Sau khi nội soi đại tràng bị đau bụng do đâu?

Sau khi nội soi đại tràng bị đau bụng là thắc mắc của không ít người bệnh sau khi thực hiện chẩn đoán này. Vậy, đau bụng sau khi nội soi đại tràng do nguyên nhân gì? Làm sao để phòng tránh?

Sau khi nội soi đại tràng bị đau bụng nguyên nhân do đâu?

Nội soi đại tràng xong bị đau bụng có thể xảy ra do những nguyên nhân như:

1. Bơm hơi làm giãn đại tràng

Trong quá trình nội soi, một lượng hơi sẽ được bơm vào nhằm làm căng và mở rộng đại tràng. Qua đó giúp ống nội soi di chuyển dễ dàng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để bác sĩ quan sát bên trong rõ ràng, hạn chế bỏ sót tổn thương. Tuy nhiên, điều này có thể gây khó chịu, đầy hơi và đau bụng, đặc biệt khi thời gian nội soi kéo dài do thực hiện các kỹ thuật can thiệp như cầm máu, cắt polyp, đốt APC…

2. Co thắt đại tràng sau can thiệp

Ống nội soi di chuyển qua đại tràng góc cạnh có thể tác động và kích thích niêm mạc ruột tạo ra cảm giác đau nhẹ hoặc tức bụng. Dù ống soi được thiết kế nhỏ mềm để hạn chế tổn thương nhưng một số trường hợp vẫn có thể gây khó chịu và đau nhẹ cho người bệnh, đặc biệt ở những vị trí viêm, loét hoặc nhạy cảm. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến đau bụng sau nội soi đại tràng. Mặt khác, sinh thiết và cắt polyp có thể làm mô bị tổn thương, phù nề, kích ứng gây đau. (1)

3. Rối loạn tiêu hóa sau khi dùng thuốc xổ làm sạch ruột

Thuốc xổ (hay thuốc nhuận tràng) hỗ trợ làm sạch ruột trước khi bắt đầu nội soi. Loại thuốc này có thể gây ra một số tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, dẫn đến đau bụng kèm theo những triệu chứng như tiêu chảy và mất nước.

4. Dư âm của thuốc an thần/gây mê nhẹ

Sau khi nội soi đại tràng bị đau bụng có thể do phản ứng với thuốc gây mê. Tình trạng này khiến người bệnh bị buồn nôn hoặc nôn và đa phần thuyên giảm sau vài giờ đến vài ngày. Ngoài ra, một số trường hợp có thể run rẩy sau khi thức dậy, hiếm gặp hơn là trụy tim mạch hoặc suy hô hấp. Để đảm bảo an toàn, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử và chỉ định các xét nghiệm cần thiết trước khi nội soi đại tràng gây mê.

5. Biến chứng sau nội soi (hiếm gặp)

Dù hiếm gặp nhưng đau bụng sau nội soi có thể xảy ra do những biến chứng như:

• Xuất huyết tiêu hóa, đặc biệt khi nội soi kết hợp sinh thiết hoặc cắt polyp
• Tổn thương lách: bong bao lách, rách nhu mô, chấn thương do dính lách – đại tràng có sẵn.
• Thủng hoặc rách đại tràng
• Viêm phúc mạc
• Nhiễm trùng, đặc biệt khi dụng cụ nội soi không đảm bảo vệ sinh, vùng hậu môn không sạch sẽ hoặc xử lý vết cắt polyp không đúng cách
• Thiếu máu đại tràng sau nội soi do thiết bị tì đè lâu vào một vị trí hoặc do giãn mạc treo và quai ruột
• Tổn thương dây chằng lách – đại tràng do kéo căng
• Nội soi đại tràng trong các trường hợp khó như táo bón lâu ngày, tiền sử phẫu thuật ổ bụng (cắt tử cung và buồng trứng, cắt dạ dày, gỡ dính ruột…)
• Tác động lên mạc treo: Làm căng mạc treo đại tràng, gây ra các cơn đau quặn nhẹ

Phân biệt các dạng đau bụng thường gặp sau nội soi đại tràng

1. Đau bụng nhẹ, âm ỉ, không lan rộng

Tình trạng đau bụng nhẹ, âm ỉ ở quanh vùng bụng dưới hoặc chạy dọc khung đại tràng có thể do ống nội soi chạm vào niêm mạc đại tràng hoặc tác dụng tạm thời của thuốc gây mê. Đa số trường hợp cơn đau sẽ thuyên giảm sau vài ngày.

2. Đau bụng từng cơn, có xì hơi, chướng bụng

Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng đau quặn bụng theo từng cơn sau khi nội soi đại tràng. Kèm theo đó là những triệu chứng khác như chướng bụng, đầy hơi, buồn nôn… Tình trạng này có thể giảm dần sau khi xì hơi hoặc đại tiện.

3. Đau dữ dội, kèm sốt hoặc chảy máu

Người bệnh ngoài đau bụng dữ dội, còn có thể xuất hiện những triệu chứng như sốt, ớn lạnh, nôn mửa, phân lẫn máu, rối loạn nhịp tim… Nguyên nhân có thể do biến chứng xuất huyết tiêu hóa hoặc thủng đại tràng sau nội soi. Người bệnh cần được can thiệp kịp thời và đúng cách để tránh nguy hiểm đến tính mạng.

Cách chăm sóc sau khi nội soi đại tràng để giảm đau bụng

Sau khi nội soi đại tràng bị đau bụng, người bệnh có thể áp dụng những biện pháp sau đây để cải thiện:

• Sau khi kết thúc nội soi, người bệnh nên nghỉ ngơi và thư giãn tại chỗ đến khi tình trạng khó chịu ở vùng bụng thuyên giảm.
• Đi bộ nhẹ nhàng để giảm chướng bụng, hạn chế vận động mạnh.
• Uống nước ấm, massage nhẹ nhàng và chườm ấm vùng bụng dưới.
• Nên ăn thức ăn mềm và dễ tiêu như cháo, canh, bổ sung nhiều rau xanh và trái cây.
• Tránh nêm nếm quá nhiều gia vị vào thức ăn để đảm bảo ổn định hoạt động đường ruột.
• Hạn chế sử dụng thức ăn cứng, đồ ăn cay, quá nóng hoặc quá lạnh, nhiều dầu mỡ, trái cây có vị chua, rượu bia, nước có gas, cà phê…
• Thông báo ngay cho bác sĩ nếu xảy ra tình trạng đau bụng dữ dội, đi ngoài phân lẫn máu, buồn nôn, nôn, sốt, ớn lạnh, choáng váng…

Nên làm gì để phòng tránh đau bụng sau nội soi đại tràng?

Để phòng tránh đau bụng sau nội soi đại tràng, mỗi người nên lưu ý những điều sau:

• Lựa chọn cơ sở y tế uy tín, có đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao và giàu kinh nghiệm.
• Thông báo đầy đủ thông tin về tiền sử bệnh lý và các loại thuốc đang sử dụng (nếu có).
• Làm sạch ruột trước khi nội soi theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Khi nội soi, người bệnh nên giữ tâm lý thoải mái, hít thở đều và tránh cựa quậy để quá trình thực hiện diễn ra tốt nhất.
• Trường hợp sợ đau và khó chịu, người bệnh có thể cân nhắc phương pháp nội soi đại tràng gây mê.
• Tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và chế độ ăn uống sau nội soi để đảm bảo hồi phục nhanh chóng.
• Thông báo cho bác sĩ ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường để được kiểm tra và can thiệp kịp thời.

Để đặt lịch thăm khám tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, vui lòng liên hệ:

Sau khi nội soi đại tràng bị đau bụng có nhiều nguyên nhân từ nhẹ đến nghiêm trọng. Thông thường, cơn đau có thể thuyên giảm sau vài giờ đến vài ngày. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài kèm theo nhiều biểu hiện bất thường khác, người bệnh nên thăm khám càng sớm càng tốt để được xử lý kịp thời, hạn chế những vấn đề sức khỏe nguy hiểm.