HPV có nguy hiểm không là băn khoăn thường gặp khi người bệnh nhận kết quả xét nghiệm dương tính hoặc xuất hiện tổn thương nghi ngờ. Phần lớn trường hợp nhiễm virus có thể được hệ miễn dịch kiểm soát, nhưng một số chủng nguy cơ cao tồn tại kéo dài có khả năng gây tổn thương tiền ung thư và ung thư. Việc hiểu đúng mức độ rủi ro, dấu hiệu cần lưu ý và thời điểm thăm khám giúp người bệnh chủ động theo dõi, phòng ngừa biến chứng và tránh lo lắng không cần thiết.
Virus u nhú ở người (HPV) là một bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến, hầu như những ai có hoạt động tình dục đều có khả năng lây nhiễm. Theo thống kê, hơn 80% phụ nữ từng nhiễm ít nhất một chủng HPV trong đời. Vậy bị nhiễm HPV có nguy hiểm không?
HPV có thể nguy hiểm nếu nhiễm các chủng nguy cơ cao kéo dài, vì virus có thể gây tổn thương tiền ung thư và một số ung thư, đặc biệt là ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp nhiễm HPV được hệ miễn dịch kiểm soát và không tiến triển thành bệnh nghiêm trọng.
ThS.BS Trần La Hoài chia sẻ, có hơn 200 chủng virus HPV khác nhau, nhiều trường hợp cơ thể có thể tự chống lại và đào thải virus trong vòng 1-2 năm mà không gây bất cứ triệu chứng hay biến chứng nào. Ở những trường hợp này, người bệnh thậm chí không biết bản thân từng nhiễm HPV. Tuy nhiên, HPV có nguy hiểm không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là hệ miễn dịch và chủng virus HPV mắc phải.
Ở những người có hệ miễn dịch suy yếu do mắc các bệnh lý mạn tính hoặc sử dụng thuốc điều trị ức chế miễn dịch, HPV có thể phát triển âm thầm gây biến chứng nguy hiểm. Bên cạnh đó, một số chủng virus nguy cơ cao có liên quan chặt chẽ đến một số loại ung thư như ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật, ung thư vòm họng, ung thư da…
Đáng chú ý, hiện vẫn chưa có thuốc điều trị triệt để virus HPV. Việc xử trí chủ yếu tập trung vào theo dõi, điều trị các tổn thương do HPV gây ra và hỗ trợ nâng cao miễn dịch. Do đó, việc khám sức khỏe định kỳ và chủ động phòng ngừa đóng vai trò rất quan trọng, giúp hạn chế các nguy cơ sức khỏe lâu dài do HPV gây ra.
HPV có thể gây ra nhiều vấn đề khác nhau, mức độ biến chứng phụ thuộc vào chủng HPV mắc phải cũng như khả năng kiểm soát của hệ miễn dịch. Phần lớn người nhiễm HPV có thể tự đào thải virus HPV sau một khoảng thời gian. Biến chứng chỉ xảy ra khi tình trạng nhiễm HPV kéo dài dai dẳng, đặc biệt là các chủng HPV nguy cơ cao.
Các chủng HPV nguy cơ thấp, thường gặp là HPV-6 và HPV-11 có thể gây ra các nốt mụn cóc ở tay, chân, lòng bàn chân hoặc sùi mào gà ở vùng miệng, hậu môn hoặc cơ quan sinh dục. Những tổn thương này được xếp vào nhóm lành tính, không tiến triển thành ung thư nhưng có thể gây đau rát, chảy máu khi cọ xát, làm ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày và chất lượng sống.
Một số chủng HPV nguy cơ cao, chẳng hạn như HPV-16, HPV-18 có khả năng gây biến đổi tế bào biểu mô khi tồn tại dai dẳng trong cơ thể, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh ung thư như:
Các biến chứng này thường tiến triển chậm và âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm nên khó phát hiện. Nếu không được tầm soát định kỳ, người bệnh chỉ phát hiện bệnh khi tổn thương ở giai đoạn muộn, gây khó khăn, tốn kém và giảm hiệu quả điều trị.
Có hơn 200 chủng virus HPV được phân loại thành các nhóm nguy cơ thấp và nguy cơ cao dựa trên khả năng biến đổi ác tính gây ung thư.
Các chủng HPV thấp thường chỉ gây các tổn thương lành tính như mụn cóc hoặc sùi mào gà, hầu như không liên quan đến ung thư. Trong khi đó, các chủng HPV nguy cơ cao có khả năng gây nhiễm trùng dai dẳng tại tế bào biểu mô. Khi virus tồn tại lâu dài trong cơ thể, chúng có thể gây biến đổi tế bào, dẫn đến các tổn thương tiền ung thư và ung thư.
Theo ThS.BS Trần La Hoài, virus HPV trở nên nguy hiểm khi không được đào thải và tồn tại dai dẳng trong cơ thể, đặc biệt là với các chủng HPV nguy cơ cao. Trong thời gian đó, virus có thể âm thầm tiến triển gây biến đổi tế bào mà không gây bất kỳ triệu chứng nào, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua việc thăm khám và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Đặc biệt, tình trạng nhiễm virus HPV càng trở nên nguy hiểm hơn ở những người suy giảm miễn dịch. Nếu chủ quan không tầm soát định kỳ, các tổn thương tiền ung thư không được phát hiện sớm làm chậm trễ can thiệp điều trị, đe dọa sức khỏe và chất lượng sống.
Tin vui là hoàn toàn có thể phòng ngừa được virus HPV nếu áp dụng đồng thời nhiều biện pháp dự phòng phù hợp. Việc chủ động phòng ngừa không chỉ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HPV, mà còn góp phần hạn chế các biến chứng nghiêm trọng đe dọa chất lượng sống lâu dài.
Tiêm vắc xin ngừa HPV được xem là phương pháp phòng ngừa chủ động và mang lại hiệu quả cao nhất. Vắc xin giúp cơ thể tạo miễn dịch chống lại các chủng virus HPV nguy cơ cao thường gặp gây ung thư cổ tử cung và mụn cóc sinh dục. Hiệu quả phòng bệnh đạt mức tối ưu khi tiêm trước khi quan hệ tình dục. Tuy nhiên, nam giới và nữ giới đã quan hệ tình dục vẫn nên tiêm bởi vẫn đảm bảo những lợi ích nhất định, bảo vệ cơ thể trước những chủng HPV chưa từng nhiễm. (1)
HPV chủ yếu lây qua đường tình dục, vì thế việc duy trì đời sống tình dục an toàn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa. Các cặp đôi nên sử dụng bao cao su đúng cách, không chỉ giảm nguy cơ lây nhiễm HPV, mà còn giúp bảo vệ khỏi những bệnh lây truyền qua đường tình dục khác. Bên cạnh đó, chỉ nên quan hệ tình dục chung thuỷ một bạn tình để giảm thiểu tối đa nguy cơ lây nhiễm virus.
Một hệ miễn dịch khỏe mạnh giúp cơ thể có khả năng chống lại và tự đào thải virus HPV sau một khoảng thời gian. Duy trì lối sống lành mạnh như ăn uống đầy đủ các dưỡng chất cần thiết, nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài, không rượu bia, thuốc lá, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên… là những cách giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, từ đó chống lại HPV hiệu quả hơn.
HPV hầu như không gây triệu chứng rõ ràng, phần lớn các trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện tổn thương. Vì thế, việc khám sức khỏe định kỳ và thực hiện các xét nghiệm tầm soát được bác sĩ hướng dẫn là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm các thay đổi mô tế bào bất thường trong cơ thể, nhận diện sớm tổn thương tiền ung thư để can thiệp điều trị kịp thời và hiệu quả, giảm nguy cơ tiến triển sang ung thư giai đoạn muộn nguy hiểm.
Nếu còn băn khoăn HPV có nguy hiểm không hoặc nhận kết quả xét nghiệm bất thường, bạn nên thăm khám để được bác sĩ đánh giá theo chủng virus, tình trạng tổn thương và yếu tố nguy cơ cá nhân. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp dịch vụ tư vấn, xét nghiệm HPV, tầm soát và theo dõi các bất thường liên quan theo chỉ định chuyên môn. Chủ động kiểm tra đúng thời điểm giúp phát hiện sớm tổn thương, định hướng xử trí phù hợp và hạn chế lo lắng không cần thiết.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
HPV có nguy hiểm không phụ thuộc vào thời điểm phát hiện sớm hay muộn cũng như tuân thủ hướng dẫn thăm khám, điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa. Khi có kết quả chẩn đoán dương tính HPV, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn kế hoạch điều trị và theo dõi phù hợp, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe và chất lượng sống lâu dài.
