau tức hông lưng dai dẳng. Khi phát hiện sỏi, cần tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Ngoài ra, trong sinh hoạt hàng ngày, cần uống đủ nước (2 lít/ngày); hạn chế ăn mặn, bia rượu, đồ uống có ga; giảm đạm động vật, thực phẩm giàu oxalat (củ cải đường, socola, rau chân vịt…)
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
