Mắc lõm ngực bẩm sinh nặng, xương ức lún sâu chèn ép tim phổi, Minh, 16 tuổi, được phẫu thuật nâng toàn bộ lồng ngực bằng kỹ thuật uốn thanh hai tầng.

Minh được phát hiện lõm ngực sau sinh. Càng lớn, phần giữa ngực càng lún sâu khiến em nhanh mệt khi vận động, thường xuyên gù lưng và mặc cảm vì ngoại hình. Khi đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ số Haller của Minh lên tới 3,66 (bình thường dưới 2,56). Hình ảnh chụp CT ghi nhận lõm ngực nặng, diện rộng, có dấu hiệu chèn ép tim, phổi.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP. HCM cho biết, tình trạng xương ức lõm sâu làm giảm thể tích khoang ngực, chèn ép lên tim và phổi khiến các cơ quan nội tạng không thể hoạt động tối ưu, dẫn đến suy giảm khả năng trao đổi chất, giảm sức bền và chậm phát triển thể chất.

“Đây là một trong những dạng lõm ngực khó nhất vì vừa lõm sâu, vừa lõm trên diện rộng trong khi lồng ngực người bệnh rất dẹt. Nếu như thông thường, phẫu thuật viên sẽ uống thanh kim loại (thanh ngực) theo hình vòm để điều trị, nhưng trong trường hợp này, cách uốn thanh đó sẽ không đủ lực nâng, lồng ngực không thể nâng cao được”, phó giáo sư Vĩnh nói.

Phó giáo sư Vĩnh quyết định sử dụng kỹ thuật uốn thanh dạng “đầu chim mòng biển” (Seagull head) – hay còn gọi là kỹ thuật uốn thanh hai tầng (two levels bended bar). Khác với thanh thông thường chỉ tạo độ cong đơn thuần, kỹ thuật uốn này sẽ tạo hai khớp uốn trên thân thanh nâng. Khi đưa vào lồng ngực, các điểm khớp sẽ tì sát vào xương sườn, tạo thành điểm tựa vững chắc nâng toàn bộ xương ức lên đồng đều, hạn chế di lệch và tạo hình lồng ngực tự nhiên hơn.

Việc thực hiện kỹ thuật này đòi hỏi kinh nghiệm, sự tính toán chính xác từ phẫu thuật viên để đảm bảo thanh nâng tạo được lực đẩy phù hợp, không gây đau và tránh tình trạng xương ức sau can thiệp vẫn còn lõm hoặc nâng lên không đủ độ.

Sau phẫu thuật, lồng ngực của Minh trở về bình thường, tim và phổi không còn bị chèn ép. Em ít đau, có thể đi lại sau… ngày và xuất viện sau 3 ngày. Thanh nâng sẽ được giữ trong cơ thể khoảng ba năm để ổn định khung xương theo hình dạng mới trước khi được rút ra.

Theo phó giáo sư Vĩnh, lõm ngực diện rộng trên nền ngực dẹt là một trong những dạng khó điều trị nhất. Thành công của ca mổ phụ thuộc nhiều vào việc ứng dụng linh hoạt các kỹ thuật uốn thanh nâng lồng ngực hiện đại cá thể hóa theo từng người bệnh thay vì sử dụng một kiểu uốn cố định.

Nhiều phụ huynh cho rằng lõm ngực chỉ ảnh hưởng thẩm mỹ. Thực tế, khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, dị tật có thể chèn ép tim phổi, gây giảm khả năng gắng sức, đau ngực và ảnh hưởng phát triển thể chất. Do đó, phó giáo sư Vĩnh khuyến nghị, khi thấy trẻ có dấu hiệu bất thường về hình dáng lồng ngực, kèm khó thở, hụt hơi khi chơi thể thao hoặc mệt mỏi thường xuyên, gia đình nên đưa trẻ đến các bệnh viện chuyên sâu để được bác sĩ đánh giá, tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp.

* Tên người bệnh đã được thay đổi