Hôn có lây HPV không là băn khoăn thường gặp khi một người biết bạn tình nhiễm virus hoặc xuất hiện tổn thương bất thường ở miệng. Nguy cơ có thể khác nhau tùy kiểu hôn, vị trí nhiễm, tình trạng niêm mạc và các tiếp xúc tình dục đi kèm. Đặc biệt, hôn sâu thường được nhắc đến nhiều hơn hôn má hoặc hôn môi nhẹ, nhưng bằng chứng về khả năng lây vẫn còn hạn chế. Bài viết dưới đây sẽ phân tích mức độ nguy cơ, những yếu tố liên quan và cách phòng ngừa phù hợp.
Hôn có thể làm lây HPV ở miệng, đặc biệt khi hôn sâu, nhưng nguy cơ thực tế chưa được xác định rõ. Hôn má hoặc hôn môi nhẹ thường có nguy cơ thấp hơn. Quan hệ tình dục bằng miệng vẫn là đường lây HPV miệng được ghi nhận rõ ràng hơn.
ThS.BS Trần La Hoài cho biết, có hơn 200 chủng HPV khác nhau, trong đó khoảng 40 chủng có thể gây mụn cóc sinh dục hoặc liên quan đến một số loại ung thư ở người như ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật, ung thư vòm họng… Quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng chính là những con đường lây nhiễm HPV phổ biến nhất.
Virus HPV có thể lây lan qua quan hệ tình dục bằng miệng (oral sex), vì thế về mặt lý thuyết, nụ hôn được xem là một yếu tố nguy cơ gây bệnh. Một số giả thuyết cho rằng nụ hôn sâu (hôn kiểu Pháp) có thể làm tăng khả năng lây nhiễm HPV cao hơn, nhưng vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định chắc chắn mối liên hệ này. (1)
Một nghiên cứu năm 2014 tại Canada khảo sát trên 222 cặp đôi, phát hiện những người đàn ông có bạn tình nhiễm HPV ở miệng có nguy cơ nhiễm virus này ở miệng cao hơn. Tuy nhiên, phát hiện này còn hạn chế bởi những người tham gia khảo sát vừa hôn sâu vừa quan hệ tình dục bằng miệng, nên việc xác định con đường lây truyền chưa rõ ràng.
Một nghiên cứu khác được thực hiện tại Đại học Michigan, Mỹ vào năm 2022 đã kiểm tra gạc miệng của 392 người có hoạt động tình dục. Kết quả cho thấy, những người có hai hoặc nhiều bạn tình hôn sâu có khả năng nhiễm HPV ở miệng cao gấp đôi so với những người chỉ có một hoặc không có bạn tình. Tuy nhiên, những người tham gia nghiên cứu này cũng vừa hôn vừa quan hệ tình dục, nên con đường lây nhiễm virus HPV cũng chưa rõ ràng.
Vì thế, với thắc mắc hôn có bị lây HPV không, câu trả lời hôn có thể là một yếu tố nguy cơ lây truyền HPV qua đường miệng.
Không phải mọi nụ hôn đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm HPV. Nghĩa là, việc hôn nhau có lây HPV không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
Nếu một trong hai người có tình trạng nhiễm HPV vùng miệng trước đó, đặc biệt là nhiễm chủng HPV nguy cơ cao, khi hôn nhau có sự tiếp xúc trực tiếp niêm mạc miệng sẽ làm tăng khả năng lây nhiễm cho đối phương.
Những vấn đề tổn thương niêm mạc miệng như nhiệt miệng, viêm lợi, viêm họng, chảy máu chân răng hoặc trầy xước do đánh răng mạnh… có thể tạo điều kiện thuận lợi cho virus HPV xâm nhập.
Nụ hôn sâu, hôn mở miệng, kéo dài và thường xuyên sẽ làm tăng mức độ tiếp xúc da – niêm mạc hơn so với những nụ hôn xã giao thông thường, điều này làm tăng nguy cơ lây nhiễm nếu đối phương nhiễm HPV.
Hệ miễn dịch suy yếu do căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ, mất ngủ, thói quen uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá hoặc mắc bệnh mạn tính, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch… có thể khiến cơ thể khó chống lại và đào thải virus HPV hơn nếu chẳng may lây nhiễm.
Phần lớn các trường hợp cơ thể có thể tự đào thải virus HPV sau 1-2 năm nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh, vì thế nhiều người không biết bản thân từng nhiễm HPV.
Tuy nhiên, HPV nếu tồn tại dai dẳng trong miệng, đặc biệt là các chủng virus HPV nguy cơ cao có thể gây ra các bệnh lý trong niêm mạc miệng như khối u ở vòm họng hoặc ung thư lưỡi.
ThS.BS Trần La Hoài chia sẻ, các biểu hiện nhiễm HPV vùng miệng rất đa dạng, có thể là:
Phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tổn thương và chủng HPV gây ra mà bác sĩ sẽ tư vấn, hướng dẫn cách điều trị nhiễm HPV ở niêm mạc miệng phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.
Mặc dù HPV có lây qua hôn môi không vẫn là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn, nhưng đây vẫn được xem là một yếu tố nguy cơ lây nhiễm HPV ở vùng miệng. Để giảm thiểu nguy cơ này, các cặp đôi nên:
Tiêm vắc xin ngừa HPV được xem là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các chủng HPV nguy cơ cao. Ngay cả khi đã quan hệ tình dục, việc tiêm vắc xin vẫn mang lại lợi ích bảo vệ nhất định.
Khoang miệng sạch sẽ và khỏe mạnh giúp hạn chế khả năng virus HPV xâm nhập và tồn tại dai dẳng. Việc đánh răng sạch sẽ mỗi ngày, sử dụng chỉ nha khoa và súc miệng đúng cách không chỉ giúp phòng ngừa viêm nhiễm, mà còn giúp niêm mạc miệng duy trì hàng rào bảo vệ tự nhiên.
Những vết loét, nhiệt miệng, viêm họng hoặc chảy máu chân răng đều là yếu tố có thể làm tăng khả năng virus HPV xâm nhập. Tránh hôn sâu hoặc hôn kéo dài trong giai đoạn này có thể giúp giảm nguy cơ lây nhiễm hơn.
Hôn môi ít có khả năng lây nhiễm virus HPV hơn so với quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng. Vì thế, quan hệ tình dục sử dụng biện pháp an toàn như bao cao su và chỉ quan hệ chung thuỷ một bạn tình chính là cách giảm đánh kể nguy cơ lây nhiễm HPV cho cả hai phía.
Phần lớn trường hợp cơ thể nhiễm HPV có thể tự đào thải virus sau khoảng 1-2 năm nếu hệ miễn dịch hoạt động tốt. Duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia và thuốc lá không chỉ giúp cơ thể chống lại HPV, mà còn giảm thiểu nguy cơ hình thành và phát triển các vấn đề sức khỏe khác.
Thực tế là nhiễm HPV vùng miệng thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Do đó, nếu nhận thấy các dấu hiệu như đau họng, khàn tiếng dai dẳng, loét miệng lâu lành, xuất hiện mảng trắng hoặc mảng đỏ bất thường trong khoang miệng lâu hết, có cảm giác vướng hoặc khó nuốt… bạn nên đi khám ngay để được bác sĩ kiểm tra và chẩn đoán chính xác.
Đặc biệt, những người từng quan hệ tình dục bằng miệng, có nhiều bạn tình, thói quen hút thuốc lá, uống bia rượu thường xuyên hoặc đang lo lắng hôn có lây HPV không cũng nên đi khám ngay khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Phát hiện sớm những thương tổn giúp xây dựng kế hoạch theo dõi sát sao và can thiệp điều trị kịp thời khi cần thiết. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh có đội ngũ bác sĩ nhiều chuyên khoa phối hợp tư vấn, chỉ định kiểm tra khi cần và hướng dẫn phòng ngừa theo tình trạng cá nhân. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân, tránh tự suy đoán hoặc sử dụng thuốc không phù hợp.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Hôn có lây HPV không còn phụ thuộc vào kiểu tiếp xúc, vị trí nhiễm và tình trạng niêm mạc miệng của mỗi người. Hôn sâu có thể liên quan đến nguy cơ nhiễm HPV miệng, nhưng bằng chứng hiện nay chưa đủ để xác định chính xác khả năng lây trong từng lần tiếp xúc. So với hôn thông thường, quan hệ tình dục bằng miệng vẫn là đường lây được ghi nhận rõ hơn. Tiêm vắc xin, duy trì sức khỏe răng miệng và tránh tiếp xúc khi có tổn thương bất thường là những biện pháp phòng ngừa phù hợp.
