Ông Cảnh, 84 tuổi, nhịp tim chậm đột ngột dẫn tới ngưng tim và mất ý thức, được hồi sức cứu sống, thực hiện nhiều cận lâm sàng mới phát hiện nguyên nhân do viêm cơ tim cấp.

“Tôi tưởng mình không vượt qua được ải Quỷ Môn Quan lần này”, ông Cảnh (ngụ Bến Tre) chia sẻ sau khi được bác sĩ cứu sống qua cơn ngưng tim nguy kịch một tuần trước đó.

Ngày 23/3, BS.CKI Dương Thị Nguyệt Anh, khoa Hồi sức Nội tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho biết trước nhập viện một ngày, ông Cảnh chóng mặt, buồn nôn và nôn nhiều lần, tiếp sau nôn ra máu nâu ít. Người nhà nghĩ ông tái phát xuất huyết tiêu hóa (một năm trước ông cũng nôn máu nâu, được chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa) nên đưa đến bệnh viện cấp cứu.

Qua khai thác bệnh sử, thăm khám lâm sàng, bác sĩ phát hiện ông bị rối loạn nhịp chậm, gây tụt huyết áp và mất ý thức. Không ghi nhận các triệu chứng viêm nhiễm trước đó, bệnh nhân chỉ than mệt. Tiền sử bệnh nhân bị tăng huyết áp, rối loạn tiền đình, đang điều trị bằng thuốc.

BS.CKI Huỳnh Phúc Nguyên, Trưởng khoa Hồi sức Nội tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM chia sẻ, lúc nhập viện, nhịp tim ông Cảnh rất chậm, < 30 nhịp/phút, huyết áp thấp, lơ mơ. Điện tâm đồ ghi nhận block nhĩ nhất độ 3, nhịp tự thất. Tình trạng rối loạn nhịp chậm diễn tiến nghiêm trọng đến mức có lúc tim bệnh nhân ngưng hẳn 1-2 phút. “Rối loạn nhịp chậm là tình huống cấp cứu tim mạch, nếu không được xử lý kịp thời sẽ dẫn đến tử vong hoặc tổn thương não do giảm tưới máu”, bác sĩ Nguyên nói.

Ê kíp đặt máy tạo nhịp tạm thời để giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch, sau đó tiến hành chụp mạch vành. Kết quả ghi nhận hệ mạch máu chính nuôi tim hẹp không đáng kể (động mạch liên thất trước hẹp < 50%, các nhánh còn lại hẹp 20-35%). Chẩn đoán bệnh hướng đến viêm cơ tim cấp với biến chứng rối loạn nhịp chậm.

Sau hai ngày điều trị, nhịp tim bệnh nhân ổn định ở mức 60-70 nhịp/phút. Bác sĩ rút máy tạo nhịp, chỉ định chụp cộng hưởng từ tim (CMRI), xác định bệnh viêm cơ tim cấp.

Bác sĩ Nguyệt Anh thông tin, viêm cơ tim là tình trạng viêm ở tim, xảy ra do nhiễm trùng, do thuốc, độc chất… Bệnh cảnh lâm sàng thay đổi từ không triệu chứng đến các biểu hiện tim mạch nặng như suy tim cấp, rối loạn nhịp, choáng tim, đột tử. Block nhĩ thất cấp gây rối loạn nhịp chậm là tình trạng tim mạch nguy hiểm, có thể gây ra rối loạn huyết động, choáng và tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Đây là triệu chứng thường gặp của viêm cơ tim cấp, nhất là ở bệnh nhân cao tuổi.

Bác sĩ Nguyên lý giải, viêm cơ tim cấp gây rối loạn chức năng nút xoang hoặc rối loạn dẫn truyền của bộ nối nhĩ thất, dẫn đến nhịp chậm. Điều trị tối ưu là đặt máy tạo nhịp tạm thời cấp cứu. Trong tình huống cơ sở y tế không thực hiện được máy tạo nhịp tạm thời, thầy thuốc chỉ định máy tạo nhịp qua da và chuyển bệnh nhân đến bệnh viện chuyên khoa.

Viêm cơ tim ảnh hưởng đến chức năng co bóp của cơ tim, biểu hiện bằng triệu chứng suy tim, choáng tim… Tùy thuộc vào mức độ tổn thương cơ tim do viêm, bệnh có thể tự ổn định và hồi phục, hoặc diễn tiến nặng dẫn đến tử vong, hoặc viêm mạn gây nên bệnh cơ tim giãn.

Phương pháp điều trị viêm cơ tim phổ biến hướng đến điều trị triệu chứng. Các biện pháp nhằm mục tiêu ổn định huyết áp, tăng cường co bóp cơ tim, chống loạn nhịp tim, chống sốc… Ông Cảnh được điều trị và theo dõi sát tại đơn vị Hồi sức tim mạch. Sau một tuần, sức khỏe ổn định, ông tỉnh táo, sinh hoạt bình thường và chuyển về phòng Nội trú. Ông xuất viện 3 ngày sau đó.

Hiện chưa có phương pháp phòng ngừa đặc hiệu cho bệnh viêm cơ tim. Tuy nhiên, có thể áp dụng một số biện pháp để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh: vệ sinh cơ thể sạch sẽ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng; tránh tiếp xúc với người bị bệnh, nhất là người đang mắc cúm hoặc nhiễm virus.

Hạn chế dung nạp chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá…; phòng tránh những hành vi có nguy cơ cao gây nhiễm trùng cơ tim liên quan đến HIV như quan hệ tình dục an toàn, tuyệt đối không dùng chung bơm kim tiêm… Tiêm đủ loại vaccine phòng bệnh theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi xuất hiện các triệu chứng tim mạch bất thường như khó thở, tim đập nhanh hoặc chậm hoặc tụt huyết áp, choáng váng… nên đến bệnh viện ngay để được kiểm tra và điều trị sớm.

*Tên bệnh nhân đã được thay đổi