Khóc là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước cảm xúc, căng thẳng hoặc khi mắt bị kích thích. Tuy nhiên, nhiều người nhận thấy sau khi khóc, mắt bị mờ, nhìn không rõ trong vài phút đến vài giờ và băn khoăn liệu khóc nhiều có bị cận không. Thực tế, tình trạng nhìn mờ sau khi khóc thường chỉ là hiện tượng tạm thời và không đồng nghĩa với việc mắt bị cận thị. Vậy vì sao mắt lại mờ sau khi khóc và đâu mới là nguyên nhân thực sự gây cận thị? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.
Hiện không có bằng chứng khoa học cho thấy khóc nhiều gây cận thị hoặc làm thay đổi cấu trúc nhãn cầu dẫn đến cận thị.
Cận thị xảy ra khi ánh sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì hội tụ đúng trên võng mạc. Nguyên nhân chủ yếu là do:
Trục nhãn cầu dài hơn bình thường.
Giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong quá lớn.
Yếu tố di truyền và môi trường khiến mắt phát triển bất thường.
Trong khi đó, nước mắt chỉ phủ lên bề mặt giác mạc và kết mạc, giúp bôi trơn, làm sạch mắt. Dù khóc nhiều có thể khiến thị lực mờ trong thời gian ngắn, hiện tượng này sẽ cải thiện khi lớp nước mắt ổn định và mí mắt hết sưng.
Nói cách khác, khóc không làm thay đổi chiều dài trục nhãn cầu hay cấu trúc khúc xạ của mắt, vì vậy không thể gây cận thị. [1]
Mắt bị mờ sau khi khóc là hiện tượng khá phổ biến và thường chỉ kéo dài vài phút đến vài chục phút. Điều này chủ yếu liên quan đến sự thay đổi tạm thời ở bề mặt mắt chứ không phải do mắt bị cận. Cụ thể:
Bề mặt giác mạc được bao phủ bởi một lớp phim nước mắt mỏng, đều và ổn định. Khi khóc, lượng nước mắt tiết ra quá nhiều làm lớp phim nước mắt trở nên dày hoặc phân bố không đồng đều.
Điều này khiến ánh sáng bị khúc xạ khác bình thường, dẫn đến:
Nhìn mờ.
Hình ảnh hơi nhòe.
Có cảm giác như nhìn qua một lớp nước.
Sau khi lau khô nước mắt, chớp mắt vài lần và lớp phim nước mắt được dàn đều, trở lại trạng thái ổn định, thị lực thường sẽ phục hồi trở lại.
Khóc nhiều cũng làm tăng lưu lượng máu đến vùng quanh mắt, đồng thời khiến mô mí mắt giữ nước nhiều hơn. Đây là lý do khiến nhiều người gặp tình trạng:
Mí mắt sưng húp.
Cảm giác nặng mắt.
Mắt hơi híp lại.
Nhìn mờ hoặc khó tập trung.
Ngoài ra, nếu dụi mắt quá mạnh khi khóc, giác mạc và kết mạc có thể bị kích thích nhẹ, khiến mắt đỏ, cộm hoặc chảy nước mắt nhiều hơn và khiến tình trạng nhìn mờ kéo dài hơn một chút. Tuy nhiên, các thay đổi này không gây tổn thương vĩnh viễn cho mắt ở người khỏe mạnh.
Khác với suy nghĩ của nhiều người, cận thị không hình thành do khóc mà là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp. Các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây cận thị đã được nghiên cứu gồm:
Di truyền: Nếu bố hoặc mẹ bị cận thị, nguy cơ con mắc cận thị sẽ cao hơn. Khi cả hai bố mẹ đều cận, nguy cơ này tiếp tục tăng.
Làm việc ở khoảng cách gần trong thời gian dài: Việc đọc sách, học tập, sử dụng điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử… liên tục trong nhiều giờ có thể làm tăng nguy cơ khởi phát và tiến triển cận thị
Thiếu thời gian hoạt động ngoài trời: Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ em dành ít thời gian tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên có nguy cơ mắc cận thị cao hơn. Hoạt động ngoài trời khoảng 2 giờ mỗi ngày được xem là có lợi trong việc giảm nguy cơ khởi phát cận thị.
Yếu tố phát triển của nhãn cầu: Trong quá trình lớn lên, nhãn cầu của một số người phát triển dài quá mức, khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc và gây cận thị.
Một số yếu tố khác: Các yếu tố nguy cơ gây cận thị thường do thói quen và tính chất công việc như học tập cường độ cao, đọc sách trong thời gian dài mà không dành thời gian cho mắt nghỉ ngơi, khoảng cách nhìn quá gần… [2]
Hiện nay, các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu đầy đủ về cơ chế khiến tình trạng cận thị gia tăng trên toàn cầu. Khóc nhiều hiện chưa được xem là yếu tố nguy cơ trực tiếp làm tăng độ cận. Ở người đã bị cận, việc khóc thường xuyên cũng chưa có bằng chứng cho thấy làm thay đổi số độ kính, trong khi độ cận có xu hướng tăng khi cấu trúc khúc xạ của mắt tiếp tục thay đổi, chẳng hạn như:
Trục nhãn cầu dài thêm.
Thay đổi độ cong giác mạc.
Cận thị tiến triển.
Sau khi khóc, nếu người đang bị cận cảm thấy nhìn mờ hơn thì nguyên nhân thường do:
Nước mắt che phủ bề mặt giác mạc.
Kính bị bám nước mắt.
Mí mắt sưng làm hạn chế tầm nhìn.
Dụi mắt gây kích ứng giác mạc tạm thời.
Sau khi mắt trở lại bình thường, thị lực sẽ trở về đúng mức trước đó. Ngược lại, nếu sau khi khóc mắt vẫn nhìn mờ kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày, đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề khác như khô mắt, viêm giác mạc, viêm kết mạc hoặc bệnh lý võng mạc và cần được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra. [3]
Đa số trường hợp, nhìn mờ sau khi khóc sẽ tự hết trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, bạn nên đến khám chuyên khoa mắt nếu gặp các biểu hiện sau:
Mắt mờ kéo dài trong nhiều giờ và không cải thiện.
Đau mắt nhiều.
Mắt đỏ dữ dội.
Mắt chảy ghèn nhiều
Hiện tượng mắt nhìn đôi.
Xuất hiện đốm đen, tia chớp hoặc màn che trước mắt.
Mắt bị chấn thương trong lúc dụi mắt hoặc va đập.
Tình trạng nhìn mờ tái diễn thường xuyên dù không khóc.
Nếu mắt nhìn mờ kéo dài, kèm các dấu hiệu bất thường khác, người bệnh nên đến Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Nhiều người lo ngại khóc nhiều có bị cận không khi nhận thấy mắt nhìn mờ sau mỗi lần khóc. Tuy nhiên, cảm giác này thường chỉ mang tính tạm thời và không phản ánh sự thay đổi độ cận hay tổn thương cấu trúc của mắt. Thay vì quá lo lắng về việc khóc gây cận thị, điều quan trọng hơn là bạn nên xây dựng thói quen chăm sóc mắt khoa học như hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài, dành thời gian hoạt động ngoài trời, khám mắt định kỳ và đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về thị lực.
