Anh Vĩnh, 29 tuổi, không có tinh trùng, vô sinh do biến chứng bệnh quai bị từ năm 12 tuổi gây teo tinh hoàn.

Anh Vĩnh mắc bệnh quai bị từ năm 12 tuổi nhưng nhiều năm chủ quan không đi khám. Đầu năm 2023, vợ chồng anh kết hôn nhưng 6 tháng không có con, đi khám phát hiện không có tinh trùng, vô sinh. Bác sĩ chỉ định cho anh Vĩnh bổ sung testosterone trong vòng 6 tháng nhưng không có kết quả.

Đầu năm 2024, vợ chồng anh Vĩnh đến khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh TP.HCM). ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm IVF Tâm Anh TP.HCM cho biết, xét nghiệm tinh dịch đồ của anh Vĩnh không có tinh trùng, hai tinh hoàn teo nhỏ, thể tích chỉ khoảng 4-5ml (nam giới bình thường khoảng 12ml). Các kết quả xét nghiệm di truyền không ghi nhận bất thường.

Người bệnh tiền căn mắc bệnh quai bị, biến chứng viêm teo tinh hoàn khiến các mô tổn thương ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng. Việc bổ sung testosterone ngoại sinh không giúp cải thiện khả năng sinh tinh, ngược lại khiến tình trạng nặng hơn bởi tinh hoàn giảm khả năng sản xuất testosterone nội sinh.

“Phương pháp hiệu quả nhất giúp người bệnh có con của chính mình là vi phẫu micro-TESE tìm tinh trùng từ tinh hoàn”, bác sĩ Huy nói.

Bác sĩ Huy cùng êkíp tiến hành vi phẫu micro-TESE cho anh Vĩnh cùng ngày vợ chọc hút noãn (trứng). Với hệ thống kính vi phẫu hiện đại, độ phóng đại gấp 30 lần, các bác sĩ thuận lợi tìm thấy những ống sinh tinh tiềm năng ở tinh hoàn bên phải. Chuyên viên phôi học soi tìm dưới kính hiển vi đảo ngược, độ phóng đại gấp 200 lần, thành công tìm thấy 30 tinh trùng đủ điều kiện thụ tinh ống nghiệm. Thời lượng cuộc vi phẫu chỉ khoảng 50 phút.

Một nửa số tinh binh được chuyên viên phôi học lựa chọn, tiêm vào từng bào tương noãn (kỹ thuật ICSI) giúp thụ tinh thành công. Phôi được nuôi cấy trong hệ thống nuôi phôi time-lapse ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp thu được 3 phôi ngày 5 chất lượng tốt.

Nửa số lượng tinh trùng còn lại được trữ đông giúp anh Vĩnh bảo tồn khả năng sinh sản trong tương lai mà không thực hiện thêm cuộc phẫu thuật khác.

Đầu tháng 5/2024, chị Thảo, 28 tuổi, vợ anh Vĩnh, được bác sĩ xây dựng phác đồ chuẩn bị niêm mạc tử cung, chuyển một phôi và mang thai ngay trong lần đầu. Đến đầu năm 2025, chị Thảo thuận lợi sinh được bé trai khỏe mạnh.

“Có con là niềm hạnh phúc lớn nhất trong cuộc đời”, vợ chồng anh Vĩnh nói, cho biết họ còn hai phôi chất lượng tốt đang trữ đông giúp có cơ hội sinh thêm con.

Theo bác sĩ Huy, quai bị là bệnh khá thường gặp ở cả nam và nữ. Ở nam giới, khoảng 35% trường hợp mắc bệnh có thể gặp phải các biến chứng phù nề, sưng to tinh hoàn, các tế bào mầm bị tổn thương không thể phục hồi dẫn đến tình trạng xơ hóa và teo nhỏ dần, giảm khả năng sản xuất tinh trùng, vô sinh. Ở nữ giới, biến chứng của bệnh quai bị cũng có thể gây viêm, tổn thương buồng trứng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Cả nam và nữ giới, nếu có tiền căn mắc bệnh quai bị nên chủ động khám và điều trị sớm. Khám sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân giúp các cặp đôi chủ động phương án điều trị. Vợ chồng sau kết hôn một năm chưa có con nên đến khám, điều trị sớm giúp tăng tỷ lệ thành công, giảm chi phí. Nam và nữ giới chưa kết hôn nếu phát hiện khả năng sinh sản có bất thường, như số lượng tinh trùng ít hoặc không có tinh trùng, dự trữ buồng trứng giảm nên trữ đông tinh trùng hoặc trứng giúp bảo tồn khả năng có con trong tương lai.

*Tên người bệnh đã được thay đổi