Bị tiểu đường ăn bánh mì được không?

Tiểu đường ăn bánh mì được không là thắc mắc của nhiều người vì bánh mì là nguồn carbohydrate phổ biến và có thể ảnh hưởng đến đường huyết sau ăn. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào loại bánh, hàm lượng chất xơ, khẩu phần và thực phẩm ăn kèm. Bài viết dưới đây sẽ giúp người bệnh hiểu rõ cách chọn và ăn bánh mì phù hợp hơn trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày.

Người bị tiểu đường ăn bánh mì được không?

Người bị tiểu đường vẫn có thể ăn bánh mì nếu lựa chọn loại phù hợp và kiểm soát khẩu phần. Nên ưu tiên bánh mì nguyên cám, nguyên hạt hoặc sản phẩm có hàm lượng chất xơ cao, đồng thời hạn chế bánh mì làm chủ yếu từ bột tinh luyện như bánh mì trắng. Khi lựa chọn bánh mì đóng gói, người bệnh nên chú ý tổng lượng carbohydrate, chất xơ, đường bổ sung và khẩu phần ghi trên nhãn dinh dưỡng.

Khi ăn, nên kết hợp bánh mì với rau xanh và nguồn protein như trứng, cá, thịt nạc hoặc đậu phụ để bữa ăn cân đối hơn. Lượng bánh mì cần được tính vào tổng carbohydrate của bữa ăn và điều chỉnh theo mục tiêu đường huyết, nhu cầu năng lượng cũng như kế hoạch dinh dưỡng của từng người.

Thành phần dinh dưỡng của bánh mì

Bánh mì chủ yếu được làm từ bột ngũ cốc, nước, men và một số nguyên liệu khác tùy công thức. Vì vậy, thành phần dinh dưỡng của bánh mì không hoàn toàn giống nhau giữa các loại. Nhìn chung, carbohydrate là thành phần cung cấp năng lượng chính, bên cạnh protein, chất béo, chất xơ và các vi chất như canxi, sắt, kali, magie, vitamin nhóm B. Hàm lượng các chất này phụ thuộc vào loại bột, tỷ lệ ngũ cốc nguyên hạt, lượng đường, chất béo, muối và các thành phần bổ sung trong quá trình chế biến.

Bảng thành phần dinh dưỡng các loại bánh mì:

Nguồn: Health Canada, Nutrient Value of Some Common Foods – Breads, Cereals and Other Grain Products.

Người bị tiểu đường nên ăn loại bánh mì nào?

Người bị đái tháo đường nên ưu tiên bánh mì làm từ ngũ cốc nguyên hạt, nguyên cám và có hàm lượng chất xơ cao thay cho các loại bánh mì chủ yếu làm từ bột tinh luyện.

Một số loại bánh mì người bệnh có thể cân nhắc gồm:

• Bánh mì nguyên cám hoặc nguyên hạt: Thường giữ lại nhiều thành phần của hạt ngũ cốc và cung cấp nhiều chất xơ hơn bánh mì làm từ bột tinh luyện. Đây là lựa chọn nên được ưu tiên khi xây dựng khẩu phần cho người đái tháo đường.
• Bánh mì lúa mạch đen: Có thể lựa chọn nếu sản phẩm sử dụng lúa mạch đen nguyên hạt và có hàm lượng chất xơ phù hợp. Người bệnh vẫn cần kiểm tra tổng carbohydrate và khẩu phần trên nhãn dinh dưỡng.
• Bánh mì yến mạch: Có thể phù hợp khi yến mạch nguyên hạt là thành phần chính, sản phẩm giàu chất xơ và không chứa quá nhiều đường bổ sung.
• Bánh mì đa ngũ cốc: Không phải sản phẩm nào ghi “đa ngũ cốc” cũng là bánh mì nguyên hạt. Người bệnh nên kiểm tra danh sách thành phần để xác định các loại ngũ cốc nguyên hạt có nằm ở vị trí đầu hay không.

Người bị đái tháo đường không nên ăn loại bánh mì nào?

Người bị tiểu đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn một loại bánh mì cụ thể, nhưng nên hạn chế các sản phẩm làm chủ yếu từ ngũ cốc tinh chế, ít chất xơ hoặc chứa nhiều đường bổ sung.

Một số loại bánh mì người bệnh nên hạn chế gồm:

• Bánh mì trắng: Thường được làm từ bột mì tinh luyện, chứa ít chất xơ hơn bánh mì nguyên hạt. ADA cho biết ngũ cốc tinh chế chỉ giữ lại phần nội nhũ giàu tinh bột và mất đi nhiều thành phần dinh dưỡng có trong cám, mầm của hạt.
• Bánh mì ngọt, bánh mì có nhiều đường bổ sung: Các sản phẩm có thêm đường, siro, mật ong, chocolate hoặc nhân ngọt có thể làm tăng tổng lượng carbohydrate và đường bổ sung của khẩu phần. Người tiểu đường nên kiểm tra mục “Added Sugars” trên nhãn dinh dưỡng và ưu tiên sản phẩm có ít đường bổ sung.
• Bánh mì ít chất xơ: Một số sản phẩm dù mang tên “bánh mì ngũ cốc” hoặc “bánh mì đen” vẫn có thể được làm chủ yếu từ bột tinh luyện. Người bệnh nên đọc danh sách thành phần và ưu tiên sản phẩm có ngũ cốc nguyên hạt đứng đầu danh sách thành phần.
• Bánh mì có khẩu phần carbohydrate cao: Kể cả bánh mì nguyên hạt cũng có thể làm tăng đường huyết nếu ăn với lượng lớn. Vì vậy, cần xem mục “Total Carbohydrate” và kích thước khẩu phần trên nhãn thay vì chỉ dựa vào tên loại bánh.
• Bánh mì chứa nhiều natri hoặc chất béo bão hòa: Với người đồng thời có tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc nguy cơ tim mạch, nên so sánh hàm lượng natri và chất béo bão hòa giữa các sản phẩm để lựa chọn loại phù hợp hơn.

Nếu chưa biết nên chọn loại bánh mì nào hoặc khẩu phần bao nhiêu là phù hợp, người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ Nội tiết hoặc chuyên gia Dinh dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được tư vấn chế độ ăn dựa trên tình trạng sức khỏe, mục tiêu đường huyết và bệnh lý đi kèm.

Qua bài viết trên, thắc mắc “bị tiểu đường ăn bánh mì được không?” đã được giải đáp. Người bệnh vẫn có thể ăn bánh mì nếu lựa chọn loại phù hợp, ưu tiên bánh mì nguyên cám hoặc nguyên hạt, kiểm soát khẩu phần và cân đối với tổng lượng carbohydrate trong ngày. Việc kết hợp chế độ ăn hợp lý, vận động và theo dõi đường huyết giúp hỗ trợ kiểm soát đái tháo đường hiệu quả hơn.