Tìm hiểu cách phòng ngừa sốt cao co giật là điều cần thiết đối với gia đình có trẻ nhỏ. Vậy, cách phòng chống co giật ở trẻ em do sốt cao là gì? Nguyên nhân và biện pháp xử trí khi trẻ sốt cao co giật ra sao?
Để biết cách phòng ngừa sốt cao co giật, đầu tiên mỗi người cần tìm hiểu về nguyên nhân gây ra tình trạng này. Thông thường, nguyên nhân khiến trẻ bị sốt cao đến từ tình trạng nhiễm trùng do sự tấn công của các tác nhân như vi khuẩn, virus. Sốt cao sẽ gây kích thích não bộ, khiến người bệnh khởi phát cơn co giật, đặc biệt là đối tượng trẻ nhỏ. Bởi hệ thần kinh của trẻ nhỏ chưa phát triển hoàn thiện nên rất nhạy cảm với sự thay đổi thân nhiệt đột ngột, làm tăng nguy cơ co giật khi sốt cao.
Nghiên cứu cho biết, tiền sử gia đình mắc chứng co giật do sốt cao có thể làm tăng nguy cơ tái phát tình trạng ở trẻ nhỏ (1). Bên cạnh đó, thai phụ thường xuyên hút thuốc lá và uống rượu bia trong quá trình mang thai đã được chứng minh có thể làm tăng nguy cơ khởi phát tình trạng sốt cao co giật ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, trong một số trường hợp sốt cao co giật ở trẻ nhỏ có thể là phản ứng tiêm phòng. (2)
Sốt co giật xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng cao đột ngột khiến não bộ bị kích thích, dẫn đến khởi phát tình trạng co giật toàn thân hoặc tứ chi. Sốt cao gây co giật ở trẻ nhỏ được phân thành hai dạng chính là:
Sốt co giật đơn giản hay sốt co giật đơn thuần là cơn co giật toàn thể, xảy ra trong thời gian dưới 15 phút. Cơn sốt co giật đơn giản được đặc trưng bởi hiện tượng co cứng cơ và co giật tăng trương lực với tần suất 1 cơn co giật trong ngày. Sau cơn sốt co giật đơn giản trẻ không bị rối loạn tri giác hay các di chứng liên quan đến thần kinh.
Khác với dạng đơn thuần, sốt co giật phức tạp hay sốt co giật phức hợp là cơn co giật khu trú, xảy ra trong thời gian hơn 15 phút. Tần suất sốt co giật phức tạp có thể nhiều hơn 2 lần trong ngày.
Lưu ý: Cần phân biệt rõ ràng cơn co giật do sốt cao với chứng động kinh. Sốt cao co giật chỉ xảy ra khi trẻ nhỏ bị sốt cao, trong khi đó cơn động kinh có thể khởi phát nhiều lần mà không đi kèm hiện tượng tăng thân nhiệt. Trẻ nhỏ bị sốt cao co giật đơn thuần có thể không liên quan đến việc làm tăng nguy cơ khởi phát chứng động kinh.
Trước khi khởi phát cơn sốt co giật, trẻ nhỏ sẽ xảy ra tình trạng nhiễm trùng do nhiễm virus, vi khuẩn dẫn đến sốt cao từ 39 đến 40 độ C và có thể kèm theo các triệu chứng khác như mệt mỏi, kiệt sức, ăn uống kém…
Khi khởi phát cơn co giật, trẻ nhỏ có thể xuất hiện các biểu hiện như:
Tình trạng co giật do sốt cao ở trẻ có thể xảy ra trong khoảng thời gian nhất định. Thời gian sốt cao co giật ở mỗi trẻ có thể khác nhau, dao động từ vài chục giây đến vài phút. Thông thường, tình trạng co giật chỉ xảy ra 1 lần trong một đợt sốt cao ở trẻ nhỏ.
Cơn co giật do sốt cao ở trẻ nhỏ có thể cải thiện hiệu quả sau khi được điều trị kịp thời. Thông thường trẻ sau khi hạ sốt sẽ không còn xảy ra tình trạng co giật, có thể dần hồi phục sức khỏe. Tuy nhiên, phụ huynh cần theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe của trẻ và liên hệ ngay với bác sĩ khi trẻ tái phát sốt cao co giật.
Ngay khi phát hiện trẻ bị sốt (tăng thân nhiệt), cha mẹ cần theo dõi nhiệt độ cơ thể của trẻ thường xuyên bằng cách sử dụng nhiệt kế ở các vị trí như miệng, tai hoặc nách. Kiểm tra nhiệt độ cơ thể thường xuyên có thể giúp cha mẹ kịp thời có biện pháp xử trí, hạn chế tối đa nguy cơ khởi phát chứng co giật do sốt cao ở trẻ.
Cha mẹ nên sớm đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và có biện pháp hạ sốt kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm. Trẻ nhỏ bị sốt có thể được bác sĩ kê đơn một số loại thuốc hạ sốt. Cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc đúng liều lượng và tần suất được bác sĩ chỉ định.
Phụ huynh cần làm mát cơ thể đang bị sốt của trẻ bằng cách nới rộng quần áo, không cho trẻ mặc quá nhiều trang phục hoặc đắp chăn, sử dụng khăn ấm lau người để hỗ trợ làm giảm nhiệt độ cơ thể.
Để hạn chế nguy cơ sốc nhiệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ đang bị sốt, cha mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi tại không gian thoáng đãng với nhiệt độ mát mẻ (tránh tình trạng quá nóng hoặc quá lạnh). Bởi sốc nhiệt có thể là tác nhân thúc đẩy hiện tượng co giật do sốt cao ở trẻ khởi phát.
Sốt cao với thân nhiệt tăng cao hơn nhiệt độ bình thường là tác nhân khiến cơ thể dễ bị mất nước. Khi bị sốt, cơ thể có xu hướng đổ mồ hôi nhiều hơn, nhịp thở tăng nhanh làm tăng hoạt động bài tiết khiến lượng nước trong cơ thể dễ đào thải ra ngoài. Bên cạnh đó, khi bị sốt cao trẻ nhỏ thường ăn uống kém kéo theo nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng. Để hạn chế nguy cơ khởi phát biến chứng nguy hiểm do sốt cao (trong đó có hiện tượng co giật), cha mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ về việc bổ sung nước và chất dinh dưỡng cho trẻ đúng cách.
Theo dõi và kịp thời thông báo với bác sĩ về các dấu hiệu bất thường có thể xảy ra khi trẻ bị sốt là cách phòng ngừa sốt cao co giật hiệu quả. Một số dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ đang bị sốt cha mẹ cần đặc biệt chú ý có thể bao gồm rên rỉ, nôn ói, tiêu chảy, mê sảng…
Để tối ưu hiệu quả hạ sốt, tránh biến chứng nguy hiểm cha mẹ cần sớm đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây bệnh. Điều trị sớm và hiệu quả nguyên nhân gây sốt cao không chỉ giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm mà còn ngăn chặn nguy cơ tái phát bệnh, củng cố hàng rào bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Tiêm vaccine phòng các bệnh lý như cúm, sởi, viêm phổi, viêm màng não… là biện pháp giúp dự phòng sốt cao co giật ở trẻ hiệu quả. Cha mẹ nên cho con tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ tại các cơ sở y tế uy tín. Phụ huynh có thể tham khảo dịch vụ tiêm chủng an toàn, hiệu quả tại Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC và Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
Đây là hai đơn vị uy tín quy tụ đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế chuyên môn cao, đầy đủ kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực tiêm chủng. Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC và Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đảm bảo luôn cung cấp đầy đủ và đa dạng các loại vaccine chính hãng, kho lạnh bảo quản vaccine đạt tiêu chuẩn quốc tế cùng cơ sở vật chất hiện đại, khang trang.
Khi nhận thấy dấu hiệu sức khỏe bất thường ở trẻ nhỏ (ngay cả khi trẻ chưa bị sốt), cha mẹ nên sớm đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám kịp thời. Đây không chỉ là cách phòng ngừa sốt cao co giật hiệu quả mà còn góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể, đảm bảo trẻ được phát triển toàn diện.
Sau khi tìm hiểu cách phòng chống co giật ở trẻ em, phụ huynh cần biết cách xử trí sốt cao co giật ở trẻ em đúng cách. Một số điều cha mẹ cần lưu ý khi trẻ bị co giật do sốt cao gồm:
Lưu ý: Trong mọi trường hợp, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ, cha mẹ cần đưa trẻ bị sốt cao đến bệnh viện gần đó để được điều trị kịp thời.
Tình trạng sốt cao co giật ở trẻ nhỏ có thể tái phát do nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, việc tìm hiểu cách phòng tránh sốt co giật ở trẻ nhỏ là điều cần thiết mà các bậc phụ huynh cần quan tâm.
Thông thường, tình trạng sốt cao co giật ở trẻ nhỏ không ảnh hưởng đến hệ thần kinh, vì vậy không gây tổn thương tế bào não (trừ trường hợp liên quan đến bệnh lý như viêm màng não, viêm não…). Tuy vậy, cha mẹ không nên chủ quan xem thường tình trạng này, biết cách đề phòng trẻ sốt co giật để kịp thời xử trí sẽ giúp cha mẹ có thể bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện cho con của mình.
Trong mọi trường hợp, việc cho trẻ sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cần được tham khảo ý kiến bác sĩ. Bởi lạm dụng thuốc có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng của trẻ.
Về cơ bản, việc chườm lạnh sẽ khiến lỗ chân lông thu nhỏ ngăn chặn cơ thể thoát nhiệt ra ngoài. Trong khi đó, để hạ sốt cơ thể cần thoát bớt nhiệt qua da, không những vậy chườm đá lạnh còn tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng lạnh. Vì vậy, cha mẹ không nên tự ý chườm lạnh cho trẻ đang bị sốt cao khi chưa tham khảo ý kiến bác sĩ.
Như đã đề cập, thông thường tình trạng sốt cao co giật ở trẻ không gây tổn thương thần kinh. Vì vậy, trẻ bị sốt cao co giật vẫn phát triển khỏe mạnh bình thường nếu được điều trị đúng cách và kịp thời – trừ trường hợp có liên quan đến các bệnh lý nguy hiểm khác trong cơ thể.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Bài viết đã cung cấp thông tin xoay quanh cách phòng ngừa sốt cao co giật ở trẻ nhỏ. Để được bác sĩ trực tiếp tư vấn về cách phòng tránh co giật do sốt cao ở trẻ, cha mẹ có thể liên hệ đến Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
