Thoái hóa khớp gối là một dạng tổn thương xương khớp phổ biến, thường xuất hiện ở người trung niên và cao tuổi. Tình trạng này khiến người bệnh gặp khó khăn trong sinh hoạt thường ngày, đặc biệt khi lên xuống cầu thang. Vậy người bị thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không?
Thoái hóa khớp gối là một trong những bệnh lý xương khớp phổ biến, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Bệnh xảy ra khi lớp sụn bao phủ đầu xương tại khớp gối bị bào mòn theo thời gian, khiến các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau, gây đau nhức, viêm và giảm chức năng vận động.
Một trong những hoạt động thường ngày khiến người bệnh lo lắng là việc lên xuống cầu thang. Vậy người bị thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về lợi ích, rủi ro cũng như hướng dẫn an toàn khi thực hiện hoạt động này.
Trong giới hạn an toàn, leo cầu thang là một hình thức vận động toàn thân, tác động nhiều lên vùng chi dưới và khớp gối. Nếu được thực hiện đúng cách và ở mức độ phù hợp, hoạt động này có thể mang lại nhiều lợi ích đáng kể, đặc biệt là trong giai đoạn sớm của thoái hóa khớp. Do đó, trước khi trả lời cho câu hỏi thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không, chúng ta cần tìm hiểu lợi ích mà hoạt động này có thể mang lại cho khớp gối, cụ thể: (1)
Thường xuyên leo cầu thang giúp tăng cường các cơ gồm: cơ tứ đầu phía trước đùi, cơ sau đùi (cơ hamstring và cơ nhị đầu đùi). Các nhóm cơ quanh đầu gối này phát triển có thể hỗ trợ giảm áp lực lên khớp khi vận động, từ đó hạn chế các vấn đề về khớp hiệu quả.
Việc leo cầu thang kích thích các nhóm cơ quanh gối, như cơ tứ đầu đùi, cơ đùi sau, giúp nâng đỡ khớp tốt hơn và làm giảm áp lực lên sụn khớp.
Hai động tác cơ bản, lặp lại liên tục của leo cầu thang là co – duỗi đầu gối. Các động tác này giúp tăng tuần hoàn máu, kích thích sản sinh dịch khớp, từ đó giảm cảm giác khô cứng và cải thiện khả năng vận động.
Duy trì cân nặng ở mức phù hợp giúp giảm áp lực lên đầu gối, giảm mức protein gây sưng viêm khớp và một trong những hoạt động giúp giảm cân hiệu quả chính là leo cầu thang. Bác sĩ chuyên khoa cho biết, chỉ cần leo cầu thang trong 5 phút, bạn có thể đốt cháy đến 45 calo, đây là con số lý tưởng cho người đang có ý định cải thiện cân nặng.
Duy trì trọng lượng hợp lý là yếu tố then chốt trong điều trị thoái hóa khớp gối. Leo cầu thang giúp đốt năng lượng hiệu quả, góp phần kiểm soát cân nặng.
Bên cạnh sức khỏe khớp gối, leo cầu thang còn tác động lên các cơ quan quan trọng khác của cơ thể như: (2)
Ngoài tác dụng lên hệ cơ – xương – khớp, leo cầu thang còn cải thiện chức năng hô hấp, tim mạch và sức bền thể lực nói chung.
Leo cầu thang có thể mang lại một số lợi ích nhất định cho người bị thoái hóa khớp gối nếu được thực hiện đúng cách và trong phạm vi cho phép. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng phù hợp với hoạt động này.
Người bệnh cần nhận được sự tư vấn và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn vận động phù hợp với mức độ tổn thương khớp. Ngoài ra, người bệnh cần kết hợp điều trị nội khoa, vật lý trị liệu và điều chỉnh lối sống sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn trong kiểm soát và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bị thoái hóa khớp gối.
Tuy leo cầu thang mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng người thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không hay trường hợp nào người thoái hóa khớp gối không nên leo cầu thang?
Đối với người bệnh thoái hóa khớp gối, không phải lúc nào leo cầu thang cũng phù hợp. Một số trường hợp nên hạn chế hoặc tránh hoạt động này để ngăn chặn tổn thương nặng thêm:
Nguyên nhân là do khi leo cầu thang, khớp gối phải chịu tải trọng lớn hơn bình thường – có thể lên đến 3 đến 6 lần trọng lượng cơ thể. Lặp đi lặp lại nhiều lần, điều này sẽ làm tăng áp lực lên sụn khớp đang bị tổn thương, từ đó khiến tình trạng thoái hóa tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, nếu khớp không ổn định, người bệnh dễ mất thăng bằng, nguy cơ té ngã và gây chấn thương thứ phát càng tăng cao.
Ngoài leo cầu thang, người bệnh thoái hóa khớp gối có thể cân nhắc tham gia các môn thể thao dưới đây theo hướng dẫn của bác sĩ:
Lực đẩy của nước giúp giảm áp lực lên khớp, đồng thời tăng cường sức mạnh cơ bắp. Theo đó, trong khi bơi, nước sẽ nâng đỡ trọng lượng cơ thể, giúp giảm áp lực lên khớp gối, hỗ trợ giảm đau hiệu quả. Đồng thời, nước tạo ra lực cản lớn hơn không khí khiến cơ bắp phải hoạt động nhiều hơn bình thường, giúp cơ bắp phát triển mạnh mẽ, từ đó hỗ trợ hoạt động của khớp gối hiệu quả hơn.
Đạp xe tại chỗ giúp kiểm soát được tốc độ, nhịp độ vận động, thích hợp với người thoái hóa khớp mức độ nhẹ đến trung bình. Đây là môn thể thao phù hợp cho người muốn cải thiện phạm vi chuyển động, tăng tính linh hoạt và sức mạnh khớp gối. Do đó, nếu lo ngại thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không hay thoái hóa khớp gối leo cầu thang gây hại không, người bệnh có thể cân nhắc thay thế bằng môn đạp xe tại chỗ.
Mặc dù là hoạt động nhẹ nhàng, đơn giản, dễ thực hiện nhưng đi bộ có thể mang lại nhiều lợi ích cho người thoái hóa khớp gối như cải thiện lưu thông máu, duy trì phạm vi vận động của khớp…
Xem thêm: Người bị thoái hóa khớp gối có nên đi bộ không?
Yoga giúp tăng tính linh hoạt, sự dẻo dai và giảm căng cứng khớp. Thông qua những bài tập yoga nhẹ nhàng, uyển chuyển, không tác động lực quá lớn lên khớp nhưng vẫn đảm bảo hỗ trợ tăng cường sự dẻo dai và linh hoạt, hạn chế tình trạng cứng khớp hoặc giới hạn phạm vi chuyển động khớp gối.
Tuy nhiên, để tránh rủi ro trong quá trình thực hiện, người mới bắt đầu cần chọn bài tập phù hợp, tránh các tư thế không thoải mái hoặc yêu cầu kỹ thuật quá cao.
Xem thêm: Bài tập yoga cho người thoái hóa khớp gối
Bệnh cạnh tìm hiểu thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không, nếu vẫn cần leo cầu thang trong sinh hoạt hàng ngày, người bệnh nên tuân thủ một số nguyên tắc sau để đảm bảo an toàn và bảo vệ khớp:
Việc leo lên bằng chân khỏe trước giúp chân đau không phải gánh nhiều lực.
Ngược lại với leo lên, khi xuống cầu thang, hãy đặt chân bị tổn thương xuống trước nhằm tận dụng trọng lực để giảm áp lực lên khớp tổn thương.
Việc sử dụng tay vịn khi di chuyển lên xuống cầu thang giúp phân bổ một phần trọng lượng vào tay vịn, hỗ trợ giảm áp lực lên đầu gối.
Ngoài ra, việc bám vào tay vịn còn hạn chế nguy cơ té ngã khi bước hụt hoặc thiếu thăng bằng trong quá trình di chuyển. Từ đó tránh các rủi ro có thể ảnh hưởng xấu đến khớp gối và các cơ quan khác.
Hạn chế cầm nắm, mang vác đồ khi leo cầu thang không chỉ giúp giảm áp lực lên khớp gối mà còn giúp người bệnh có không gian để bám vào tay vịn cầu thang, giúp việc lên xuống trở nên an toàn, thuận lợi hơn.
Khi leo cầu thang, người bệnh cần đặt toàn bộ bàn chân lên bậc thang, giữ lưng thẳng, không cúi người. Điều này giúp người bệnh giữ thăng bằng tốt hơn, tránh nguy cơ té ngã và hạn chế áp lực lên đầu gối.
Để đảm bảo tốc độ phục hồi sau điều trị thoái hóa khớp gối, người bệnh nên thăm khám định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín như Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM hay đơn vị Chấn thương chỉnh hình, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 để được theo dõi, đánh giá tiến triển của bệnh lý, kịp thời điều chỉnh kế hoạch điều trị cũng như đưa ra các hướng dẫn phù hợp, bao gồm thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không.
Trường hợp bị thoái hóa khớp gối nặng, các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả mong muốn, người bệnh có thể được chỉ định thay khớp gối.
Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cũng là đơn vị nhận được nhiều chứng nhận từ các tổ chức quốc tế uy tín như Trung tâm xuất sắc về thay khớp Toàn cầu, Trung tâm đào tạo chất lượng cao toàn cầu về thay khớp gối và khớp háng của Microport (Mỹ), Chứng nhận bảo tồn xương trong thay khớp háng chuôi ngắn Optimys của Mathys (Thụy Sĩ)…
Để được tư vấn bệnh và đặt lịch khám trước tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ qua thông tin hotline/fanpage dưới đây:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, thoái hóa khớp gối có nên leo cầu thang không còn tùy vào trường hợp cụ thể. Khi gặp vấn đề liên quan đến khớp gối, người bệnh nên đến bệnh viện uy tín để được thăm khám, chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị cũng như kế hoạch vận động phù hợp theo từng giai đoạn.
