Viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không? Những điều bạn cần biết

Viêm phế quản là một trong những bệnh hô hấp thường gặp ở trẻ, có thể tái đi tái lại lại nhiều lần. Vậy viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không?

Tổng quan viêm phế quản ở trẻ em

Trước khi trả lời viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không thì hãy tìm hiểu tổng quan bệnh. Đây là tình trạng viêm khí quản và các phế quản lớn do virus, vi khuẩn hoặc cả hai. Tình trạng viêm khiến các ống phế quản sưng đỏ, bị kích thích, tăng tiết dịch nhầy gây khó khăn hô hấp.

Trẻ từ 6 tháng tuổi đến 3 tuổi, nhất là trẻ dưới 1 tuổi là đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh viêm phế quản. Bệnh có xu hướng tăng cao khi thời tiết chuyển lạnh. Ngoài ra, nguy cơ mắc bệnh viêm phế quản ở trẻ sẽ cao hơn nếu:

• Trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi, khói thuốc lá, ẩm mốc.
• Trẻ bị dị ứng với phấn hoa, lông thú cứng…
• Trẻ mắc các bệnh lý gây suy giảm miễn dịch, bệnh lý ảnh hưởng đến tai – mũi – họng: hen suyễn, viêm amidan, viêm xoang mạn tính,…
• Trẻ đang mắc hoặc vừa mới khỏi một bệnh lý nhiễm khuẩn khác như cúm, ho gà, sởi,…

Virus là nguyên nhân gây bệnh viêm phế quản ở trẻ phổ biến nhất, phải kể đến các chủng virus như Adenovirus, Enterovirus, Parainfluenzae, Influenzae A và B, virus hợp bào hô hấp (RSV), Rhinovirus, Herpes Simplex Virus,… Vi khuẩn là tác nhân gây bệnh viêm phế quản ít gặp hơn ở trẻ, như S. pneumoniae, M. catarrhalis, H. influenzae, Chlamydia pneumoniae,…

Trẻ có thể bị lây nhiễm virus, vi khuẩn gây bệnh trực tiếp khi hít phải giọt bắn có chứa các tác nhân này trong không khí được người bệnh phát tán ra bên ngoài khi ho, hắt hơi hay nói chuyện. Một số tác nhân có thể tồn tại khá lâu ở môi trường ngoài, bám vào các bề mặt, đồ dùng và gây bệnh cho trẻ khi chúng vô tình chạm tay vào rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Tùy vào tác nhân gây bệnh cụ thể, viêm phế quản ở trẻ sẽ có thời gian ủ bệnh khác nhau. Bệnh khởi phát với các triệu chứng thường gặp như ngạt mũi, sổ mũi; ho khan, ho có đờm; khó thở; có thể đi kèm sốt, tiêu chảy. Bệnh trở nặng có thể gây sốt cao; ho đờm nhiều, đặc, có màu xanh hoặc vàng; khò khè, khó thở.

Cơn ho dữ dội có thể kéo theo nôn ói. Khi nhận thấy trẻ có các dấu hiệu bệnh, nghi ngờ viêm phế quản, bố mẹ nên đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị viêm phế quản ở trẻ em sớm. Trường hợp trẻ thở nhanh, khó thở, sốt cao, li bì, nôn ói, đau tức ngực (ở trẻ lớn hơn),… bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

Viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không?

Vậy viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không? Câu trả lời là có nguy hiểm nếu không được điều trị và phòng ngừa đúng cách. Đa số trẻ bị viêm phế quản ở mức độ nhẹ, có thể tự khỏi khi được chăm sóc đúng cách tại nhà.

Tuy nhiên, cần lưu ý điều trị bệnh dứt điểm và phòng ngừa bệnh đúng cách để giảm nguy cơ bệnh tái đi tái lại. Một số trẻ có thể trạng sức khỏe kém hoặc bố mẹ chủ quan trong chăm sóc trẻ, viêm phế quản có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Viêm phổi là một trong những biến chứng có thể xảy ra nếu trẻ bị viêm phế quản không được điều trị dứt điểm. (1)

Biến chứng viêm phế quản ở trẻ em

Sau khi tìm hiểu viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không thì tiếp theo là các biến chứng nguy hiểm. Một số biến chứng viêm phế quản có thể xảy ra ở trẻ em:

• Viêm phổi: Tình trạng viêm nhiễm phế quản kéo dài khiến hệ miễn dịch suy giảm, tạo điều kiện vi khuẩn, virus gây bệnh xâm nhập vào sâu trong đường hô hấp gây viêm phổi. Trẻ có thể bị suy hô hấp, tràn khí màng phổi, nguy hiểm tính mạng nếu không được chữa trị kịp thời, đúng cách.
• Bệnh hen phế quản: Viêm phế quản có thể gây tổn thương niêm mạc phế quản nghiêm trọng, dẫn đến hen phế quản, khiến trẻ hô hấp khó khăn hơn.
• Áp xe phổi: Một trong những biến chứng nghiêm trọng của viêm phế quản là áp xe phổi, gây tổn hại nghiêm trọng đến phổi khi bệnh kéo dài mà không được chữa trị. Người bệnh thường gặp các triệu chứng như khó thở, huyết áp không ổn định và có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch liên quan.
• Các bệnh về tim mạch: Tác nhân gây bệnh viêm phế quản ở trẻ có thể xâm nhập vào các cơ quan khác, gây bệnh tim mạch như viêm cơ tim, suy tim sung huyết, rối loạn nhịp tim. (2)

>>>Tham khảo thêm: Viêm phế quản ở trẻ em có lây không?

Phòng ngừa viêm phế quản ở trẻ em

Một số lưu ý trong chăm sóc trẻ, giúp giảm nguy cơ viêm phế quản và các bệnh hô hấp khác bố mẹ nên biết:

• Dọn dẹp nhà cửa, không gian sống và khu vực vui chơi của trẻ thường xuyên nhằm hạn chế sự sinh sôi của vi khuẩn, nấm mốc gây bệnh. Tạo không gian sống sạch sẽ, thông thoáng, có ánh sáng đầy đủ.
• Hạn chế cho trẻ đến nơi công cộng vào thời điểm giao mùa hoặc tiếp xúc với người có dấu hiệu mắc bệnh đường hô hấp. Đeo khẩu trang kháng khuẩn cho trẻ trước khi ra ngoài và rửa lại tay chân với xà phòng khử khuẩn khi về nhà.
• Cho trẻ ăn uống lành mạnh, khoa học, phù hợp nhu cầu dinh dưỡng lứa tuổi. Khuyến khích trẻ uống nhiều nước, tăng lượng rau xanh, hoa quả tươi và các thực phẩm giàu dinh dưỡng vào bữa ăn hàng ngày.
• Cho trẻ tiêm phòng đủ mũi và đúng lịch; tiêm nhắc lại vacxin Cúm hàng năm.
• Giữ ấm cho trẻ đúng cách, nhất là vào mùa lạnh, hạn chế uống nước lạnh vào ban đêm.
• Hạn chế để trẻ tiếp xúc với phấn hoa, lông động vật, khói bụi, khói thuốc lá.
• Tập cho trẻ thói quen rửa tay với xà phòng thường xuyên, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ho, hắt hơi.

Chăm sóc trẻ bị viêm phế quản

Trẻ có dấu hiệu mắc bệnh viêm phế quản nên được đưa đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp. Tùy vào từng trường hợp cụ thể, bác sĩ có thể kê một số thuốc hỗ trợ điều trị triệu chứng như thuốc hạ sốt, thuốc long đờm,… Theo học viện Nhi khoa Mỹ, trẻ bị viêm phế quản dưới 6 tuổi nên tránh dùng thuốc giảm ho để tránh nguy cơ gây tác dụng phụ. Để làm dịu cơn ho, bố mẹ có thể cho trẻ dùng mật ong tuy nhiên cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Bên cạnh việc tuân thủ theo các chỉ định của bác sĩ, bố mẹ nên chú ý chăm sóc trẻ đúng cách để hỗ trợ trẻ nhanh khỏi bệnh:

• Cho trẻ nghỉ ngơi ở nhà, trong không gian thông thoáng có nhiệt độ và độ ẩm phù hợp (có thể dùng máy làm mát hoặc máy làm ẩm không khí) để trẻ thấy dễ chịu hơn.
• Cho trẻ ăn uống đầy đủ, chia nhỏ bữa ăn hàng ngày để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng và năng lượng cho trẻ. Trẻ có thể biếng ăn hơn bình thường tuy nhiên bố mẹ không nên ép trẻ ăn, tạo áp lực cho trẻ.
• Khuyến khích trẻ uống nhiều nước để bù lại lượng nước đã mất, tránh nguy cơ gặp biến chứng do mất nước, làm loãng chất nhầy trong đường hô hấp.
• Vệ sinh mũi họng cho trẻ bằng nước muối sinh lý thường xuyên có thể hỗ trợ loại bỏ chất nhầy và tác nhân gây bệnh ra khỏi đường hô hấp, từ đó giúp trẻ dễ thở hơn.

Lưu ý, trẻ bị viêm phế quản, bố mẹ tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng thuốc kháng sinh hoặc dùng lại đơn thuốc cũ bởi điều này có thể khiến trẻ kháng kháng sinh, bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Đồng thời, không áp dụng các biện pháp dân gian, cho trẻ dùng thuốc trị ho hoặc các thực phẩm chức năng khi không có chỉ định của bác sĩ.

Để biết thêm thông tin về cách chăm sóc trẻ và những vấn đề về sức khỏe khác của trẻ, bố mẹ có thể liên hệ chuyên khoa Nhi, bệnh viện đa khoa Tâm Anh theo địa chỉ:

Hy vọng với những thông tin trên, bố mẹ có thể hiểu rõ hơn về bệnh viêm phế quản và giải đáp được thắc mắc “Viêm phế quản ở trẻ có nguy hiểm không?”. Mặc dù đa số bệnh diễn ra ở mức độ nhẹ nhưng bố mẹ tuyệt đối không được chủ quan khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu hoặc nghi ngờ viêm phế quản.