Dùng insulin là một trong những phương pháp quan trọng giúp kiểm soát đường huyết cho người bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, sử dụng insulin không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ hạ hoặc tăng đường huyết ngoài kiểm soát. Dưới đây là các thông tin Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp giúp bạn đọc tìm hiểu về phương pháp kiểm soát đường huyết bằng insulin hiệu quả, an toàn lâu dài.
Kiểm soát đường huyết bằng insulin là phương pháp sử dụng insulin để duy trì mức đường huyết của người bệnh đái tháo đường ở ngưỡng an toàn. Đây là hormone do tuyến tụy sản xuất, giúp đưa glucose từ máu vào tế bào để sử dụng làm năng lượng, đồng thời ức chế gan sản xuất thêm glucose. Khi cơ thể thiếu insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả, đường huyết sẽ tăng cao và cần được kiểm soát bằng insulin ngoại sinh.
Kiểm soát tốt đường huyết bằng insulin giúp người bệnh giảm nguy cơ biến chứng và duy trì sức khỏe. Nếu đường huyết không được kiểm soát tốt, người bệnh có thể gặp các biến chứng như:
Bên cạnh đó, kiểm soát đường huyết ổn định còn giúp giảm triệu chứng khó chịu, cải thiện thể trạng.
Insulin đóng vai trò trung tâm giúp duy trì đường huyết ổn định thông qua nhiều cơ chế khác nhau, đặc biệt quan trọng trong kiểm soát đái tháo đường:
Sau khi ăn, lượng glucose trong máu tăng lên do hấp thu từ thực phẩm. Lúc này, insulin được tuyến tụy tiết ra nhanh chóng để giúp vận chuyển glucose vào các tế bào như cơ và mô mỡ nhằm sử dụng làm năng lượng. Đồng thời, insulin ức chế gan không giải phóng thêm glucose vào máu. Nhờ cơ chế này, đường huyết sau ăn được kiểm soát và giảm dần về mức bình thường.
Khi người bệnh không ăn (giữa các bữa hoặc ban đêm), gan vẫn tiếp tục sản xuất glucose. Insulin được tiết ở mức nền để kiểm soát quá trình này, giúp hạn chế gan giải phóng quá nhiều glucose. Nhờ đó, đường huyết được duy trì ổn định ngay cả khi không có nguồn cung từ thức ăn.
Mục tiêu của việc sử dụng insulin ở người bệnh đái tháo đường là nhằm duy trì đường huyết ở mức an toàn, giúp ngăn ngừa tình trạng tăng hoặc hạ đường huyết, giảm nguy cơ biến chứng cấp tính và mạn tính, đồng thời cải thiện thể trạng và chất lượng sống cho người bệnh.
Các loại insulin được phân loại dựa trên thời gian tác dụng, mô phỏng gần giống với cơ chế tiết insulin tự nhiên của cơ thể: (1)
Đây là loại insulin được sử dụng để duy trì mức đường huyết bình thường cho người bệnh khi đói (giữa các bữa ăn và ban đêm), giúp kiểm soát lượng glucose do gan sản xuất, thường được tiêm 1 – 2 lần/ngày tùy loại và phác đồ điều trị.
Insulin tác dụng trung bình có hiệu quả trong khoảng 12 – 18 giờ. Insulin tác dụng dài có hiệu quả trong khoảng 24 giờ. Và insulin tác dụng cực dài có hiệu quả trong khoảng 36 giờ hoặc lâu hơn.
Là loại insulin tác dụng nhanh hoặc rất nhanh, được tiêm trước hoặc ngay sau bữa ăn để kiểm soát sự tăng đường huyết sau ăn. Loại insulin này giúp xử lý lượng glucose tăng lên từ thực phẩm, đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát đường huyết sau ăn.
Insulin tác dụng nhanh bắt đầu có tác dụng chỉ trong vòng 5 – 15 phút, thời gian tác dụng kéo dài 2 – 3 giờ. Insulin tác dụng ngắn có thời gian tác dụng trong 3 – 6 giờ.
Đây là sự kết hợp của 2 loại insulin trên trong cùng 1 chế phẩm. Insulin trộn sẵn thường được dùng 1 – 2 lần/ngày, phù hợp với người cần phác đồ đơn giản, ít mũi tiêm hơn. Insulin trộn sẵn thường bắt đầu có tác dụng trong vòng 5 – 60 phút và có thể duy trì tác dụng trong 10 – 16 giờ, giúp kiểm soát đường huyết đói hoặc sau ăn.
Khi kiểm soát đường huyết bằng insulin, người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn sau để đạt hiệu quả điều trị và tránh các biến chứng:
Người bệnh đái tháo đường có nhu cầu tư vấn về cách điều trị, kiểm soát đường huyết hiệu quả, tầm soát và điều trị biến chứng có thể đến khám với các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm tại Khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Khoa được trang bị hệ thống máy móc hiện đại, được nhập khẩu chính hãng từ châu Âu – Mỹ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các chuyên khoa khác, nhằm đưa ra chẩn đoán nhanh chóng, chính xác và xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả, an toàn, cá thể hóa cho từng khách hàng.
Ngoài ra, Khoa còn có riêng đơn vị Phòng khám Bàn chân đái tháo đường, chuyên tầm soát sớm, điều trị, theo dõi biến chứng bàn chân – một trong những biến chứng nguy hiểm và phức tạp, nhằm giảm nguy cơ diễn tiến nặng dẫn đến cắt cụt chi.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Kiểm soát đường huyết bằng insulin là phương pháp hiệu quả giúp duy trì mức glucose ổn định và phòng ngừa biến chứng ở người bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, người bệnh cần hiểu rõ cách sử dụng insulin, tuân thủ đúng liều lượng, thời điểm tiêm, kết hợp với chế độ ăn uống, vận động hợp lý và tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ Nội tiết – Đái tháo đường.
