Thoái hóa cột sống là một trong những bệnh lý xương khớp phổ biến, gây đau nhức, hạn chế vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Tình trạng này không chỉ gặp ở người cao tuổi mà ngày càng trẻ hóa, do người trẻ có lối sống ít vận động, sai tư thế hoặc lao động nặng. Việc chữa thoái hóa cột sống đúng cách, kịp thời và toàn diện sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt triệu chứng, phòng ngừa biến chứng, duy trì khả năng vận động lâu dài.
Thoái hóa cột sống là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn, tuy nhiên có thể kiểm soát được. Với phương pháp điều trị phù hợp, người bệnh sẽ giảm triệu chứng đau, cải thiện vận động và làm chậm tiến trình thoái hóa. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp người bệnh duy trì cuộc sống bình thường, hạn chế biến chứng nặng nề như: hẹp ống sống, thoát vị đĩa đệm thứ phát.
Thoái hóa cột sống không thể chữa khỏi hẳn nhưng có thể kiểm soát bệnh nếu điều trị đúng cách. Tùy vào mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là các biện pháp chữa bệnh thường gặp: (1)(2)
Người bệnh nên giảm tải áp lực cho cột sống bằng cách nghỉ ngơi hợp lý, tránh mang vác nặng. Đồng thời, duy trì tư thế đúng trong sinh hoạt, làm việc như ngồi thẳng lưng, không gập người quá lâu… Việc thay đổi lối sống lành mạnh kết hợp ăn uống đủ chất và vận động nhẹ nhàng giúp hỗ trợ điều trị thoái hóa cột sống hiệu quả.
Thuốc giảm đau và kháng viêm được chỉ định điều trị thoái hóa cột sống bao gồm: Paracetamol hoặc NSAIDs giúp giảm đau và viêm, thuốc giãn cơ hỗ trợ khi có co thắt cơ cạnh cột sống hoặc thuốc chống trầm cảm ba vòng đôi khi được chỉ định để kiểm soát đau mạn tính.
Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện khả năng vận động và giảm đau lưng. Do đó, người bị thoái hóa cột sống có thể tập vật lý trị liệu theo chỉ dẫn của bác sĩ hoặc tham khảo các bài tập kéo giãn, tăng cường sức mạnh vùng lưng và cơ bụng giúp giảm áp lực lên cột sống, đồng thời cải thiện tư thế.
Tiêm ngoài màng cứng là phương pháp đưa corticosteroid vào vùng ngoài màng cứng cột sống. Đây là cách nhằm giảm viêm, giảm đau tạm thời trong trường hợp người bệnh đau nhiều hoặc chèn ép thần kinh. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc tiêm, liều lượng cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Một số nghiên cứu cho thấy tiêm tế bào gốc vào đĩa đệm hoặc khớp có thể giúp tái tạo mô và cải thiện chức năng vận động. Tuy nhiên phương pháp chữa thoái hóa cột sống này còn đang được nghiên cứu và chưa phổ biến rộng rãi. Người bệnh không nên tự ý tiêm khi chưa có chỉ định.
Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) giúp kích thích quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể tại vị trí cột sống tổn thương, giảm đau và cải thiện chức năng khớp. Tuy nhiên cần thực hiện tiêm điều trị thoái hóa cột sống tại các cơ sở y tế uy tín. Không nên tự ý tiêm hoặc điều trị bệnh tại cơ sở y tế kém chất lượng.
Bên cạnh các phương pháp điều trị chính, liệu pháp hỗ trợ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm đau, cải thiện chức năng vận động cho người bị thoái hóa cột sống. Những liệu pháp này thường được kết hợp trong phác đồ điều trị toàn diện, đặc biệt phù hợp với giai đoạn đầu của bệnh hoặc sau điều trị xâm lấn.
Xoa bóp giúp thư giãn cơ bắp, cải thiện tuần hoàn máu và làm giảm căng cơ vùng lưng. Khi thực hiện đúng kỹ thuật, massage có thể giúp làm dịu các cơn đau mạn tính, giảm hiện tượng co thắt cơ và cải thiện sự linh hoạt của khớp cột sống. Tuy nhiên, cần tránh các động tác quá mạnh hoặc sai tư thế, đặc biệt với người có thoát vị đĩa đệm đi kèm.
Đai lưng hoặc nẹp lưng là công cụ hữu ích giúp ổn định cột sống, đặc biệt trong giai đoạn đau cấp hoặc khi vận động. Chúng giúp giảm áp lực lên các đốt sống, hạn chế chuyển động quá mức và hỗ trợ đi với tư thế đúng. Tuy nhiên, việc sử dụng đai lưng chỉ nên áp dụng trong thời gian ngắn và dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, tránh phụ thuộc lâu dài gây yếu cơ lưng.
Chườm nóng có tác dụng thư giãn cơ, tăng lưu lượng máu đến vùng lưng, giảm cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau thời gian ngồi lâu. Chườm lạnh lại hiệu quả trong giai đoạn đau cấp tính, giúp giảm viêm và sưng tấy. Người bị thoái hóa cột sống nên áp dụng xen kẽ tùy theo tình trạng cụ thể, mỗi lần chườm không quá 20 phút và tránh áp trực tiếp lên da để không gây bỏng lạnh hoặc nóng.
Sóng cao tần được sử dụng để đốt và làm tê các dây thần kinh gây đau ở vùng cột sống. Phương pháp thường áp dụng cho người bị thoái hóa cột sống đau mạn tính không đáp ứng với thuốc hoặc tiêm ngoài màng cứng. Đây là kỹ thuật mang lại hiệu quả giảm đau kéo dài từ vài tháng đến hơn 1 năm.
Châm cứu là phương pháp chữa thoái hóa cột sống theo y học cổ truyền sử dụng kim châm vào các huyệt đạo trên cơ thể để kích thích dòng khí lưu thông, giảm đau và chống viêm. Bấm huyệt giúp giải phóng điểm co cứng cơ, cải thiện sự linh hoạt và giảm triệu chứng đau vùng cột sống. Các nghiên cứu cho thấy châm cứu có thể hỗ trợ tốt trong điều trị đau lưng mạn tính, khi được thực hiện bởi chuyên gia có kinh nghiệm.
Một số loại thực phẩm chức năng có thể hỗ trợ làm chậm quá trình thoái hóa cột sống. Tuy nhiên, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tương tác thuốc hoặc dùng sai liều.
Tập luyện đúng cách giúp kéo giãn cột sống, tăng sức mạnh cho cơ lưng, bụng và cải thiện khả năng chịu lực của cột sống. Một số bài tập phù hợp gồm:
Việc luyện tập nên được hướng dẫn bởi chuyên gia vật lý trị liệu để đảm bảo hiệu quả và an toàn, đặc biệt với người bị đau nặng hoặc có biến chứng thần kinh.
Phẫu thuật là phương án cuối cùng khi điều trị bảo tồn không hiệu quả. Thường áp dụng với các trường hợp hẹp ống sống nặng, trượt đốt sống hoặc thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh. Phẫu thuật có thể bao gồm: cắt bỏ xương, thay đĩa đệm nhân tạo hoặc cố định cột sống.
Việc điều trị thoái hóa cột sống cần được thực hiện đúng cách, kiên trì và có sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và bác sĩ. Ngoài các phương pháp điều trị chuyên sâu, người bệnh cũng cần lưu ý đến các yếu tố trong sinh hoạt hàng ngày. Nhằm tối ưu hiệu quả và phòng ngừa tiến triển nặng hơn của bệnh.
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ uy tín hàng đầu trong chẩn đoán và điều trị thoái hóa cột sống, nhờ hội đội ngũ chuyên gia đầu ngành, hệ thống cơ sở vật chất hiện đại. Với mô hình bệnh viện đa chuyên khoa, bệnh viện đã tạo điều kiện cho người bệnh được chăm sóc toàn diện, từ thăm khám chuyên sâu, điều trị nội khoa, ngoại khoa đến phục hồi chức năng và tư vấn dinh dưỡng, tâm lý.
Đặc biệt, Trung tâm Cơ xương khớp, Khoa Ngoại thần kinh – Cột sống và Khoa Vật lý trị liệu, Phục hồi chức năng tại BVĐK Tâm Anh có sự phối hợp chặt chẽ, đưa ra phác đồ cá nhân hóa cho từng bệnh nhân. Bệnh viện còn ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), sóng cao tần điều trị đau mạn tính, phẫu thuật ít xâm lấn giúp giảm biến chứng và rút ngắn thời gian phục hồi.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Việc chữa thoái hóa cột sống không chỉ dừng lại ở việc giảm đau mà cần kết hợp nhiều phương pháp điều trị và thay đổi lối sống phù hợp để đạt hiệu quả bền vững. Người bệnh nên thăm khám sớm tại các cơ sở y tế uy tín, tuân thủ hướng dẫn điều trị từ bác sĩ và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh. Nhờ vào sự tiến bộ của y học hiện đại, việc kiểm soát và cải thiện thoái hóa cột sống ngày nay đã trở nên khả thi và hiệu quả hơn bao giờ hết.
