Hà Nội- Bé Cường, 8 tuổi, nuốt thỏi nam châm trong lúc chơi đùa, được bác sĩ nội soi dạ dày lấy dị vật.

Khi được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bé Cường tỉnh táo, tiếp xúc tốt, tim phổi bình thường, bụng mềm, không chướng, không có điểm đau bất thường. Kết quả chụp X-quang cho thấy có hình ảnh dị vật cản quang kích thước 2,5 cm nằm trong dạ dày.

Bác sĩ chỉ định nội soi dạ dày – tá tràng, lấy ra một thỏi nam châm vĩnh cửu màu nâu sẫm tại vị trí tá tràng D3. Sau can thiệp, bé Cường tỉnh táo, không có triệu chứng bất thường, xuất viện sau một ngày.

Bác sĩ CKI Đinh Xuân Hoàng cho biết, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội tiếp nhận nhiều trường hợp nuốt dị vật đường tiêu hóa. Các dị vật có thể là đồ chơi nhựa, pin, vật sắc nhọn như đinh, ốc vít… Độ tuổi hay gặp nhất là từ 1- 6 tuổi, do đây là giai đoạn trẻ hiếu động, tò mò, có xu hướng khám phá thế giới xung quanh bằng cách cho đồ vật vào miệng.

Nếu dị vật nhỏ, trơn láng và không nguy hiểm, trẻ có thể được theo dõi và dị vật sẽ tự đào thải ra ngoài theo đường tiêu hóa mà không cần can thiệp phẫu thuật. Tuy nhiên, không phải dị vật nào cũng vô hại, đặc biệt là nam châm vĩnh cửu (còn gọi nam châm đất hiếm). Những viên nam châm này thường có kích thước rất nhỏ nhưng lực hút mạnh gấp nhiều lần nam châm thông thường, làm tăng nguy cơ tổn thương đường tiêu hóa ở trẻ.

Theo bác sĩ Hoàng, nếu trẻ chỉ nuốt một viên nam châm hoặc các viên dính thành một khối chặt, chúng có thể đi qua ruột và thải ra ngoài. Tuy nhiên, khi trẻ nuốt từ hai viên nam châm trở lên và tách ra trôi đến những đoạn ruột khác nhau, chúng sẽ hút nhau xuyên qua thành ruột. Lực hút này khiến các quai ruột bị kéo sát vào nhau, tạo áp lực liên tục lên thành ruột.

Tình trạng có thể gây tắc ruột, xoắn ruột, thiếu máu ruột. Theo thời gian, vùng ruột bị chèn ép sẽ thiếu máu nuôi, dẫn đến hoại tử và thủng ruột, viêm phúc mạc, nhiễm trùng toàn thân, thậm chí sốc nhiễm trùng và tử vong nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời. Vì vậy, việc xác định rõ số lượng nam châm rất quan trọng. Kích thước nam châm càng nhỏ và khoảng thời gian giữa các lần nuốt càng xa nhau, nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật càng cao.

Theo bác sĩ Hoàng, chỉ khoảng một nửa số trẻ có biểu hiện rõ ràng ngay sau khi nuốt nam châm như đau sau xương ức, khó nuốt, tím tái hoặc quấy khóc. Nhiều trường hợp triệu chứng rất mơ hồ hoặc thoáng qua, khiến gia đình chủ quan, để lỡ thời điểm vàng điều trị.

Bác sĩ khuyến cáo hiện có nhiều loại đồ chơi giáo dục, trò xếp hình sử dụng nam châm có từ tính mạnh với kích thước nhỏ, màu sắc bắt mắt, rất dễ khiến trẻ cho vào miệng khi chơi. Phụ huynh cần giải thích cho trẻ, kể cả trẻ lớn và thanh thiếu niên, về sự nguy hiểm của việc cho nam châm hoặc dị vật vào miệng, mũi. Không để trẻ chơi với các đồ vật nhỏ, sắc nhọn hoặc dễ cho vào miệng như pin, đồng xu, viên bi, đinh, ốc vít. Đồng thời, luôn giám sát trẻ khi chơi đồ chơi có chi tiết nhỏ, thường xuyên kiểm tra đồ chơi để phát hiện kịp thời các bộ phận bị bung, rơi. Những đồ chơi có gắn nam châm nhỏ, nhất là nam châm vĩnh cửu, nên được loại bỏ hoặc cất giữ ở nơi cao, có khóa an toàn, ngoài tầm với của trẻ.

Khi nghi ngờ trẻ đã nuốt phải dị vật, phụ huynh vẫn cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay cả khi bé chưa có các biểu hiện như đau bụng tăng dần, nôn ói, sốt, chướng bụng, quấy khóc bất thường hoặc bỏ ăn… Phát hiện sớm và xử trí đúng cách sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng cho trẻ.