Bệnh gout và bệnh tim mạch là hai bệnh lý thường xuất hiện cùng nhau. Điều này khiến nhiều người thắc mắc về mối liên hệ, cách kiểm soát bệnh gout và ngăn ngừa biến chứng tim mạch?
Bệnh gout là bệnh viêm khớp mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng lắng đọng tinh thể urat tại các khớp do nồng độ axit uric tăng cao trong thời gian dài. Axit uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purin, được tạo ra chủ yếu từ quá trình phân hủy axit amin, chế độ ăn hoặc hoặc sự phân hủy DNA và RNA [1]. Trong đó, các bệnh lý tim mạch có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát nồng độ axit uric của cơ thể, từ đó gây tăng axit uric.
Ngược lại, axit uric cao có thể liên quan đến bệnh lý tim mạch như tăng huyết áp, rung nhĩ, bệnh động mạch vành, suy tim… Điều này được cho là do axit uric có thể ảnh hưởng đến chức năng nội mô, làm giảm khả năng sản xuất oxit nitric, dẫn đến tổn thương tim. Ngoài ra, theo một nghiên cứu cho thấy, nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng lên trong các tình trạng viêm ở cơ thể, trong đó có bệnh gout.
Vì vậy, người bị gout và bệnh tim mạch hoặc mắc một trong hai bệnh lý trên cần kiểm tra sức khỏe định kỳ nhằm tầm soát sớm vấn đề liên quan, từ đó đưa ra hướng can thiệp phù hợp.
Bệnh gout nếu không được can thiệp điều trị kịp thời có thể gây ra một số vấn đề về sức khỏe tim mạch như:
Một trong những biến chứng tim mạch thường gặp ở người bệnh gout là tăng huyết áp. Tình trạng có thể đến từ sự gia tăng stress oxy hóa liên quan đến các quá trình sinh hóa và sản xuất axit uric.
Bệnh mạch máu bao gồm các tình trạng sức khỏe ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn hoặc hệ thống mạch máu của người bệnh, bao gồm các vấn đề về tĩnh mạch, động mạch, mạch bạch huyết… Sự tổn thương nội mô, tình trạng viêm và các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, tăng lipid máu khi mắc bệnh gout có thể tăng nguy cơ khởi phát xơ vữa động mạch và các vấn đề tim mạch khác.
Axit uric cao, đặc biệt là ở người trong độ tuổi trung niên có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim. Một nghiên cứu cho thấy, axit uric góp phần vào sự phát triển của chứng rung nhĩ – một rối loạn nhịp tim có thể dẫn đến sự hình thành cục máu đông, đột quỵ, suy tim và các biến chứng tim mạch khác [2].
Tình trạng tích tụ các tinh thể urat lâu ngày có thể dẫn đến hình thành cục máu đông, tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu, từ đó gây suy tim. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp bất thường về cấu trúc hoặc chức năng van tim, thành tim, cơ tim hoặc buồng tim.
Bệnh gút có thể gây ra các vấn đề về tim mạch ở mọi đối tượng. Tuy nhiên, các nhóm đối tượng dưới đây nguy cơ mắc bệnh tim mạch do gout cao hơn bình thường:
Sau khi có kết quả chẩn đoán chính xác nguyên nhân, triệu chứng, mức độ nghiêm trọng của bệnh lý, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định điều trị phù hợp nhằm kiểm soát bệnh gout cũng như ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh tim mạch thông qua một số phương pháp sau:
Tùy thuộc vào nguyên nhân và triệu chứng, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhằm giảm đau khi cơn gút bùng phát, ngăn ngừa các đợt bùng phát, ngăn ngừa hoặc xử lý hạt topic để tránh tổn thương xương khớp, điều trị biến chứng của bệnh gout (nếu có).
Tương tự hầu hết các loại thuốc khác, thuốc điều trị gout có thể gây ra một số tác dụng phụ nhất định. Điển hình như việc quá lạm dụng hoặc sử dụng sai chỉ định thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) trong điều trị gout có thể làm tăng nguy cơ gặp biến cố huyết khối gây nhồi máu cơ tim, thuyên tắc phổi, tăng huyết áp hoặc khi sử dụng corticoid có thể gây suy tim sung huyết trên nền bệnh nhân có bệnh lý tim mạch trước đó.
Ngoài ra ở các bệnh nhân đang sử dụng kháng đông, kháng kết tập tiểu cầu thì việc sử dụng thuốc nhóm NSAIDs, corticoid sẽ tăng nguy cơ chảy máu đường tiêu hóa. Để đảm bảo an toàn, người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc từ bác sĩ chuyên khoa, không tự ý mua thuốc, tăng giảm liều thuốc hoặc ngừng thuốc trị gout khi chưa được sự cho phép của bác sĩ.
Để phòng ngừa bệnh gout và bệnh tim mạch, bạn cần lưu ý:
Hầu hết trường hợp mắc bệnh gout có liên quan đến chế độ ăn uống. Để phòng ngừa tình trạng gout, bạn nên xây dựng chế độ ăn uống khoa học [3], có thể bao gồm:
Thừa cân, béo phì là một trong những yếu tố chính tăng nguy cơ khởi phát và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh gout. Trong khi đó, tập thể dục lại là hoạt động hỗ trợ cải thiện cân nặng hiệu quả. Không những thế, hoạt động này còn giúp giảm tình trạng kháng insulin – yếu tố nguy cơ bùng phát bệnh gout.
Vì vậy, người dân nên xây dựng thói quen vận động, tập thể dụng đều đặn với cường độ vừa phải, tối thiểu 150 phút mỗi tuần cho các bài tập cường độ vừa và 75 phút mỗi tuần cho các bài tập mạnh.
Rượu bia, thuốc lá là tác nhân gây nên nhiều vấn đề về sức khỏe, trong đó có gout và bệnh tim mạch. Để hạn chế nguy cơ hình thành và phát triển các bệnh lý này, bạn nên hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích khác.
Để tầm soát và điều trị kịp thời bệnh gout và bệnh tim mạch, người dân nên hình thành thói quen khám sức khỏe định kỳ tại bệnh viện uy tín ít nhất mỗi 6 tháng/lần hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Tóm lại, bệnh gout và bệnh tim mạch có mối liên hệ mật thiết. Do đó, khi gặp phải một trong hai tình trạng sức khỏe này, người bệnh cần thăm khám và tuân thủ kế hoạch điều trị cũng như điều chỉnh lối sống theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa nhằm kiểm soát tốt tình trạng bệnh lý, tránh biến chứng nguy hiểm.
