Phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt ung thư cho người cao tuổi 

Bác sĩ BVĐK Tâm Anh TP.HCM phẫu thuật nội soi cắt tận gốc tuyến tiền liệt ung thư, giúp người đàn ông 80 tuổi phục hồi nhanh, sớm ra viện.

Mổ ít xâm lấn, 3 ngày xuất viện

3 tháng nay, ông Đ.V.M. (80 tuổi, Đồng Nai) tiểu khó, tiểu nhiều lần, mỗi đêm 5-6 lần. Kết quả xét nghiệm PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt) trong máu tăng cao, có khả năng do ung thư. Người nhà đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra chuyên sâu.

Thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết hình ảnh MRI ghi nhận tuyến tiền liệt của ông có kích thước khoảng 60ml, gấp 3 lần kích thước tuyến tiền liệt bình thường (15-25ml), tổn thương PIRADS 4 vùng ngoại vi nghi ung thư và một số vị trí PIRADS 2 lành tính. (PIRADS là hệ thống phân loại tổn thương tuyến tiền liệt trên MRI, theo thứ tự từ 1 đến 5, tương ứng với mức độ nguy cơ ung thư tăng dần).

Ông M. được sinh thiết dưới hướng dẫn siêu âm qua ngả trực tràng phát hiện tế bào nang tuyến ác tính ở hai thùy. Ông tiếp tục được làm thêm xạ hình xương để đánh giá giai đoạn ung thư. Kết quả MRI không thấy hạch chậu và xạ hình xương không có tổn thương, cho thấy ung thư giai đoạn khu trú. “Ở giai đoạn này, phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt tận gốc hoặc xạ trị là phương pháp điều trị tối ưu”, bác sĩ Cương cho biết.

Bác sĩ Cương cho biết thêm phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc do ung thư có thể thực hiện bằng hai cách trong phúc mạc hoặc ngoài phúc mạc, tức các thiết bị nội soi được đưa qua các trocar đặt trên thành bụng vào trong xoang bụng (trong phúc mạc) hoặc khoang tiền phúc mạc (ngoài phúc mạc) như trường hợp ông M.

Hiện tại, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thường áp dụng phẫu thuật nội soi ngoài phúc mạc, không gây ảnh hưởng đến ruột như phẫu thuật nội soi trong phúc mạc nên người bệnh hồi phục nhanh, giảm nguy cơ liệt ruột và tắc ruột sau mổ.

Ê kíp phẫu thuật gồm TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, ThS.BS Nguyễn Tân Cương, BS.CKI Phan Huỳnh Tiến Đạt, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa.

Đầu tiên, người bệnh được sát khuẩn vùng bụng bẹn và cơ quan sinh dục, trải săng che phủ vùng mổ. Sau đó, tạo khoang tiền phúc mạc bằng 1 bóng được làm bằng bàn tay găng. Tiếp theo lần lượt đặt 4 trocar dưới rốn theo hình vòng cung. Đây là những đường vào vùng phẫu thuật của các thiết bị mổ nội soi. Bơm khí CO2 vào vùng tiền phúc mạc tạo không gian mổ đủ rộng, dễ thao tác.

Quan sát trên màn hình nội soi Karl Storz 3D/4K, 3 bác sĩ phối hợp, cẩn thận bóc tách, mở mạc nội chậu hai bên tuyến tiền liệt, cắt dây chằng mu tuyến tiền liệt, khâu cột và cắt đám rối tĩnh mạch lưng (hệ thống mạch máu nhỏ chằng chịt nằm ở mỏm tuyến tiền liệt sau xương mu) kiểm soát chảy máu. Tiếp theo, ê kíp lần lượt cắt niệu đạo sát mỏm tuyến tiền liệt,

Sau đó, cắt quanh cổ bàng quang, bóc tách mặt sau tuyến tiền liệt, cắt túi tinh và ống dẫn tinh 2 bên. Tiếp theo cắt 2 cánh bên tuyến tiền liệt và các vùng bao quanh tuyến tiền liệt.

Ê kíp mổ tiếp tục nạo hạch bạch huyết xung quanh động mạch, tĩnh mạch chậu và thần kinh bịt nhằm lấy bỏ triệt để tế bào ung thư.

Cuối cùng, khâu nối niệu đạo sau vào cổ bàng quang, đặt 1 ống thông tiểu Foley 20F silicon. Dẫn lưu vùng mổ bằng 1 ống drain cạnh bàng quang. Bỏ khối tuyến tiền liệt vào túi bệnh phẩm và mở rộng lỗ trocar rốn lấy ra ngoài.

Xuyên suốt ca mổ, các bác sĩ khoa Gây mê – Hồi sức túc trực theo dõi lượng máu mất, chỉ số sức khỏe nhịp tim, huyết áp để đảm bảo sức khỏe người bệnh.

Theo bác sĩ Cương, phẫu thuật nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc do ung thư được thực hiện thường quy tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, trung bình khoảng 2-3 ca mỗi tháng. Đây là một trong các kỹ thuật mổ khó trong tiết niệu do tuyến tiền liệt nằm sâu vùng bụng dưới, vùng mổ hẹp tập trung nhiều mạch máu, khâu nối khó khăn.

Mục tiêu phẫu thuật không chỉ loại bỏ triệt để ung thư mà còn hạn chế thấp nhất mất máu, nguy cơ biến chứng, bảo tồn chức năng đi tiểu cho người bệnh. Do đó, ca phẫu thuật đòi hỏi được thực hiện bởi các bác sĩ giàu kinh nghiệm.

Bác sĩ Cương cho biết ca mổ cho ông M. diễn tiến thuận lợi, mất ít máu. Ông phục hồi nhanh, ăn uống và đi lại bình thường, được rút ống dẫn lưu và xuất viện 3 ngày sau mổ.

Ung thư phổ biến thứ hai ở nam giới

Tổ chức ghi nhận ung thư thế giới (GLOBOCAN) thống kê năm 2022 cho thấy ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư phổ biến thứ hai trên thế giới và là ung thư phổ biến thứ hai ở nam giới. Tại Việt Nam có gần 6.000 ca mắc mới và 2.800 trường hợp tử vong.

Bác sĩ Cương cho biết tuyến tiền liệt có hình dạng và kích thước tương đương quả óc chó, nằm trước trực tràng, ngay bên dưới bàng quang, bao quanh niệu đạo. Khi tuyến tiền liệt lớn (lành tính hoặc ác tính) có thể chèn ép vào niệu đạo và gây biến dạng cổ bàng quang, cản trở đường thoát nước tiểu.

Do đó, người bệnh có triệu chứng đường tiểu dưới như: tiểu khó, tia nước tiểu yếu, tiểu nhiều lần, tiểu không hết… Ngoài ra, người bệnh có nguy cơ bí tiểu, nhiễm khuẩn đường tiết niệu và tiểu ra máu…

Nguyên nhân gây ung thư tuyến tiền liệt hiện chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh có liên quan đến độ tuổi, chủng tộc, di truyền trong gia đình, môi trường sống tiếp xúc hóa chất độc hại…

Tùy theo giai đoạn và tình trạng sức khỏe của người bệnh, bác sĩ đưa ra phương án điều trị phù hợp. Ở giai đoạn sớm, khả năng có thể chữa khỏi bệnh bằng phẫu thuật hoặc xạ trị lên đến 80%-90%. Sau phẫu thuật cắt tận gốc tuyến tiền liệt, người bệnh chỉ cần tái khám theo dõi định kỳ mỗi 3 tháng. Với các trường hợp ung thư tiến triển tại chỗ, điều trị sẽ khó khăn hơn nhiều, cần phối hợp các phương pháp điều trị như phẫu thuật kết hợp xạ trị và hoặc liệu pháp nội tiết.

Nếu phát hiện ở giai đoạn muộn, ung thư đã xâm lấn xung quanh hoặc di căn tới các cơ quan xung quanh như xương, trực tràng, bàng quang… chỉ có thể điều trị giảm bệnh, giảm triệu chứng.

Theo bác sĩ Nguyễn Tân Cương, ung thư tuyến tiền liệt tiến triển âm thầm ở nam giới lớn tuổi. Ở giai đoạn sớm, ung thư thường không biểu hiện, một số trường hợp có triệu chứng đường tiểu dưới do tuyến tiền liệt lớn. Khi người bệnh tiểu khó, tiểu máu, đau nhức vùng chậu, thận ứ nước… thì bệnh đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn.

Do đó, bác sĩ khuyến cáo nam giới từ 50 tuổi, có các triệu chứng đường tiểu dưới, tiểu máu, đau xương cần kiểm tra ung thư tuyến tiền liệt. Nếu có người thân là mắc ung thư tuyến tiền liệt thì cần tầm soát sớm hơn 5 năm.