Mộng thịt ăn lan vào giác mạc che khuất đồng tử mắt phải khiến ông Minh (65 tuổi, Đồng Nai) giảm thị lực sâu, cộm ngứa, đỏ mắt, chảy nước mắt sống kéo dài.

Bác sĩ nội trú CKI Đoàn Thị Phương Nhi, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Hưng – quận 7 cũ), cho biết khi đến khám thị lực 2 mắt người bệnh chênh lệch nhiều, mắt phải 3/10, mắt trái 10/10. Nhận thấy mắt phải người bệnh có mộng thịt dày, xâm lấn diện rộng, bác sĩ kiểm tra trên sinh hiển vi, ghi nhận đầu mộng lan sâu vào trung tâm giác mạc che khuất trục thị giác, chẩn đoán mộng thịt độ 4 – độ nặng nhất.

Mộng thịt (mộng mắt) là sự phát triển bất thường của tế bào kết mạc (màng nhầy mỏng bao phủ tròng trắng), tạo thành lớp mô hình cánh hoặc tam giác đè lên tròng đen. Mộng thịt được chia thành 4 giai đoạn, mức độ xâm lấn và ảnh hưởng thị lực tùy thuộc theo từng giai đoạn. Giai đoạn nhẹ, mô mộng lan đến rìa giác mạc; đến giai đoạn nặng nhất – độ 4, mô mộng xâm lấn vào bờ đồng tử (rìa của con ngươi). Như ông Minh, khi đến độ 4, mô mộng phát triển quá mức, che khuất đồng tử.

“Không chỉ mất thẩm mỹ, mộng thịt gây suy giảm thị lực nghiêm trọng. Nếu không điều trị kịp thời, mô mộng tiếp tục xâm lấn vào giác mạc, gây sẹo giác mạc, có nguy cơ làm giảm thị lực vĩnh viễn, hoặc viêm nhiễm lâu ngày không kiểm soát có thể dẫn đến loét giác mạc thậm chí mù loà”, bác sĩ Nhi nói.

Bác sĩ chỉ định phẫu thuật loại bỏ mộng thịt cho ông Minh. Đồng thời, ghép kết mạc tự thân (kết mạc được lấy từ phần bao phủ bên trên mắt). Theo đó, mảnh kết mạc lành của người bệnh sẽ được ghép vào vùng vừa cắt mộng, nhằm che phủ vùng củng mạc (tròng trắng mắt) bị hở, giúp bề mặt nhãn cầu phục hồi và giảm nguy cơ tái phát. Người bệnh được chỉ định dùng thuốc kháng viêm, kháng sinh và nước mắt nhân tạo để hỗ trợ lành vết mổ.

Sau hai tuần tái khám, vết mổ của ông Minh hồi phục tốt, mắt không còn đỏ, cộm, chói sáng. Đo thị lực mắt phải phục hồi 8/10.

Theo bác sĩ Nhi, giác mạc trung tâm của người bệnh đã bị tổn thương nên dù loại bỏ mộng thịt thành công, thị lực khó hồi phục tối đa. Ngoài ra, người bệnh có nguy cơ tái viêm kết mạc do bề mặt nhãn cầu nhạy cảm hơn, mộng thịt tái phát. Do đó, cần giữ vệ sinh mắt, đeo kính khi ra ngoài để tránh các yếu tố gây viêm, nhiễm khuẩn, tránh tia cực tím, bức xạ ion hoá.

Ở Việt Nam, tỷ lệ mộng thịt là 17% trên người từ 50 tuổi trở lên, ước tính số người bị mộng thịt trong cộng đồng trên 2 triệu người. Nguyên nhân có thể do ảnh hưởng của tia UV, di truyền, hoặc người bệnh có tiền sử khô mắt lâu năm, thường xuyên tiếp xúc với môi trường nhiều bụi bẩn.

Bệnh dễ nhận thấy bằng mắt thường, ban đầu sẽ xuất hiện mảng màu đỏ hồng nhô lên, bắt đầu từ phần tròng trắng của mắt. Giai đoạn này, bệnh thường không có triệu chứng, chỉ gây mất thẩm mỹ. Theo thời gian, mảng này phát triển dần, gây đỏ, sưng, ngứa hoặc cộm mắt. Nếu không điều trị, kích thước mô mộng lan rộng có thể gây mờ, giảm thị lực, nhìn đôi (song thị) hoặc biến đổi hình dạng của giác mạc.

Bác sĩ Nhi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khuyến cáo mộng thịt cần can thiệp đúng thời điểm, không nên để tiến triển độ nặng vì có thể ảnh hưởng thị lực vĩnh viễn. Để phòng bệnh, mọi người cần bảo vệ mắt trước các yếu tố nguy cơ từ môi trường như nắng gắt, bụi bẩn bằng cách đeo kính râm chống tia UV, đội mũ rộng vành khi ra ngoài.

Người dân khi thấy có dấu hiệu bất thường, cần đến khám tại bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được điều trị, đồng thời loại trừ các bệnh nghiêm trọng như ung thư kết mạc hoặc ung thư mống mắt.