Nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết

Nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết có thể được bác sĩ chỉ định cho các trường hợp có triệu chứng bất thường ở vùng hậu môn trực tràng. Vậy cụ thể, quy trình này diễn ra thế nào? Cần lưu ý gì khi thực hiện?

Hiểu đúng về nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết

Nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết là một thủ thuật chẩn đoán hình ảnh, giúp tầm soát sớm ung thư trực tràng và phát hiện các bệnh lý hậu môn – trực tràng. Kỹ thuật này sử dụng ống soi mềm, có gắn camera siêu nhỏ, đưa qua hậu môn để quan sát chi tiết niêm mạc hậu môn trực tràng nhưng không lấy mô bệnh phẩm.

Khi nào cần nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết?

Một số chỉ định và chống chỉ định cho nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết, gồm:

1. Chỉ định

• Có đại tiện ra máu
• Thay đổi thói quen đại tiện trong thời gian dài như: táo bón kinh niên, tiêu chảy cấp/mãn tính, thay đổi tính chất phân
• Có các dấu hiệu bất thường tại hậu môn như đau rát, ngứa, rò hậu môn, khối sa ra ngoài hậu môn
• Tầm soát ung thư vùng hậu môn, trực tràng
• Theo dõi và đánh giá phác đồ điều trị đối với người mắc các bệnh liên quan đến hậu môn, trực tràng
• Theo dõi người bệnh sau khi đã cắt polyp, lấy dị vật ở đại – trực tràng

2. Chống chỉ định

• Thủng đại tràng
• Viêm phúc mạc
• Suy tim/suy hô hấp
• Nhồi máu cơ tim
• Phình lớn động mạch chủ bụng
• Tình trạng shock
• Phụ nữ đang có thai (chống chỉ định tương đối)
• Người bệnh quá già yếu, thể trạng suy kiệt.

Quy trình nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết

Quy trình nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết có thể được tiến hành như sau (thông tin mang tính tham khảo):

1. Chuẩn bị trước khi nội soi

Bước 1: Bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa tiến hành thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết. Tùy vào tình trạng bệnh lý và nhu cầu của người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định nội soi gây mê hoặc nội soi không gây mê

Trước khi bắt đầu nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết, người bệnh được bơm thuốc nhuận tràng vào trong lòng trực tràng để người bệnh đi đại tiện
Bước 2: Nhân viên y tế chuẩn bị hệ thống máy nội soi ống mềm. Đảm bảo tất cả dụng cụ đã được tiệt trùng theo tiêu chuẩn y tế.
Bước 3: Người bệnh được hướng dẫn mặc trang phục chuyên dụng dành cho nội soi (có lỗ hở phía sau).

2. Các bước tiến hành nội soi

Bước 4: Hướng dẫn người bệnh nằm nghiêng đúng tư thế, chân co nhẹ về phía bụng.
Bước 5: Bác sĩ kiểm tra vùng hậu môn và sử dụng gel bôi trơn chuyên dụng để đưa ống nội soi vào trực tràng một cách nhẹ nhàng.
Bước 6: Bác sĩ sẽ bơm một lượng khí nhỏ vào để làm căng lòng trực tràng, giúp camera quan sát rõ các nếp gấp niêm mạc. Lúc này, người bệnh sẽ có cảm giác hơi chướng bụng hoặc mót rặn giống như cảm giác buồn đi đại tiện. Thông qua camera độ phân giải cao, bác sĩ tiến hành đánh giá chi tiết tình trạng viêm loét, polyp, các dấu hiệu ung thư trực tràng,… trên màn hình y khoa.
Bước 7: Sau khi đã quan sát xong toàn bộ trực tràng, bác sĩ sẽ rút ống nội soi ra một cách chậm rãi và nhẹ nhàng để quan sát, ghi nhận những tổn thương, tình trạng bệnh lý trên màn hình y khoa
Bước 8: Người bệnh được chuyển sang phòng bệnh để nghỉ ngơi. Bác sĩ đưa ra kết luận và thông báo kết quả nội soi.

3. Thời gian thực hiện và hồi phục

Thủ thuật chỉ mất khoảng 5 – 15 phút. Sau khi nội soi, người bệnh có thể cảm thấy đầy hơi, chướng bụng, buồn đại tiện do lượng khí được bơm vào.

Xem thêm: Nội soi trực tràng ống mềm có sinh thiết phát hiện bệnh gì?

Nội soi trực tràng không sinh thiết phát hiện được những bệnh gì?

Một số bệnh lý có thể được phát hiện trong quá trình nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết, bao gồm:

1. Các bệnh lý về hậu môn – trực tràng

• Trĩ: trĩ nội, trĩ ngoại, trĩ hỗn hợp
• Nứt kẽ hậu môn: Quan sát các vết rách nhỏ ở niêm mạc ống hậu môn – nguyên nhân thường gây đau và chảy máu khi đi tiêu.
• Rò hậu môn: Có thể phát hiện lỗ rò, đường rò hoặc ổ áp xe nằm bên trong ống hậu môn.
• Sa trực tràng: Tình trạng thành trực tràng bị sa xuống hoặc lộn ra ngoài.

2. Các bệnh lý viêm nhiễm

Qua nội soi, bác sĩ có thể nhận thấy các dấu hiệu bất thường của niêm mạc như đỏ, phù nề hoặc loét:

• Viêm trực tràng: Có thể do nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng, biến chứng sau xạ trị ở vùng chậu hoặc bệnh lý viêm loét đại trực tràng

3. Nhóm bệnh lý cấu trúc và u cục

• U trực tràng: Nội soi giúp phát hiện các khối u lớn chiếm lòng trực tràng; tuy nhiên cần sinh thiết để xác định bản chất lành tính hay ác tính.
• Polyp trực tràng: Phát hiện các khối polyp bác sĩ có thể nhận định sơ bộ về kích thước, hình dạng, cấu trúc
• Dị vật trong trực tràng: Nội soi có thể giúp phát hiện và trong một số trường hợp, có thể lấy bỏ dị vật.

4. Các bất thường về mạch máu

• Dị dạng mạch máu (Angiodysplasia): Sự phát triển bất thường của hệ mạch máu trong thành ruột, có thể gây xuất huyết tiêu hóa dưới.
• Giãn tĩnh mạch trực tràng: Thường gặp ở người mắc bệnh gan mạn tính, đặc biệt là xơ gan.

Ưu điểm và hạn chế

Một số ưu điểm nổi bật và hạn chế của phương pháp nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết gồm:

1. Ưu điểm nổi bật

• Ít xâm lấn và an toàn: Do không lấy mẫu mô nên nguy cơ chảy máu hoặc thủng trực tràng rất thấp, đặc biệt đối với người đang có rối loạn đông máu.
• Thực hiện nhanh chóng: Quá trình nội soi thường chỉ kéo dài khoảng 5 – 15 phút, thời gian chuẩn bị và hồi phục cũng tương đối ngắn.
• Giảm thiểu đau đớn và khó chịu: Ống nội soi mềm có gắn camera ở đầu, dễ di chuyển theo cấu trúc tự nhiên của đại trực tràng, giúp hạn chế áp lực lên thành ruột.
• Hình ảnh rõ nét: Công nghệ nội soi ống mềm cung cấp hình ảnh chi tiết, hỗ trợ bác sĩ phát hiện các bất thường của niêm mạc trực tràng.
• Chi phí: Do không cần thực hiện xét nghiệm giải phẫu bệnh nên chi phí thường thấp hơn so với nội soi ống mềm có sinh thiết.
• Chẩn đoán tức thì: Với các bệnh lý dễ nhận diện như trĩ, nứt kẽ hậu môn, rò hậu môn bác sĩ có thể đánh giá ngay sau khi kết thúc thủ thuật.

2. Hạn chế so với các phương pháp khác

• Không xác định được bản chất khối u: Nội soi chỉ cho thấy hình ảnh khối u hoặc polyp, nhưng không thể kết luận là lành tính hay ác tính (ung thư) nếu không có sinh thiết.
• Dễ bỏ sót viêm nhiễm vi thể: Có những trường hợp niêm mạc nhìn bên ngoài hoàn toàn bình thường, nhưng thực tế đang bị viêm ở cấp độ tế bào (như viêm đại tràng vi thể). Chỉ có sinh thiết mới phát hiện được.

Lưu ý sau khi nội soi trực tràng không sinh thiết

Nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết là thủ thuật ít xâm lấn nên người bệnh thường hồi phục nhanh, có thể sinh hoạt bình thường sau đó. Tuy nhiên, để cơ thể dễ chịu và hạn chế kích ứng đường tiêu hóa, người bệnh nên lưu ý một số điểm sau:

• Ăn nhẹ: Sau khi nội soi, nên bắt đầu bằng các món dễ tiêu như cháo, súp hoặc bún phở mềm. Tránh ăn quá no ngay sau khi nội soi.
• Uống đủ nước: Giúp cơ thể bù nước và hỗ trợ hệ tiêu hóa sau khi đã sử dụng thuốc làm sạch ruột trước thủ thuật.
• Tránh chất kích thích: Hạn chế rượu, bia, cà phê và các món quá cay nóng trong khoảng 24 giờ đầu để tránh kích ứng niêm mạc trực tràng.
• Nếu nội soi không gây mê: Người bệnh có thể đi lại, làm việc hoặc lái xe bình thường.
• Nếu nội soi có gây mê: Người bệnh cần nghỉ ngơi khoảng 30-60 phút để thuốc mê hết tác dụng hoàn toàn. Không nên tự lái xe hoặc vận hành máy móc trong vòng 24 giờ sau khi gây mê.

Dù phương pháp nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết rất an toàn, người bệnh vẫn cần liên hệ với bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:

• Đau bụng dữ dội và kéo dài.
• Đại tiện ra nhiều máu

Tóm lại, nội soi trực tràng ống mềm không sinh thiết là phương pháp chẩn đoán hình ảnh an toàn, ít xâm lấn, có độ chính xác cao trong việc đánh giá tình trạng niêm mạc hệ tiêu hóa. Người xuất hiện các triệu chứng bất thường như rối loạn đại tiện, thay đổi hình thái phân, bất thường vùng hậu môn và trực tràng,… nên đến bệnh viện để được bác sác thăm khám, chỉ định các xét nghiệm phù hợp.