Bà Lĩnh, 58 tuổi, đau ngực dai dẳng gần một năm nghĩ do bệnh tim, đi khám phát hiện khối u tuyến ức ác tính hiếm gặp.

Đầu năm 2023, bà Lĩnh (ngụ H. Bình Chánh, TP HCM) bắt đầu cảm thấy đau âm ỉ vùng ngực trái. Cơn đau kéo dài vài phút rồi hết, kèm theo đó thỉnh thoảng kèm ho khan. Bà đi khám hô hấp thì được chẩn đoán viêm phế quản mạn, nhưng uống thuốc nhiều đợt lại không đỡ.

Sau Tết Nguyên đán 2024, bà Lĩnh vẫn ho, đau ngực nhưng tần suất nhiều hơn dù uống thuốc, ăn uống và sinh hoạt lành mạnh. Lúc này, bà nghĩ khả năng mình không phải bệnh hô hấp nên đến thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Ngày 27/4, BS.CKI Trần Quốc Hoài, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Trung tâm Tim mạch, cho biết biểu hiện lâm sàng của bà Lĩnh không đặc trưng cho bệnh lý nào ở ngực có thể liên quan đến các cấu trúc như tim, phổi, trung thất… Bà được tầm soát các bệnh liên quan, kết quả máu bình thường, siêu âm tim cho thấy chức năng co bóp cơ tim tốt, X-quang lồng ngực phát hiện cấu trúc bất thường ở trung thất.

Bệnh nhân ngay lúc đó được chụp CT ngực, với hình ảnh khối u tuyến ức lớn (5x5x7 cm) nằm phía trước tim, xâm nhập một phần vào rốn phổi, đây có thể là nguyên nhân gây ra những cơn đau ngực âm ỉ, ho dai dẳng cho người bệnh suốt một năm qua.

ThS.BS Lê Thị Ngọc Hằng, khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực, Trung tâm Tim mạch BVĐK Tâm Anh TP HCM nhận định, khối u kích thước lớn, và u đã xâm lấn vào nhu mô phổi lân cận trên CT, do đó ê kíp chọn phương pháp mổ mở thay vì nội soi để đảm bảo an toàn, lấy toàn bộ u và rút ngắn thời gian phẫu thuật.

Khó khăn lớn nhất của ca phẫu thuật là khối u xâm lấn sâu vào thùy phổi bên phải, gần rốn phổi, phải bóc tách u và cắt thùy phổi mới có thể lấy được trọn vẹn u. Sau hơn 2 giờ, ca mổ kết thúc, toàn bộ khối u được cắt bỏ thành công. Giai đoạn sau mổ, vết mổ lành nhanh, không viêm nhiễm. Bà Lĩnh xuất viện sau 5 ngày và tái khám theo hướng dẫn.

Kết quả giải phẫu bệnh sau đó cho thấy khối u ác tính (ung thư tuyến ức). Bà Lĩnh được điều trị hóa trị hỗ trợ để ngăn ngừa tế bào ung thư di căn.

Bác sĩ Hoài thông tin, trung thất là khoang ngăn cách phổi với các cấu trúc khác trong lồng ngực, được chia thành 3 phần chính: trung thất trước, trung thất sau và trung thất giữa. Các cấu trúc chứa trong khoang trung thất bao gồm tim, động mạch chủ, thực quản, tuyến ức và khí quản…

Ung thư trung thất có thể phát triển từ các cấu trúc nằm bên trong trung thất hoặc đi ngang qua trung thất trong quá trình phát triển, cũng như di căn từ khối u ác tính bắt nguồn từ nơi khác trong cơ thể.

Ung thư trung thất khá ít gặp. Thông thường, bệnh được chẩn đoán ở những bệnh nhân từ 30 – 50 tuổi nhưng có thể phát triển ở mọi lứa tuổi. Trẻ em thường biểu hiện ung thư ở trung thất sau, trong khi người lớn thường biểu hiện ung thư ở trung thất trước.

Tuyến ức được cấu tạo bởi một tổ chức đệm biểu mô và các lympho bào, nằm ở vùng trung thất, ngay phía trước và trên tim. Tuyến ức là một phần quan trọng trong hệ thống miễn dịch của cơ thể. Trong quá trình phát triển của thai nhi và thời thơ ấu, tuyến ức tham gia vào quá trình sản xuất và trưởng thành của tế bào lympho T (còn được gọi là tế bào T), một loại tế bào bạch cầu.

Tế bào lympho T phát triển trong tuyến ức và sau đó di chuyển đến các hạch bạch huyết (tập hợp các tế bào hệ thống miễn dịch có kích thước bằng hạt đậu) khắp cơ thể. Ở đó, chúng giúp hệ thống miễn dịch bảo vệ cơ thể khỏi virus, nấm và các loại nhiễm trùng khác.

Bác sĩ Hằng cho hay, ung thư biểu mô tuyến ức hiếm gặp (tỷ lệ mắc dưới 5 ca trên 1.000.000 người) nhưng có tính xâm lấn cao, bắt nguồn từ các tế bào biểu mô tuyến ức. Chúng cũng là loại ung thư phổ biến nhất của trung thất trước, chiếm khoảng 20% ​​tổng số ca ung thư trung thất và 10% trong các trường hợp u tuyến ức. Bệnh phổ biến nhất ở người lớn từ 40 – 75 tuổi.

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, khoảng 4 trong số 10 người không có triệu chứng khi họ được chẩn đoán ung thư tuyến ức. Nếu có triệu chứng thì thường là ho dai dẳng, khó thở, đau ngực, khó nuốt, chán ăn hoặc sụt cân. Chính vì bệnh có biểu hiện không đặc hiệu nên việc chẩn đoán ung thư tuyến ức có thể bị trì hoãn, làm giảm hiệu quả điều trị.

Bác sĩ Hoài cho hay, bản chất ung thư tuyến ứng phát triển chậm, nếu được điều trị ở giai đoạn sớm, bệnh nhân có tiên lượng khá khả quan. Tỷ lệ sống sau 5 năm đối với là 95% nếu tế bào ung thư chỉ ở tuyến ức, 78% nếu ung thư lan sang các cơ quan lân cận và hạch, 38% khi u đã di căn sang các bộ phận khác của cơ thể.

Phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, liệu pháp miễn dịch, liệu pháp nhắm trúng đích… là các phương pháp được lựa chọn để chữa trị ung thư tuyến ức cũng như kiểm soát quá trình di căn của tế bào ác tính, trong đó phẫu thuật vẫn đóng vai trò quan trọng ở giai đoạn sớm. Sau khi điều trị kết thúc, bệnh nhân cần tái khám để theo dõi hiệu quả điều trị, tác dụng phụ của thuốc, đồng thời đảm bảo ung thư không tái phát.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi