Xét nghiệm tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp​

Xét nghiệm tốc độ lắng máu là xét nghiệm quan trọng trong chẩn đoán nhiều bệnh lý, bao gồm viêm khớp dạng thấp. Vậy tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp phản ánh điều gì, khi nào cần thực hiện và quy trình như thế nào?

Tốc độ máu lắng cao trong viêm khớp dạng thấp phản ánh điều gì?

Xét nghiệm tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp là hoạt động kiểm tra tốc độ (thời gian) các tế bào hồng cầu lắng xuống đáy ống nghiệm. Kết quả xét nghiệm đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi điều trị viêm khớp dạng thấp, cụ thể: (1)

1. Phát hiện tình trạng viêm và mức độ hoạt động của bệnh

Tốc độ lắng máu cao là một trong những dấu hiệu nhận biết sự hiện diện quá mức của hiện tượng viêm trong cơ thể. Đây là chỉ số quan trọng trong chẩn đoán và đánh giá hoạt tính bệnh trong viêm khớp dạng thấp. Yếu tố gây viêm có thể khiến các tế bào hồng cầu bị vón cục, ảnh hưởng đến tốc độ lắng của chúng.

Ngoài ra, nhiễm trùng cấp tính hoặc viêm mạn tính còn kích thích sản xuất một số loại protein trong và xung quanh hồng cầu, khiến kích thước, trọng lượng của chúng tăng lên, đẩy nhanh tốc độ lắng của hồng cầu khi thực hiện xét nghiệm.

2. Theo dõi hiệu quả điều trị

Trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện xét nghiệm này để đánh giá đáp ứng điều trị của bệnh lý. Từ đó có kế hoạch điều chỉnh phác đồ nếu cần thiết nhằm đảm bảo điều trị hợp lý cho người bệnh.

3. Hỗ trợ phân biệt viêm khớp dạng thấp với thoái hóa khớp

Xét nghiệm tốc độ máu lắng cũng là một trong những phương pháp thường được chỉ định trong chẩn đoán phân biệt viêm khớp dạng thấp với bệnh lý thoái hóa khớp, đặc biệt là thoái hóa khớp bàn tay. Trong thoái hóa khớp, tốc độ máu lắng thường không tăng hoặc tăng nhẹ.

Khi nào cần thực hiện xét nghiệm tốc độ lắng máu

Bác sĩ thường chỉ định thực hiện xét nghiệm tốc độ lắng máu trong các trường hợp sau:

• Nghi ngờ một người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp: cứng khớp, sưng đau nhức khớp, đối xứng, biến dạng các khớp gợi ý viêm khớp dạng thấp…
• Kiểm tra tình trạng viêm trong cơ thể và đánh giá mức độ hoạt động của bệnh lý.
• Đánh giá hiệu quả, khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
• Các chỉ định khác từ bác sĩ.

Quy trình thực hiện xét nghiệm tốc độ máu lắng

Xét nghiệm tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp thường được thực hiện theo quy trình dưới đây:

• Chuẩn bị: Với xét nghiệm này, người bệnh không cần nhịn ăn uống, tuy nhiên cần thông báo với bác sĩ danh sách thuốc, thực phẩm chức năng đang sử dụng để được hướng dẫn thêm trong trường hợp cần tạm ngưng thuốc. Trường hợp sợ kim tiêm, cũng cần thông báo với bác sĩ để được hỗ trợ điều chỉnh cảm xúc, tránh tình trạng quá căng thẳng khi lấy máu.
• Thực hiện:
  • Bước 1: Nhân viên y tế tiến hành sát trùng vị trí cần lấy máu.
  • Bước 2: Đưa kim vào tĩnh mạch, rút một lượng máu cần thiết vào ống chứa chất chống đông máu (khoảng 2 ml).
  • Bước 3: Rút kim, tái sát trùng và băng vết kim bằng băng dán y tế.
  • Bước 4: Chuyển mẫu máu vừa thu được sang ống nghiệm thẳng, dài, đặt thẳng đứng để kiểm tra tốc độ lắng của các tế bào hồng cầu dưới tác động trọng lực.
  • Bước 5: Phân tích, đánh giá, trao đổi với người bệnh về kết quả xét nghiệm và kế hoạch điều trị, chăm sóc sức khỏe.

Cách đọc chỉ số và ý nghĩa của các chỉ số tốc độ lắng máu

Dưới đây là chỉ số biểu thị tốc độ lắng máu bình thường và tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp mà người dân có thể tham khảo:

1. Chỉ số máu lắng bình thường

Chỉ số lắng máu bình thường phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính, được biểu thị dưới bảng sau:

2. Chỉ số máu lắng ở người bị viêm khớp dạng thấp

Ở những người mắc viêm khớp dạng thấp, tốc độ lắng máu thường cao hơn bình thường và dưới 120 mm/giờ. Trường hợp tốc độ lắng máu nhanh hơn 120 mm/giờ, khả năng cao bạn mắc bệnh lý viêm nhiễm khác ngoài viêm khớp dạng thấp. Cần lưu ý, không phải trường hợp nào chỉ số lắng máu cao cũng mang ý nghĩa xác định một người mắc viêm khớp dạng thấp. (2)

Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả tốc độ lắng máu trong chẩn đoán viêm khớp dạng thấp

Các yếu tố sau có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp mà người bệnh cần lưu ý:

• Tình trạng nhiễm trùng: viêm họng, nhiễm trùng tiểu, nhiễm trùng tiêu hóa…
• Một số loại thuốc tránh thai, cortisone, aspirin, vitamin A…
• Thuốc lá, rượu bia
• Thường xuyên thực hiện các bài tập cường độ vừa hoặc mạnh
• Rối loạn chuyển hóa: thừa cân, béo phì, hội chứng chuyển hóa…

Trên đây là thông tin liên quan đến xét nghiệm tốc độ máu lắng trong viêm khớp dạng thấp. Bên cạnh phương pháp xét nghiệm này, người bệnh cần kết hợp các chẩn đoán khác để đưa ra kết quả chính xác nhất. Để đảm bảo kết quả chẩn đoán cũng như hiệu quả điều trị, người dân nên ưu tiên khám chữa tại các bệnh viện uy tín, đáp ứng về mặt nhân lực và trang thiết bị y tế.