Cụ Bé, 95 tuổi, tiền sử thoát vị bẹn trái 10 năm, nay ruột sa nghẹt, đau dữ dội, nguy cơ hoại tử ruột; được phẫu thuật đặt tấm lưới nhân tạo gia cố.

Cụ Bé thời gian đầu bị thoát vị, khối phồng vùng bẹn xuất hiện nhỏ, mỗi khi đau cụ chỉ cần xoa và đẩy nhẹ là khối thoát vị có thể trở lại ổ bụng. Tuy nhiên, thời gian gần đây, khối phồng ngày càng lớn, ruột sa xuống nhiều hơn, gây căng tức và đau kéo dài.

Đỉnh điểm, cụ Bé được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cấp cứu trong tình trạng khối phồng vùng bẹn trái căng cứng, đau dữ dội. Người nhà cho biết đã áp dụng nhiều biện pháp “xoa, nâng, đẩy” như trước đây nhưng không hiệu quả, cơn đau ngày càng tăng khiến người bệnh kiệt sức.

BS.CKII Nguyễn Quốc Thái, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết kết quả siêu âm ghi nhận cụ Bé bị thoát vị bẹn trái, cổ túi thoát vị rộng khoảng 15 mm. Khối thoát vị là đại tràng, kích thước 52 x 37 mm, thành ruột còn tín hiệu mạch máu nhưng có thâm nhiễm mỡ xung quanh. Người bệnh được chẩn đoán thoát vị bẹn nghẹt, đại tràng chậu hông chui vào túi thoát vị, nguy cơ thiếu máu và hoại tử ruột, gây nhiễm trùng nặng, đe dọa tính mạng.

“Người bệnh cần được xử lý cấp cứu khẩn, đẩy đoạn ruột đang mắc kẹt tại lỗ thoát vị trở lại ổ bụng”, bác sĩ Thái nói, thêm rằng sau đó ê kíp cần đánh giá kỹ tình trạng để tiến tới phẫu thuật triệt để, tránh nguy cơ tái phát và sa nghẹt trong tương lai. Phẫu thuật cho người bệnh 95 tuổi là một thách thức lớn, phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và rủi ro. Nếu thoát vị nghẹt tái phát, người bệnh phải mổ cấp cứu trong tình trạng nặng hơn, nguy cơ tử vong cao hơn so với mổ chương trình có sự chuẩn bị đầy đủ.

Sau hội chẩn, cụ Bé được chỉ định phẫu thuật nội soi đặt lưới nhân tạo để gia cố thành bụng, ngăn ngừa biến chứng. Ở người cao tuổi, thành bụng thường mỏng, các mô bị xơ hóa, quá trình bóc tách có nguy cơ gây tổn thương bàng quang hoặc ruột. Bên cạnh đó, người bệnh còn đối mặt với nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ trong và sau phẫu thuật do tác động của gây mê và stress phẫu thuật.

Các bác sĩ Ngoại Tiêu hóa, Gây mê hồi sức, Tim mạch và Hô hấp thống nhất lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu, giúp giảm đau, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục. Ê-kíp cũng giảm sử dụng các thuốc giảm đau mạnh, phòng tránh gây lú lẫn và suy hô hấp ở người cao tuổi, đồng thời thao tác phẫu thuật nhanh, chính xác nhằm giảm thời gian gây mê.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ bóc tách giải phóng hoàn toàn túi thoát vị, sau đó đặt tấm lưới nhân tạo che phủ toàn bộ vùng bẹn yếu. Hậu phẫu, cụ Bé hồi phục tốt, không đau, có thể đi lại sau 24 giờ, ăn uống bình thường và được xuất viện ngay sau đó.

Theo các bác sĩ, thoát vị là bệnh lý phổ biến, nam giới mắc nhiều hơn nữ giới. Ở giai đoạn nhẹ, thoát vị bẹn có thể gây đau tức vùng bẹn khi đứng lâu, ho, rặn hoặc gắng sức, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Nhiều người vì chủ quan hoặc ngại phẫu thuật nên trì hoãn điều trị, dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

Nếu không được điều trị sớm, tạng thoát vị có thể thường xuyên trồi ra ngoài và dính vào mô xung quanh, không thể trở lại ổ bụng, gây khó khăn cho phẫu thuật. Trong trường hợp của cụ Bé, đại tràng chậu hông chui vào lỗ thoát vị gây tắc ruột và không tự chui vào ổ bụng. Nếu không phẫu thuật hoặc đẩy ruột vào lại ổ bụng kịp thời trong vòng 4–6 giờ sau khi khởi phát, ruột có thể hoại tử, buộc phải cắt bỏ đoạn ruột tổn thương. Khi đó, việc đặt lưới nhân tạo để gia cố thành bụng là bất khả thi.

Thoát vị bẹn có liên quan đến nhiều yếu tố như tuổi tác, giới tính, yếu tố di truyền, tình trạng tăng áp lực ổ bụng kéo dài do ho mạn tính, táo bón, lao động nặng hoặc bệnh lý tuyến tiền liệt. Người dân có thể phòng ngừa bằng cách xây dựng chế độ ăn giàu chất xơ, bổ sung rau xanh, trái cây, uống đủ nước để tránh táo bón; hạn chế rượu bia, thuốc lá; tránh các hoạt động làm tăng áp lực ổ bụng.

Bác sĩ Thái khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như khối phồng vùng bẹn tăng kích thước khi đứng lâu, ho hoặc rặn; cảm giác đau tức, nóng rát, nặng hoặc đầy vùng bẹn; sưng bìu ở nam giới, người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị sớm, tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.