Giữa bối cảnh tỷ lệ cận thị ngày càng tăng cao, nhiều người đã tìm đến các phương pháp tự nhiên với hy vọng cải thiện thị lực mà không cần phẫu thuật. Trong đó, tập nhìn xa là kỹ thuật được nhắc đến nhiều nhất như một “liều thuốc” cho đôi mắt mệt mỏi. Vậy thực chất tập nhìn xa chữa cận thị có hiệu quả không? Bài viết này sẽ phân tích chi tiết dựa trên cơ sở khoa học và hướng dẫn cách luyện tập mắt đúng cách.
Tập nhìn xa là hình thức luyện tập thị giác bằng cách chủ động thay đổi điểm hội tụ của mắt từ những mục tiêu ở gần sang những vật thể ở khoảng cách xa (thường trên 6m). Phương pháp này giúp cơ điều tiết bên trong mắt được thư giãn, giải tỏa áp lực sau thời gian dài tập trung vào màn hình thiết bị điện tử hoặc sách vở.
Trong cuộc sống hiện đại, đôi mắt của chúng ta thường xuyên phải làm việc ở cự ly gần. Khi đó, cơ thể mi phải co thắt liên tục để làm phồng thủy tinh thể, giúp hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc. Nếu tình trạng này kéo dài, hệ thống điều tiết sẽ rơi vào trạng thái quá tải, dẫn đến mỏi mắt, nhức đầu và làm tăng tốc độ tiến triển của các bệnh về mắt. (1)
Tập nhìn xa đóng vai trò như một bài tập “thể dục” giúp cơ điều tiết được thả lỏng hoàn toàn. Điều này không chỉ giúp phục hồi năng lượng cho mắt mà còn duy trì sự linh hoạt của thủy tinh thể, ngăn ngừa hiện tượng “cận thị giả” – một tình trạng thị lực suy giảm tạm thời do co thắt cơ điều tiết quá mức.
Thực tế, phương pháp này không thể khắc phục hoàn toàn cận thị đối với trường hợp cận thị trục (do nhãn cầu quá dài), nhưng lại cực kỳ hiệu quả trong việc giảm mỏi mắt và kiểm soát tiến triển tăng độ. Đối với trường hợp cận thị giả, các bài tập nhìn xa có thể giúp khôi phục thị lực hoàn toàn mà không cần đeo kính.
Áp dụng đúng phương pháp nhìn xa chữa cận thị mang lại nhiều giá trị tích cực cho sức khỏe nhãn khoa:
Để đạt được kết quả, người bệnh cần thực hiện đúng kỹ thuật và kiên trì mỗi ngày.
Hãy giơ ngón tay cái cách mắt khoảng 25 cm và tập trung nhìn rõ nó trong 5 giây. Sau đó, chuyển ánh nhìn sang một vật thể cách xa ít nhất 6m (như ngọn cây hoặc tòa nhà bên ngoài cửa sổ) và giữ trong 5 giây. Lặp lại chu trình này khoảng 10 lần để rèn luyện khả năng điều tiết của thủy tinh thể.
Bạn hãy xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho đến khi ấm nóng, sau đó úp nhẹ lên mắt trong khoảng 1-2 phút để bóng tối và hơi ấm làm dịu thần kinh thị giác. Sau khi mở mắt ra, hãy phóng tầm mắt nhìn ra không gian xanh phía xa để hoàn tất quá trình thư giãn.
Hãy tìm một vật thể lớn ở xa, ví dụ như một khung cửa sổ hoặc một biển hiệu. Dùng ánh nhìn của bạn “vẽ” theo đường viền của vật thể đó một cách chậm rãi. Kỹ thuật này không chỉ giúp nhìn xa mà còn tăng cường sự vận động của các cơ vận nhãn xung quanh mắt.
Tương tự như bài tập gần xa nhưng tăng độ khó bằng cách di chuyển ngón tay dần dần từ xa vào sát mũi trong khi vẫn giữ tiêu điểm rõ nét, sau đó ngay lập tức nhìn ra một điểm thật xa phía chân trời. Điều này giúp hệ thống thị giác học cách điều chỉnh tiêu cự một cách linh hoạt nhất.
Thay vì chỉ nhìn xa một cách thụ động, trong 20 giây nghỉ ngơi theo quy tắc này, người bệnh nên chủ động quan sát các chi tiết nhỏ của vật thể ở xa (như chiếc lá trên cây, hoa văn trên bức tường đối diện). Việc tập trung vào chi tiết ở xa giúp mắt làm việc hiệu quả hơn là chỉ nhìn xa vô định.
Bạn có thể luyện tập bằng cách nhìn vào các chữ số trên 1 chiếc đồng hồ treo tường ở xa. Cố gắng nhìn rõ từng con số. Tuy nhiên, cần lưu ý tuyệt đối không nhìn trực tiếp vào ánh nắng mặt trời (Sunning) vì tia UV có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho võng mạc và dẫn đến các bệnh nguy hiểm.
Nhiều người bệnh thắc mắc liệu nhìn xa có trị cận thị không và câu trả lời là: phương pháp này không thể làm giảm độ cận thực tế trên phương diện cấu trúc nhãn cầu. Cận thị thường do nhãn cầu dài hơn bình thường, và không có bài tập cơ bắp nào có thể làm nhãn cầu ngắn lại. Tuy nhiên, việc khôi phục thị lực bằng cách xoa mắt và tập nhìn xa là khả thi nếu nguyên nhân là do cận thị giả hoặc rối loạn điều tiết. Khi cơ mắt được thả lỏng, độ cận ảo biến mất, giúp người bệnh nhìn rõ trở lại.
>>> Xem thêm: Vì sao cần kiểm soát cận thị sớm?
Hiệu quả của việc luyện tập sẽ thấy rõ nhất sau khoảng 2 – 4 tuần thực hiện đều đặn. Bạn sẽ cảm thấy mắt ít mỏi hơn, hình ảnh có độ trong và sắc nét hơn vào cuối ngày làm việc. Đặc biệt với trẻ em đang trong giai đoạn phát triển, tập nhìn xa phối hợp với hoạt động ngoài trời có thể giúp kìm hãm sự tiến triển của các bệnh về mắt.
Dưới đây là những sai lầm nghiêm trọng có thể gây hại cho đôi mắt mà người bệnh cần tránh:
Để được kiểm tra chính xác tình trạng điều tiết của mắt và tư vấn các phương pháp kiểm soát cận thị hiện đại nhất, quý người bệnh vui lòng liên hệ Trung tâm Mắt Công nghệ cao hoặc Đơn vị Mắt Công nghệ cao, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, việc kiên trì thực hiện các bài tập nhìn xa chữa cận thị là thói quen tốt giúp duy trì thị lực ổn định và giảm thiểu mỏi mệt cho đôi mắt. Dù không thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị y khoa, nhưng việc tập nhìn xa chữa cận thị kết hợp với lối sống lành mạnh sẽ bảo vệ đôi mắt khỏi sự tiến triển của các bệnh nguy hiểm.
