Giác mạc là lớp mô mỏng, trong suốt, bao phủ bề mặt mắt và bảo vệ nhãn cầu. Viêm giác mạc là tình trạng giác mạc bị viêm do nhiều nguyên nhân khác nhau như vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng hoặc chấn thương mắt. Bệnh có thể gây đau nhức, đỏ mắt, chảy nước mắt và loét giác mạc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vậy bệnh viêm giác mạc có lây không? Bệnh lây qua đường nào và cách phòng ngừa bệnh thế nào?
Viêm giác mạc có lây không phụ thuộc hoàn toàn vào tác nhân gây bệnh. Không phải tất cả các trường hợp viêm giác mạc đều có khả năng lây truyền từ người sang người. Viêm giác mạc do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng có thể lây. Với các trường hợp viêm giác mạc do chấn thương mắt, khô mắt, đeo kính áp tròng sai cách, có dị vật trong mắt, tiếp xúc quá lâu với tia cực tím trong ánh nắng, thiếu vitamin A hoặc tiếp xúc hóa chất, tình trạng này không có khả năng lây sang người khác. (1)
Các trường hợp viêm giác mạc do tác nhân vi sinh gây ra, bệnh có thể lây qua nhiều con đường khác nhau.
Viêm giác mạc có thể do nhiều loại vi sinh vật gây ra như vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng. Một số tác nhân phổ biến gồm virus Herpes simplex, vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa, nấm hoặc ký sinh trùng như Acanthamoeba. Khi những tác nhân này xâm nhập vào giác mạc, chúng có thể gây viêm và làm tổn thương bề mặt mắt.
Một số con đường lây lan phổ biến của bệnh viêm giác mạc, gồm tiếp xúc trực tiếp và gián tiếp như:
Bệnh có thể lây khi mắt hoặc tay tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt của người đang mắc viêm giác mạc do nhiễm trùng. Ví dụ, chạm tay vào mắt bị nhiễm bệnh rồi chạm sang mắt còn lại hoặc sang người khác có thể làm lan truyền vi sinh vật gây bệnh.
Viêm giác mạc cũng có thể lây gián tiếp qua các vật dụng cá nhân bị nhiễm tác nhân gây bệnh như khăn mặt, kính áp tròng, hộp đựng kính… Khi người khác sử dụng chung những vật dụng này, vi sinh vật có thể xâm nhập vào mắt và gây viêm giác mạc. (2)
Đặc biệt, nước hồ bơi có thể được xem là dạng tiếp xúc gián tiếp có nguy cơ lây nhiễm trong một số trường hợp viêm giác mạc do vi sinh vật. Hồ bơi hoặc bồn tắm nước nóng không được khử trùng đúng cách, một số vi sinh vật có thể tồn tại và xâm nhập vào mắt như ký sinh trùng Acanthamoeba, vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa.
Viêm giác mạc thường không lây qua đường hô hấp hoặc chỉ qua việc nhìn nhau, vì tác nhân gây bệnh cần tiếp xúc trực tiếp với bề mặt mắt để xâm nhập và gây tổn thương giác mạc. Các vi sinh vật gây viêm giác mạc như vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng thường không phát tán trong không khí theo dạng giọt bắn giống như các bệnh đường hô hấp. Chúng chủ yếu tồn tại trong môi trường nước, đất hoặc trên các bề mặt bị nhiễm khuẩn, sau đó xâm nhập vào mắt khi có tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với mắt.
Bên cạnh đó, giác mạc được bảo vệ bởi nhiều cơ chế tự nhiên như màng nước mắt, phản xạ chớp mắt và hàng rào biểu mô giác mạc. Những cơ chế này giúp ngăn chặn vi sinh vật xâm nhập nếu không có sự tiếp xúc trực tiếp hoặc tổn thương trên bề mặt mắt.
Ngoài ra, việc nhìn vào mắt người bệnh không tạo ra sự trao đổi dịch tiết hay vi sinh vật giữa 2 người, nên không đủ điều kiện để lây nhiễm. Vì vậy, viêm giác mạc chỉ có nguy cơ lây khi có sự tiếp xúc với dịch tiết mắt hoặc vật dụng bị nhiễm tác nhân gây bệnh, chứ không lây qua giao tiếp thông thường.
Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm và bùng phát viêm giác mạc, mỗi người nên chủ động thực hiện các biện pháp vệ sinh và bảo vệ mắt, nhằm giảm nguy cơ tiếp xúc với tác nhân gây bệnh và bảo vệ giác mạc:
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm giác mạc có thể tiến triển nhanh và gây tổn thương thị lực nghiêm trọng. Do đó, người bệnh cần đến cơ sở y tế khám với bác sĩ ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:
Để đặt lịch thăm khám, điều trị bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Quý khách vui lòng liên hệ:
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Trên đây là các thông tin giải đáp thắc mắc: bệnh viêm giác mạc có lây không và lây qua những con đường nào. Viêm giác mạc do nhiễm trùng có thể lây lan nhanh, đặc biệt nếu có tiếp xúc với dịch tiết từ mắt hoặc vật dụng cá nhân bị nhiễm mầm bệnh. Do đó, mỗi người nên giữ vệ sinh sạch sẽ, bảo vệ mắt, sử dụng kính áp tròng đúng cách, không sử dụng chung đồ cá nhân để phòng ngừa nguy cơ lây bệnh.
