Virus HPV 53 thuộc loại nào? Có phòng ngừa được không?

Kết quả xét nghiệm HPV 53 dương tính có thể khiến nhiều người lo lắng về nguy cơ tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, mức độ nguy cơ của type này không giống HPV 16 hay HPV 18 và cần được đánh giá cùng kết quả tế bào học, tình trạng nhiễm kéo dài cũng như các yếu tố nguy cơ liên quan. Hiểu đúng ý nghĩa xét nghiệm, khả năng tự kiểm soát của cơ thể và hướng theo dõi phù hợp sẽ giúp người bệnh tránh hoang mang hoặc can thiệp không cần thiết.

Virus HPV 53 là gì?

Virus HPV 53 là một kiểu gen thuộc nhóm virus gây u nhú ở người (Human Papillomavirus – HPV), được xếp vào nhóm HPV có khả năng gây ung thư (probable high-risk). HPV 53 thuộc nhóm loài α6 cùng với các chủng HPV 30, HPV 56 và HPV 66. Mặc dù không phổ biến và nguy hiểm như HPV 16 hoặc HPV 18, HPV 53 vẫn được xem là một chủng HPV cần được theo dõi vì có liên quan đến các tổn thương tiền ung thư ở cổ tử cung.

Theo phân loại của cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC), HPV 53 được xếp vào nhóm 2B – nhóm các tác nhân “có thể gây ung thư ở người”. Nhiều nghiên cứu ghi nhận HPV 53 là một trong những kiểu gen HPV nguy cơ cao tương đối phổ biến trên thế giới, thường được phát hiện ở phụ nữ có kết quả xét nghiệm bất thường tại cổ tử cung.

Tuy nhiên, so với các chủng HPV nguy cơ cao phổ biến như HPV 16 và HPV 18, khả năng gây ung thư của HPV 53 được đánh giá thấp hơn đáng kể. Các nghiên cứu cho thấy type 53 HPV chỉ xuất hiện dưới 0,5% trường hợp ung thư cổ tử cung xâm lấn. Phần lớn các trường hợp nhiễm HPV type 53 đơn độc thường liên quan đến các tổn thương cổ tử cung mức độ thấp hoặc các bất thường tế bào nhẹ. Mặc dù nhiều nghiên cứu đã được thực hiện, tuy nhiên các đặc điểm lâm sàng và nguy cơ nhiễm HPV 53 vẫn chưa được hiểu rõ ràng.

HPV 53 lây như thế nào? Có dễ tái nhiễm không?

Tương tự các chủng HPV khác, HPV 53 có thể lây truyền qua các con đường bao gồm:

• Quan hệ tình dục không an toàn, bao gồm quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc tiếp xúc da – niêm mạc vùng sinh dục với người mang virus.
• Lây qua đường tiếp xúc với các vật dụng cá nhân đã nhiễm virus, như đồ lót, kim tiêm, đồ cắt móng,… có tiếp xúc da kề da ở vùng âm hộ, hậu môn.
• Hôn môi khi có tổn thương niêm mạc miệng, vết xước, lở loét hoặc chảy máu chân răng.
• Lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở.
• Tự nhiễm, khi một người mắc HPV ở vùng sinh dục sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm HPV sang hậu môn và hầu họng.

Tổn thương do nhiễm HPV 53 thường tiến triển chậm và ít có xu hướng tiến triển thành ung thư hơn so với nhiều kiểu gen HPV nguy cơ cao khác. Tuy vậy, người bệnh vẫn cần được theo dõi định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt khi kết quả xét nghiệm HPV 53 đi kèm với các bất thường trên xét nghiệm tế bào cổ tử cung hoặc soi cổ tử cung.

Làm sao biết mình nhiễm HPV 53?

Giống như các chủng HPV khác, phần lớn trường hợp nhiễm HPV 53 không gây triệu chứng rõ ràng. Trong nhiều trường hợp, người bị nhiễm HPV sẽ hình thành mụn cóc dưới nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào loại virus mắc phải. Tuy nhiên, mụn cóc cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý lây nhiễm qua đường tình dục khác. Phần lớn người nhiễm HPV chỉ được phát hiện tình cờ khi thực hiện các xét nghiệm tầm soát sức khỏe phụ khoa hoặc sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ.

Vì vậy, không thể xác định bản thân có nhiễm HPV 53 hay không chỉ dựa vào các triệu chứng lâm sàng. Cách chính xác nhất là thăm khám và thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt tại cơ sở y tế. Các phương pháp xét nghiệm thường bao gồm:

• Xét nghiệm Pap Smear: Tìm kiếm các dấu hiệu bất thường trong hình thái và cấu trúc tế bào cổ tử cung, từ đó giúp phát hiện bệnh sớm.
• Xét nghiệm Thinprep: Lấy các mẫu tế bào ở cổ tử cung để phân tích trên lam kính.
• Xét nghiệm DNA của HPV: Sử dụng hệ thống tách chiết DNA tự động nhằm xác định sự hiện diện của HPV.

Bác sĩ khuyến cáo phụ nữ nên chủ động thực hiện khám phụ khoa và tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ, đặc biệt là những người đã có quan hệ tình dục. Việc phát hiện sớm nhiễm HPV 53 hoặc các chủng HPV nguy cơ cao khác giúp theo dõi, xử trí kịp thời và giảm nguy cơ tiến triển thành các tổn thương nghiêm trọng tại cổ tử cung.

Có thuốc điều trị HPV 53 không? Hướng xử lý khi nhiễm

Hiện nay không có thuốc đặc trị HPV 53 hay bất kỳ chủng HPV nào khác. Thực tế, khoảng 70-90% trường hợp hệ miễn dịch có thể tự kiểm soát và loại bỏ HPV khỏi cơ thể. Để điều trị HPV type 53, bác sĩ cần đánh giá dựa trên kết quả thăm khám, độ tuổi, tình trạng sức khỏe, mức độ tổn thương cổ tử cung,… Các phương pháp điều trị khi nhiễm HPV thường bao gồm:

• Theo dõi định kỳ: Nếu chỉ phát hiện nhiễm HPV 53 nhưng chưa có bất thường tế bào cổ tử cung, bác sĩ thường khuyến nghị tái khám và thực hiện xét nghiệm HPV hoặc Pap Smear định kỳ. Qua đó, theo dõi khả năng đào thải virus tự nhiên cũng như phát hiện sớm các thay đổi bất thường nếu có.
• Loại bỏ mụn cóc và các tế bào bất thường: Bằng các phương pháp phẫu thuật lạnh, khoét chóp cổ tử cung bằng vòng điện (LEEP), đốt điện, liệu pháp laser hoặc sử dụng thuốc bôi.
• Tăng cường miễn dịch và duy trì lối sống lành mạnh: Duy trì chế độ sinh hoạt khoa học, ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc, tập luyện thường xuyên, hạn chế hút thuốc lá và sử dụng rượu bia. Việc duy trì lối sống lành mạnh giúp cơ thể nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ kiểm soát và đào thải virus hiệu quả hơn.

Làm sao phòng ngừa nhiễm HPV 53?

Bác sĩ khuyến cáo mỗi người có thể chủ động giảm nguy cơ nhiễm virus HPV bằng cách xây dựng lối sống lành mạnh và thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp:

• Quan hệ tình dục an toàn.
• Khám sức khỏe phụ khoa định kỳ, thực hiện đầy đủ các xét nghiệm sàng lọc ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo của bác sĩ.
• Tiêm ngừa vắc xin phòng HPV: Vắc xin HPV là một trong những biện pháp hiệu quả giúp phòng ngừa nhiều chủng HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung và các bệnh lý liên quan đến HPV. Vắc xin Gardasil 9 hiện chưa bao phủ chủng HPV 53. Mặc dù vậy, việc tiêm phòng vẫn được khuyến khích vì có thể giúp bảo vệ trước nhiều chủng HPV nguy cơ cao khác như HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến HPV.
• Khi nghi ngờ có các dấu hiệu mụn cóc hoặc quan hệ không an toàn với người nghi mắc HPV hoặc các bệnh lý lây truyền qua đường tình dục, cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và làm xét nghiệm.

Khi có kết quả HPV type 53 dương tính hoặc bất thường trên xét nghiệm sàng lọc cổ tử cung, người bệnh có thể đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh để được bác sĩ Sản Phụ khoa thăm khám, tư vấn ý nghĩa kết quả và chỉ định kiểm tra phù hợp khi cần. Việc đánh giá kết hợp tiền sử, xét nghiệm HPV, tế bào học và các phương pháp chuyên sâu theo chỉ định giúp xác định nguy cơ, theo dõi tổn thương và xây dựng kế hoạch quản lý phù hợp với từng trường hợp.

HPV 53 có khả năng liên quan đến tổn thương cổ tử cung nhưng mức độ sinh ung thư chưa được xác lập mạnh như HPV 16 hoặc 18. Một kết quả dương tính không đồng nghĩa người bệnh đã mắc tiền ung thư hay ung thư, bởi nguy cơ còn phụ thuộc vào tình trạng nhiễm kéo dài, kết quả tế bào học và các yếu tố liên quan. Vì vậy, hiểu đúng ý nghĩa xét nghiệm và theo dõi phù hợp là cơ sở quan trọng để phát hiện sớm bất thường nếu xuất hiện.