Hemangioma gan là gì? Có nguy hiểm không?

Hemangioma gan là tổn thương lành tính thường gặp, đa số không gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, một số trường hợp cần được theo dõi để phát hiện và xử trí biến chứng kịp thời.

Hemangioma gan là gì?

Hemangioma gan (hay còn gọi là u máu gan) là một khối u lành tính phổ biến ở gan, hình thành do sự tăng sinh và giãn nở bất thường của các mạch máu trong nhu mô gan. Các mạch máu bên trong hoặc bên trên bề mặt gan bị rối và tập trung thành cụm, được nuôi dưỡng bởi động mạch gan. U máu gan có thể bao gồm một hoặc nhiều khối, thường có kích thước nhỏ hơn 5 cm.

Hemangioma gan thường được phát hiện tình cờ qua một số xét nghiệm cận lâm sàng phổi biến là siêu âm và CT scan bụng chậu, đa số trường hợp mắc bệnh ở độ tuổi trung niên, trong đó khoảng 80% là nữ giới. Mặc dù lành tính, nhưng u máu gan có thể phát triển dần theo thời gian. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hemangioma gan thường có xu hướng thoái triển tự nhiên, khối u dần teo nhỏ và biến mất khi trẻ trưởng thành. (1)

Dấu hiệu lâm sàng của hemangioma gan

Hemangioma gan thường không gây ra triệu chứng rõ rệt. Khi kích thước khối u còn nhỏ, người bệnh hầu như không cảm thấy bất thường trong cơ thể. Tuy nhiên, kích thước u máu gan tăng dần có thể gây chèn ép lên các cơ quan lân cận, dẫn đến một số triệu chứng như: (2)

• Đau bụng, đặc biệt là ở vùng gan bên phải, tương ứng với vị trí khối u
• Buồn nôn, nôn ói, chán ăn
• Cảm giác nhanh no dù chỉ ăn một lượng nhỏ thức ăn
• Sụt cân, mệt mỏi kéo dài do cơ thể hấp thu dinh dưỡng kém…

Nhìn chung, triệu chứng hemangioma gan thường không đặc hiệu và dễ nhầm lẫn với một số bệnh lý tiêu hóa khác. Người bệnh cần theo dõi sức khỏe thường xuyên để có thể phát hiện sớm bất thường, kịp thời kiểm soát bệnh và phòng ngừa biến chứng.

Nguyên nhân hình thành hemangioma gan

Nguyên nhân gây hemangioma gan hiện vẫn chưa được xác định. Nhiều nghiên cứu cho thấy, đây có thể là một dạng bất thường bẩm sinh. Một số yếu tố nguy cơ có thể liên quan đến sự hình thành hoặc phát triển u máu trong gan như:

• Giới tính: Nữ giới có nguy cơ mắc hemangioma gan cao hơn nam giới.
• Nội tiết tố estrogen: Hormone estrogen được cho là có vai trò kích thích sự phát triển của khối u máu trong gan. Do đó, phụ nữ mang thai, trong độ tuổi dậy thì hoặc đang áp dụng liệu pháp hormone thay thế… thường có nguy cơ mắc u máu gan cao hơn.
• Độ tuổi: Có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng thường phổ biến ở người bệnh trong độ tuổi từ 30-50.

Phương pháp chẩn đoán

Bên cạnh việc nhận biết và phân biệt một số biểu hiện lâm sàng, chẩn đoán hemangioma gan còn cần dựa vào các xét nghiệm hình ảnh hiện đại. Chẩn đoán hình ảnh có thể giúp xác định đặc điểm, vị trí và kích thước khối u máu trong gan. Các phương pháp thường được áp dụng bao gồm:

• Siêu âm: Siêu âm hemangioma gan là kỹ thuật phổ biến để phát hiện bệnh. Hình ảnh siêu âm giúp bác sĩ quan sát sự hình thành các echogenic riêng lẻ, phản ánh dòng chảy của máu trong xoang hang.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT): Sử dụng chất cản quang giúp làm rõ cấu trúc khối u. Hemangioma gan thường xuất hiện dưới dạng vũng nước đặc trưng.
• Cộng hưởng từ (MRI): Là phương pháp chẩn đoán có độ chính xác cao, đặc biệt trong nhận diện u máu gan kích thước nhỏ. Trên kết quả MRI, hemangioma gan xuất hiện dưới dạng vùng có cường độ tín hiệu cao.
• Chụp động mạch: Được bác sĩ chỉ định khi kết quả CT hoặc MRI chưa rõ ràng. Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát sự phân bố chất tương phản trong khối u, hỗ trợ chẩn đoán tình trạng bệnh.
• Xạ hình gan: Ứng dụng dấu phóng xạ tạo hình ảnh chi tiết của gan, hỗ trợ chẩn đoán hemangioma gan khi các phương pháp khác chưa đủ để kết luận.
• Sinh thiết gan: Cùng với sự ra đời của các kỹ thuật hình ảnh không xâm lấn, hiện đại và cho kết quả chính xác, sự phụ thuộc vào phương pháp sinh thiết gan đã giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, sinh thiết gan vẫn có thể được chỉ định khi kết quả chẩn đoán hình ảnh không rõ ràng, chưa đủ dữ liệu chẩn đoán.

Hemangioma gan có nguy hiểm không?

Hemangioma gan là u lành tính, không nguy hiểm và ít khi cần điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, u máu trong gan có thể gây biến chứng nếu có kích thước lớn hoặc chịu ảnh hưởng bởi hormone (đặc biệt là estrogen). Người bệnh có thể gặp một số biến chứng như:

• U máu lan rộng: Kích thước khối u tăng nhanh, thường gặp ở phụ nữ mang thai hoặc người áp dụng liệu pháp hormone.
• Chèn ép mạch máu hoặc ống mật: Gây phù nề, huyết khối hoặc vàng da.
• Thoái hóa hoặc vôi hóa trong u: Có thể xuất hiện sẹo hóa, lắng đọng canxi, dễ dẫn đến nhầm lẫn trong chẩn đoán hình ảnh.
• Chảy máu trong ổ bụng: Xảy ra khi khối u bị vỡ do chấn thương hoặc gắng sức, là tình trạng cấp cứu ngoại khoa hiếm gặp.

Tuy không đe dọa tính mạng, nhưng hemangioma gan có thể gây tổn thương gan về lâu dài. Người bệnh nên đến bệnh viện thăm khám định kỳ để theo dõi tình trạng khối u, đặc biệt trong thời kỳ mang thai hoặc đang sử dụng hormone estrogen theo chỉ định của bác sĩ.

Điều trị hemangioma gan

Phác đồ điều trị hemangioma gan được chia làm ba hướng chính: Theo dõi định kỳ, can thiệp y khoa trong trường hợp cần thiết và điều trị hỗ trợ sau can thiệp.

1. Trường hợp không cần điều trị (theo dõi định kỳ)

Người mắc hemangioma gan có kích thước nhỏ hơn 5 cm, không gây rối loạn chức năng gan có thể không cần điều trị. Trong trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định theo dõi hemangioma gan định kỳ để kiểm soát kích thước khối u và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường (nếu có). Tần suất theo dõi định kỳ là mỗi 6-12 tháng/lần theo chỉ định của bác sĩ, có thể thay đổi tùy vào kích thước và tốc độ phát triển của u máu trong gan.

2. Điều trị can thiệp (phẫu thuật, TAE, RFA)

Khi u máu trong gan có kích thước lớn, gây đau, chèn ép các cơ quan lân cận hoặc nghi ngờ ác tính, bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp can thiệp sau:

• Phẫu thuật cắt bỏ khối u: Áp dụng khi khối u nằm ở vị trí có thể tách biệt với mô gan lành. Phẫu thuật giúp loại bỏ u máu gan và giảm nguy cơ tái phát.
• Cắt một phần gan: Trong trường hợp u máu gan lan rộng và có kích thước lớn, bác sĩ có thể cắt bỏ phần gan bị tổn thương cùng với khối u.
• Thắt động mạch gan hoặc thuyên tắc động mạch gan: Phương pháp này giúp ngăn chặn dòng máu nuôi khối u, ngăn hemangioma gan phát triển.
• Đốt sóng cao tần (RFA – Radiofrequency Ablation): RFA sử dụng năng lượng nhiệt để phá hủy mô u mạch máu, thích hợp trong các trường hợp u máu gan có kích thước trung bình.
• Ghép gan: Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật ghép gan trong trường hợp khối u lan tỏa, không thể cắt bỏ hoặc có nguy cơ vỡ, đe dọa tính mạng người bệnh.

3. Điều trị hỗ trợ và theo dõi sau điều trị

Sau khi can thiệp, người bệnh cần được theo dõi sức khỏe chặt chẽ để đánh giá kết quả điều trị và ngăn ngừa tái phát. Người bệnh sử dụng thuốc bảo vệ tế bào gan theo chỉ định của bác sĩ, tránh tự ý dùng thuốc khi chưa được bác sĩ tư vấn. Nếu xuất hiện đau bụng, vàng da hoặc buồn nôn, người bệnh cần đến bệnh viện ngay để bác sĩ thăm khám, kiểm tra.

Chế độ ăn và sinh hoạt cho người bị hemangioma gan

Người bị hemangioma gan cần lưu ý một số vấn đề sau trong chế độ ăn và sinh hoạt để hỗ trợ sức khỏe, tăng cường chức năng gan:

1. Thực phẩm nên dùng

• Các loại rau xanh và trái cây tươi như cam, cà rốt, cải xanh… giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào gan và hỗ trợ thải độc
• Bổ sung chất xơ từ yến mạch, khoai lang, đậu, gạo lứt… hỗ trợ tiêu hóa và giảm gánh nặng cho gan
• Dùng protein dễ tiêu từ cá, thịt trắng, trứng, đậu hũ… giúp phục hồi mô gan và tăng cường năng lượng cho cơ thể
• Uống đủ nước (1,5-2 lít/ngày) giúp gan đào thải độc tố tốt hơn
• Dùng dầu thực vật thay mỡ động vật trong chế biến thực phẩm giúp giảm tích tụ cholesterol, góp phần bảo vệ mạch máu trong nhu mô gan

2. Thực phẩm nên tránh

• Rượu, bia, thuốc lá… khiến gan tổn thương, kích thích u phát triển
• Thức ăn chiên rán, nhiều dầu mỡ có thể làm tăng gánh nặng cho gan
• Thức ăn có vị cay, mặn, chế biến sẵn có thể gây tích nước, ảnh hưởng tuần hoàn gan
• Thực phẩm đóng hộp, nước ngọt có gas chứa nhiều chất bảo quản, không tốt cho gan

3. Lối sống và sinh hoạt

• Duy trì cân nặng ổn định
• Tập thể dục bằng các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội…
• Ngủ đủ giấc, giảm stress để duy trì nội tiết ổn định
• Tái khám định kỳ 6-12 tháng/lần hoặc khi được bác sĩ chỉ định để theo dõi tình trạng khối u

Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:

Dù hemangioma gan không nguy hiểm, nhưng người bệnh vẫn cần được theo dõi, kiểm tra sức khỏe định kỳ và duy trì lối sống khoa học để bảo vệ sức khỏe. Hiểu rõ tình trạng bệnh và tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ có thể giúp người bệnh sống khỏe mạnh, phòng ngừa biến chứng.