Xét nghiệm suy giảm miễn dịch: Mục đích và quy trình thực hiện

Xét nghiệm suy giảm miễn dịch góp phần giúp bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe hệ miễn dịch của người bệnh. Vậy, xét nghiệm gì để biết suy giảm miễn dịch, ai cần thực hiện kỹ thuật này?

Tìm hiểu về suy giảm miễn dịch ở người

Suy giảm miễn dịch ở người được đặc trưng bởi tình trạng thiếu hụt các yếu tố thuộc hệ thống miễn dịch như tế bào thực bào, tế bào lympho, hệ thống bổ thể… hoặc chúng không hoạt động đúng chức năng ban đầu.

1. Các nguyên nhân gây suy giảm miễn dịch

• Nguyên nhân nguyên phát: Suy giảm miễn dịch nguyên phát là rối loạn di truyền tương đối hiếm gặp, đặc trưng bởi tình trạng thiếu hụt hoặc mất chức năng bẩm sinh của một hoặc nhiều yếu tố thuộc hệ thống miễn dịch gồm tế bào T, tế bào B, bổ thể, tế bào thực bào, globulin miễn dịch A… Suy giảm miễn dịch nguyên phát bao gồm hơn 450 rối loạn hoặc bệnh mạn tính, gây ra các đợt khởi phát suy giảm miễn dịch tái phát. (1)
• Nguyên nhân thứ phát: Suy giảm miễn dịch thứ phát (secondary immunodeficiency) xảy ra do ảnh hưởng của phác đồ điều trị bệnh hoặc mắc phải bệnh lý khác trong cơ thể. Một số nguyên nhân thứ phát gây suy giảm miễn dịch phổ biến như bệnh béo phì, suy dinh dưỡng, mắc bệnh do nhiễm virus, quá trình sử dụng thuốc steroid dài hạn… Khi nguyên nhân thứ phát gây suy giảm miễn dịch được điều trị hiệu quả, hệ miễn dịch có thể dần hồi phục chức năng vốn có.

2. Triệu chứng nhận biết

Một số dấu hiệu cảnh báo hay nghi ngờ suy giảm hệ miễn dịch phổ biến có thể bao gồm:

• Nhiễm trùng kéo dài, tăng dần mức độ: Khi bị suy giảm miễn dịch, quá trình sản sinh kháng thể của cơ thể không đạt hiệu quả, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng chống lại sự tấn công của các tác nhân gây bệnh. Khi đó, người bệnh suy giảm hệ miễn dịch có thể phải đối mặt với các tình trạng như nhiễm trùng máu, nhiễm trùng đường tiêu hóa, nhiễm trùng da, nhiễm trùng hô hấp… Tình trạng nhiễm trùng xảy ra do suy giảm hệ miễn dịch có thể xuất hiện ở bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể, chẳng hạn như phổi, tủy sống, cổ họng, não, đường ruột, đường tiết niệu… và có xu hướng tái phát nhiều lần.
• Vấn đề sự phát triển, tăng trưởng của cơ thể: Tình trạng suy giảm miễn dịch ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình phát triển bình thường của cơ thể làm khởi phát các triệu chứng như sụt cân, kiệt sức, yếu cơ, giảm khả năng vận động…, bởi:
  • Nhu cầu sử dụng năng lượng của cơ thể sẽ tăng cao để có thể chống lại các tình trạng nhiễm trùng do suy giảm miễn dịch gây ra.
  • Khả năng trao đổi chất và hấp thu chất dinh dưỡng bị suy yếu do ảnh hưởng của bệnh suy giảm miễn dịch, dẫn đến sụt cân nhanh.
• Một số triệu chứng khác: Trong một số trường hợp, người bệnh suy giảm miễn dịch có thể gặp phải các triệu chứng như viêm mạch máu; sưng hạch bạch huyết, lách hoặc gan; viêm ruột, viêm nướu…

Lưu ý: Ở mỗi người bệnh, triệu chứng suy giảm miễn dịch có thể khác nhau. Trong nhiều trường hợp, suy giảm miễn dịch có thể tiến triển âm thầm không gây triệu chứng đặc hiệu, cần thực hiện các các xét nghiệm suy giảm miễn dịch để có thể chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh.

Xét nghiệm suy giảm miễn dịch là gì?

Xét nghiệm suy giảm miễn dịch hay xét nghiệm miễn dịch là kỹ thuật giúp tìm kiếm hoặc đo lường nồng độ các tác nhân như virus, vi khuẩn, hemoglobin trong máu, hormone… thông qua việc đánh giá hiệu quả tương tác giữa kháng thể và kháng nguyên. Kết quả xét nghiệm miễn dịch là cơ sở góp phần giúp bác sĩ chẩn đoán tình trạng sức khỏe hiện tại của người bệnh, từ đó có biện pháp xử trí kịp thời.

>>Xem thêm: Virus gây hội chứng suy giảm miễn dịch ở người.

Mục đích và tầm quan trọng của việc xét nghiệm suy giảm miễn dịch

Các xét nghiệm chẩn đoán suy giảm miễn dịch có thể được bác sĩ chỉ định với mục tiêu đánh giá sự phản ứng của kháng thể và kháng nguyên trong hệ miễn dịch. Về cơ bản, để chống lại sự tấn công của kháng nguyên hay tác nhân gây bệnh, hệ miễn dịch cần tạo ra kháng thể tương ứng. Khi đó, kháng thể được tạo ra sẽ đảm nhận nhiệm vụ triệt tiêu kháng nguyên tấn công cơ thể.

Nhờ vào việc đánh giá phản ứng của kháng thể và kháng nguyên thông qua xét nghiệm suy giảm miễn dịch, bác sĩ có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp các bệnh lý như bệnh tự miễn, bệnh nhiễm khuẩn, bệnh ung thư…

Các loại xét nghiệm chẩn đoán suy giảm miễn dịch

Bên cạnh kết quả thăm khám lâm sàng, người bệnh cần thực hiện một số xét nghiệm để bác sĩ có đủ cơ sở đưa ra chẩn đoán tình trạng suy giảm hệ miễn dịch, có thể bao gồm: (2)

• Xét nghiệm công thức máu toàn phần
• Xét nghiệm di truyền giúp tìm kiếm gen đột biến
• Xét nghiệm kháng thể
• Đo lường lưu lượng tế bào (flow cytometry)
• Phân tích nước tiểu
• Sinh thiết hạch bạch huyết
• Sinh thiết tủy xương
• Xét nghiệm HIV
• Sinh thiết gan
• Một số trường hợp cần chụp CT hoặc các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khác.

Quy trình thực hiện xét nghiệm suy giảm miễn dịch

Quy trình thực hiện xét nghiệm phát hiện suy giảm miễn dịch ở mỗi cơ sở y tế có thể khác nhau. Thông thường, người bệnh cần trải qua quá trình thăm khám lâm sàng để bác sĩ ghi nhận các vấn đề như tiền sử mắc bệnh của bản thân và gia đình, cân nặng hiện tại, quá trình sử dụng thuốc, thói quen sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng, triệu chứng đặc hiệu (nếu có)…

Sau đó, để đủ cơ sở chẩn đoán tình trạng suy giảm miễn dịch, bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện các xét nghiệm cần thiết. Người bệnh sẽ được bác sĩ hướng dẫn chi tiết những điều cần lưu ý để đảm bảo quá trình xét nghiệm diễn ra thuận lợi.

Mẫu bệnh phẩm sẽ được phân tích chuyên sâu bởi bác sĩ xét nghiệm. Sau đó, kết quả xét nghiệm miễn dịch sẽ được trả về phòng thăm khám, bác sĩ sẽ đọc và phân tích kết quả cho người bệnh. Để biết chính xác quy trình thực hiện xét nghiệm miễn dịch, người bệnh nên liên hệ trực tiếp với bệnh viện để được tư vấn chi tiết.

Khi nào cần thực hiện xét nghiệm suy giảm miễn dịch?

Bác sĩ có thể chỉ định người bệnh thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán suy giảm miễn dịch khi cần xác định các vấn đề sức khỏe liên quan đến hệ thống miễn dịch. Ngoài ra, xét nghiệm suy giảm miễn dịch còn là phần quan trọng trong quá trình thăm khám sức khỏe định kỳ, giúp kiểm tra chức năng hệ miễn dịch để bác sĩ đưa ra đánh giá chính xác về tình trạng sức khỏe hiện tại của người bệnh.

Chi phí xét nghiệm chẩn đoán suy giảm miễn dịch

Ở mỗi bệnh viện, chi phí xét nghiệm suy giảm miễn dịch có thể có sự chênh lệch, dao động từ 300.000 đến vài triệu đồng. Chi phí xét nghiệm miễn dịch tùy thuộc loại kỹ thuật xét nghiệm, chất lượng dịch vụ và hệ thống trang thiết bị, chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ, dịch vụ y tế đi kèm… ở mỗi cơ sở y tế. Vì vậy, người bệnh cần liên hệ đến bệnh viện để được tư vấn chính xác chi phí xét nghiệm miễn dịch.

*Lưu ý chi phí dịch vụ trên là bảng giá tham khảo tại thời điểm cập nhật bài viết. Khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp bệnh viện để được tư vấn cụ thể về chi phí tại thời điểm khách hàng sử dụng dịch vụ.

Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là một số câu hỏi liên quan đến suy giảm miễn dịch:

1. Xét nghiệm suy giảm miễn dịch sẽ lấy mẫu sinh học nào?

Xét nghiệm miễn dịch có thể sẽ thu thập các mẫu sinh học như máu, nước tiểu, mẫu mô hạch bạch huyết, mẫu tủy xương…

2. Có cần nhịn ăn trước khi xét nghiệm không?

Để đảm bảo tính chính xác cho kết quả xét nghiệm miễn dịch, người bệnh có thể được bác sĩ yêu cầu nhịn ăn trước từ 8 đến 12 giờ. Tuy nhiên, khoảng thời gian chính xác cần nhịn ăn đối với từng trường hợp người bệnh có thể khác nhau, người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ.

3. Nên xét nghiệm suy giảm miễn dịch ở đâu chính xác?

Người bệnh nên chọn thăm khám sức khỏe và thực hiện xét nghiệm miễn dịch theo chỉ định của bác sĩ tại các bệnh viện uy tín. Trung tâm Xét nghiệm, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là cơ sở y tế uy tín sở hữu hệ thống trang thiết bị hiện đại ứng dụng công nghệ tiên tiến trên thế giới như hệ thống máy phân tích huyết học Sysmex XN1000, hệ thống máy xét nghiệm khí máu và điện giải Roche Cobas b211, hệ thống xét nghiệm Cobas Pro…

Toàn bộ kết quả xét nghiệm luôn được đảm bảo tính chính xác nhờ hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ tuân thủ tiêu chuẩn khoa học y tế tiến tiến. Trung tâm Xét nghiệm, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh chú trọng đầu tư cơ sở vật chất khang trang, quy trình thăm khám chuyên nghiệp, mang lại trải nghiệm tốt cho người bệnh.

Xét nghiệm suy giảm miễn dịch là cơ sở giúp bác sĩ đánh giá sức khỏe, đưa ra chẩn đoán chính xác về các bệnh lý liên quan đến hệ miễn dịch. Để được bác sĩ khám, chỉ định về xét nghiệm máu suy giảm miễn dịch cũng như các hình thức xét nghiệm miễn dịch khác, người bệnh có thể liên hệ đến Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.