Lạm dụng ăn bim bim thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ tích lũy các hợp chất có thể liên quan ung thư như Acrylamide, chất béo bão hòa, muối… Vậy ăn bim bim có gây ung thư không, cần lưu ý gì?
Bim bim (snack) là món ăn nhanh phổ biến, thường được chế biến bằng cách chiên hoặc nướng ở nhiệt độ cao để đạt được độ giòn. Nghiên cứu cho thấy, ăn bim bim thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm với các hợp chất có thể gây ung thư, đặc biệt là acrylamide và chất béo oxy hóa. Tất nhiên, không phải cứ ăn bim bim thì sẽ bị ung thư.
Khi các nguyên liệu trong bim bim, như khoai tây được chiên hoặc nướng trên 120°C, phản ứng Maillard giữa đường khử (glucose, fructose) và asparagine (một loại axit amin) sẽ tạo ra acrylamide. Hợp chất này đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào Nhóm 2A (có thể gây ung thư ở người). (1)
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học cũng cho thấy, acrylamide có thể gây đột biến gen, tổn thương DNA và làm tăng nguy cơ bị ung thư nội tạng như ung thư thận, nội mạc tử cung và buồng trứng. Hàm lượng acrylamide trong bim bim có thể cao hơn so với các loại thực phẩm nướng khác do thời gian chiên lâu và chiên ở nhiệt độ cao.
Bim bim chứa hàm lượng lớn chất béo bão hòa và trans fat (chất béo trans), đặc biệt khi được chiên trong dầu đã qua sử dụng nhiều lần. Trong quá trình chiên, các acid béo không bão hòa bị oxy hóa sẽ tạo ra aldehyde và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Đây là các chất có khả năng gây đột biến và có thể dẫn đến ung thư. Những hợp chất này được chứng minh có liên quan đến ung thư gan, phổi và da trong các nghiên cứu trên động vật. Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và muối cũng có thể dẫn đến béo phì và viêm mạn tính, làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.
Ăn bim bim không trực tiếp gây ung thư ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu lạm dụng tiêu thụ nhiều và thường xuyên, trong thời gian dài, đặc biệt khi kết hợp với lối sống ít vận động và chế độ ăn thiếu rau xanh có thể làm tăng nguy cơ tích lũy các tác nhân có thể gây ung thư trong cơ thể. Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) khuyến cáo nên giảm mức tiêu thụ thực phẩm chiên, nướng ở nhiệt độ cao để hạn chế phơi nhiễm acrylamide. (2)
Xem thêm: Ăn ốc bươu vàng có bị ung thư không?
Thắc mắc bim bim có gây ung thư không đã được giải đáp cơ bản. Để bảo vệ sức khỏe, mỗi người nên hạn chế tiêu thụ các thực phẩm chiên nướng nói chung, ưu tiên chọn dùng những thực phẩm được chế biến ở nhiệt độ thấp, ít muối, ít dầu, rau củ quả…
