Cụ ông 92 tuổi khó thở nhiều ngày không hết, đi khám phát hiện thiếu máu cơ tim trầm trọng, dọa nhồi máu cơ tim.

Ông Hoàng (ngụ Q.1 TP HCM) có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận độ 3. Ông từng bị nhồi máu não cách đây 10 năm, hiện thỉnh thoảng lú lẫn. Từ tháng 4/2024, ông bắt đầu thấy khó thở, nhịp tim chậm. Càng ngày mức độ khó thở càng tăng, lặp đi lặp lại. Ông được đưa đến BVĐK Tâm Anh thăm khám.

BS.CKII Huỳnh Ngọc Long, Giám đốc Trung tâm Can thiệp Mạch, Trung tâm Tim mạch, cho biết ông Hoàng không bị đau thắt ngực – triệu chứng điển hình nhất của bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim. Tuy nhiên, kết quả đo điện tâm đồ ghi nhận tình trạng thiếu máu cơ tim nghiêm trọng. Bác sĩ chỉ định bệnh nhân chụp mạch vành, xác định động mạch liên thất trước hẹp nghẽn nặng (90 – 95%), xơ vữa rải rác. “Đây là tình trạng dọa nhồi máu cơ tim rất nguy cấp, có thể khiến tim ngưng đập bất cứ lúc nào”, bác sĩ Long nhận định.

ThS.BS.CKII Võ Anh Minh, Trưởng đơn vị Can thiệp Mạch vành, Trung tâm Tim mạch BVĐK Tâm Anh TP HCM bày tỏ, bệnh nhân lớn tuổi, lại có nhiều bệnh nền nặng, khi tiến hành can thiệp sẽ đối mặt nhiều rủi ro như suy tim, rối loạn nhịp, sốc tim, ngưng tim, bệnh thận diễn tiến nặng hơn dẫn tới phải chạy thận sau đó…

Nhưng nếu không can thiệp mà chỉ uống thuốc, bệnh không được giải quyết triệt để sẽ khiến triệu chứng tái đi tái lại, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Sau khi hội chẩn, được sự đồng thuận của gia đình người bệnh, các bác sĩ quyết định làm thủ thuật tái thông mạch vành cho cụ ông.

Vì bệnh nhân suy thận nặng, bác sĩ cố gắng không dùng quá nhiều thuốc cản quang. Đồng thời, ê kíp sử dụng kỹ thuật siêu âm trong lòng mạch vành – IVUS để ước lượng lòng mạch hẹp, xác định chính xác vị trí hẹp, từ đó chọn bóng và stent phù hợp. Điều này giúp rút ngắn tối đa thời gian can thiệp, giảm nguy cơ rủi ro trong và sau can thiệp xuống mức thấp nhất.

Sau 35 phút, ca thủ thuật kết thúc với 1 stent kích thước 3.5×48 mm và nong bóng 5.0 mm, phủ toàn bộ đoạn mạch hẹp nghẽn từ thân chung mạch vành trái đến đoạn gần động mạch liên thất trước. Tổng lượng cản quang sử dụng chỉ 26 ml (một ca đặt stent thông thường dùng khoảng 50 – 100 ml cản quang).

Sau thủ thuật, ông Hoàng không còn khó thở, chức năng thận không những không giảm mà có xu hướng cải thiện hơn (nhờ bệnh nhân được sử dụng các loại thuốc dưỡng thận kết hợp kỹ thuật Cardiac Swing “siêu tiết kiệm” cản quang). Ba ngày sau, cụ ông xuất viện trong trạng thái sức khỏe ổn định, nhịp tim dao động ở mức 60 – 70 nhịp/phút.

Thiếu máu cơ tim còn có tên gọi khác là bệnh mạch vành hay suy mạch vành. Đây là dạng bệnh tim mạch phổ biến nhất ở người lớn, là một trong những nguyên nhân gây tử vong trên thế giới. Bệnh có hai thể là hội chứng động mạch vành cấp (nhồi máu cơ tim) và bệnh động mạch vành mạn.

Bác sĩ Minh thông tin, bệnh động mạch vành mạn xảy ra rất phổ biến ở những bệnh nhân lớn tuổi như ông Hoàng. Nguyên nhân là mảng xơ vữa hình thành và tích tụ trong mạch máu nhiều năm, cộng thêm các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu… đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ tắc nghẽn lòng mạch vành.

Bệnh xảy ra âm thầm và tiến triển trong nhiều thập kỷ, người bệnh không có hoặc chỉ xuất hiện triệu chứng mơ hồ ở giai đoạn đầu, đến khi mạch máu hẹp nghẽn nặng dọa nhồi máu cơ tim mới bộc lộ triệu chứng rõ rệt.

Theo bác sĩ Long, đối với những bệnh nhân cao tuổi như ông Hoàng, nếu đặt stent sẽ có nguy cơ gặp phải biến chứng cao hơn so với những người ở độ tuổi 60, 70. Trường hợp người bệnh có các bệnh lý đi kèm, nguy cơ càng tăng. Do đó, phương pháp được ưu tiên lựa chọn là điều trị nội khoa, tuy tránh được việc can thiệp thủ thuật nhưng không giải quyết triệt để tình trạng hẹp nghẽn mạch vành. Điều này khiến bệnh nhân phải tái nhập viện nhiều lần và luôn trong trạng thái mệt mỏi, chán nản.

Tại bệnh viện Tâm Anh, các bác sĩ không bỏ qua cơ hội đem lại cuộc sống tốt hơn cho người bệnh, kể cả với những bệnh nhân cao tuổi. Nhờ trang bị hệ thống máy móc hiện đại và áp dụng kỹ thuật tiên tiến, ê kíp đã thực hiện thành công nhiều ca can thiệp tái thông mạch vành khó, tiềm ẩn biến chứng nguy hiểm. Các bệnh nhân sau thủ thuật hồi phục rất nhanh, hết hẳn triệu chứng và hầu như không gặp phải biến chứng.

Bệnh nhân sau đặt stent cần được chăm sóc đúng cách để tránh nguy cơ tái hẹp: có chế độ ăn đủ dinh dưỡng, tăng cường rau củ quả, hạn chế thực phẩm chứa chất béo xấu; tập thể dục đều đặn; duy trì uống thuốc kháng tiểu cầu kép đầy đủ theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc vì có thể làm tắc stent đột ngột và tử vong tức thì; tái khám định kỳ để được đánh giá hiệu quả sau đặt stent, đồng thời phát hiện sớm nếu có bất thường.

Trường hợp sau khi xuất viện gặp các triệu chứng như đau ngực, khó thở đột ngột…, cần đến bệnh viện ngay để được can thiệp kịp thời.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi