Yến sào giàu protein, axit amin và một số khoáng chất nên được nhiều mẹ quan tâm khi xây dựng chế độ dinh dưỡng thai kỳ. Vậy bầu ăn yến được không, ăn thế nào để vừa bổ sung dinh dưỡng vừa đảm bảo an toàn? Mẹ bầu có thể sử dụng yến với lượng phù hợp nếu lựa chọn sản phẩm rõ nguồn gốc và chế biến đúng cách. Tuy nhiên, mẹ cũng cần lưu ý về lượng đường, nguy cơ dị ứng và tình trạng sức khỏe khi bổ sung thực phẩm này.
Bà bầu có thể ăn tổ yến nếu không có tiền sử dị ứng với thực phẩm này và sản phẩm được lựa chọn, chế biến, bảo quản hợp vệ sinh. Tổ yến là một loại thực phẩm có chứa protein, carbohydrate và một số thành phần dinh dưỡng khác, có thể được bổ sung vào chế độ ăn trong thai kỳ khi phù hợp với khẩu phần chung.
Tuy nhiên, tổ yến không phải thực phẩm bắt buộc đối với phụ nữ mang thai và cũng không thể thay thế chế độ ăn cân bằng hoặc các vi chất được bác sĩ chỉ định như sắt, acid folic hay canxi. Hiện không nên xem yến như một thực phẩm có tác dụng đặc biệt đối với sự phát triển của thai nhi chỉ dựa trên các quan niệm truyền miệng.
Thai phụ có cơ địa dị ứng, tiểu đường thai kỳ, đang cần kiểm soát đường huyết hoặc phải tuân theo chế độ ăn riêng nên thận trọng hơn, đặc biệt với các sản phẩm yến chưng sẵn có thêm đường. Trong những trường hợp này, việc sử dụng tổ yến nên được cân nhắc trong tổng thể chế độ dinh dưỡng và tư vấn của nhân viên y tế.
Tổ yến chứa hàm lượng cao protein, các axit amin thiết yếu như lysine, leucine, phenylalanin, có tác dụng hỗ trợ tăng trưởng và phát triển mô, hệ thần kinh trung ương, trí tuệ của trẻ. Ngoài ra, tổ yến chứa nhiều khoáng chất và vi lượng như calcium, potassium, iron và magnesium cần thiết cho quá trình tạo máu, tăng trưởng xương và phát triển hệ thần kinh của trẻ.
Chế biến tổ yến đúng cách và ăn với lượng hợp lý giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm siêu vi, điều hòa nội tiết tố cho mẹ bầu. Tổ yến có chứa tryptophan – tiền chất để sản xuất serotonin, thúc đẩy giấc ngủ ngon và giảm căng thẳng. Qua đó, mẹ được bổ sung đủ năng lượng và vi chất, giảm mệt mỏi trong thai kỳ.
Yến sào cung cấp protein, carbohydrate, một số axit amin và khoáng chất, nhưng không phải thực phẩm bắt buộc và cũng không thể thay thế chế độ ăn cân đối hoặc viên bổ sung thai kỳ theo chỉ định bác sĩ. Các bằng chứng về lợi ích đặc biệt của yến đối với mẹ bầu và thai nhi hiện vẫn còn hạn chế. (1)
Lựa chọn thời điểm dùng tổ yến trong thai kỳ là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và lợi ích cho cả mẹ và bé. Ở ba tháng đầu thai kỳ, cơ thể nhạy cảm hơn bình thường, hệ miễn dịch và tiêu hóa chưa ổn định, dùng yến trong giai đoạn này có thể dẫn đến dị ứng, rối loạn tiêu hóa. Do đó, thay vì dùng yến, mẹ nên ưu tiên dùng những thực phẩm khác, giàu acid folic, vitamin B, sắt, canxi.
Từ tháng thứ 4 trở đi, cơ thể mẹ đã ổn định hơn, nhu cầu bổ sung protein và dưỡng chất cao, mẹ có thể dùng tổ yến nhằm tăng cường sức khỏe toàn diện và hỗ trợ phát triển dưỡng chất cho thai nhi.
Ăn yến hàng ngày, trên 15g yến/lần có thể gây dư thừa chất, tăng nguy cơ dị ứng, rối loạn tiêu hóa. Do đó, mẹ nên cân nhắc tần suất và liều lượng ăn phù hợp, có thể ăn yến khoảng 3-4 lần/tuần, mỗi lần từ 3-5g tổ yến khô (tương đương 8-10g tổ yến tươi đã chế biến).
Ăn tổ yến không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ dị ứng, ngộ độc, mất cân bằng dưỡng chất. Ở mẹ bầu có cơ địa nhạy cảm, tiền sử dị ứng hải sản, tổ yến, việc ăn yến trong thai kỳ có thể gây kích thích các phản ứng miễn dịch, dị ứng, nổi mề đay, buồn nôn, đầy bụng, khó tiêu… Do đó, mẹ bầu có tiền sử dị ứng hoặc có bệnh lý nền cần tham khảo ý kiến bác sĩ khi có ý định ăn yến trong thai kỳ để được tư vấn phù hợp.
Tổ yến thô không rõ nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột, nhiễm kim loại nặng, hóa chất bảo quản, gây hại cho thai nhi. Tổ yến dù bổ sung protein, axit amin, khoáng vi lượng nhưng không cung cấp đủ acid folic, vitamin B, sắt liều cao, DHA… nên không thể thay thế bữa ăn chính. Việc lạm dụng tổ yến thay bữa chính dễ gây thiếu hụt các vi chất cần thiết khác cho thai kỳ, mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng phát triển thai nhi.
Ngoài ra, nhiều sản phẩm nước yến, yến lon, yến hũ không rõ nguồn gốc được bán ngoài thị trường chứ rất ít yến thật. Thành phần chủ yếu là sợi công nghiệp, tảo biển, rau câu, collagen, đường phèn, chất bảo quản, hương liệu… nên không mang lại giá trị dinh dưỡng thực tế như đã kể trên mà có dẫn đến tồn dư chất phụ gia hóa học, tăng nguy cơ rối loạn đường huyết, dị ứng, không tốt cho thai kỳ.
Khi sử dụng yến trong thai kỳ, mẹ cần lựa chọn yến cẩn thận, ưu tiên chọn tổ yến tinh chế nguyên chất, không tẩm phụ gia, yến trắng, được cung cấp bởi nguồn uy tín, có kiểm nghiệm vi sinh và kim loại nặng, đảm bảo vệ sinh. Mẹ cũng có thể dùng tổ yến chưng sẵn nhưng cần kiểm tra thành phần rõ ràng, tránh sản phẩm tẩm hóa chất, chất làm dày.
Chế biến yến đúng cách giúp mẹ nhận được tối đa lượng dinh dưỡng có trong yến. Yến có thể chưng với đường phèn hoặc kết hợp với một số thành phần khác như hạt sen, táo đỏ, kỷ tử hay nấu súp gà. Chế biến yến thành đa dạng món ăn giúp kích thích vị giác, giúp mẹ ăn ngon miệng hơn. Lưu ý, cần đảm bảo vệ sinh sạch sẽ trong quá trình chế biến.
Khi nấu yến, mẹ chỉ nên chưng từ khoảng 30-45 phút để tránh mất chất dinh dưỡng. Yến tươi cần được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và dùng trong vòng 3-5 ngày. Đối với yến chưng sẵn, mẹ bảo quản trong tủ lạnh và cần dùng trong 24h sau mở nắp. Mẹ nên tránh ăn yến cùng sữa, thực phẩm chua và những thực phẩm nhiều đạm cùng lúc để tránh khó hấp thu.
Chế độ dinh dưỡng phù hợp góp phần hỗ trợ mẹ duy trì sức khỏe và đáp ứng nhu cầu phát triển của thai nhi trong từng giai đoạn. Nếu còn băn khoăn bầu ăn yến được không, lượng dùng bao nhiêu hoặc cần điều chỉnh thực đơn do bệnh lý thai kỳ, mẹ có thể đến Bệnh viện Tâm Anh để được bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng phù hợp. Việc tư vấn dựa trên thể trạng, tuổi thai và nhu cầu dinh dưỡng giúp mẹ chủ động xây dựng chế độ ăn khoa học, an toàn trong thai kỳ.
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
Như vậy, với thắc mắc bầu ăn yến được không, mẹ có thể bổ sung yến vào chế độ ăn trong thai kỳ nếu sử dụng với lượng phù hợp và đảm bảo an toàn thực phẩm. Yến góp phần cung cấp protein, axit amin và một số dưỡng chất nhưng không thể thay thế chế độ ăn đa dạng, cân đối. Mẹ nên chọn sản phẩm rõ nguồn gốc, chế biến chín, hạn chế thêm nhiều đường và thận trọng nếu có tiền sử dị ứng hoặc vấn đề sức khỏe cần kiểm soát dinh dưỡng.
