Chị Thúy vô sinh thứ phát 10 năm, bác sĩ điều trị bằng cách phẫu thuật tái tạo buồng tử cung bị dính về trạng thái bình thường, kết hợp thụ tinh ống nghiệm để có con.

Vợ chồng chị Thúy sinh con đầu lòng năm 2015, sau đó nhiều năm uống thuốc bổ nhưng không có tin vui. Đến khám tại Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh (IVF Tâm Anh Hà Nội), bác sĩ phát hiện chị Thúy giảm dự trữ buồng trứng ở tuổi 35, buồng tử cung có dải dính ở thành trái, sát lỗ trong của vòi trứng trái, trong khi người chồng tinh trùng dị dạng nhiều.

Còn chị Hằng, 30 tuổi, mong con 3 năm, từng có thai tự nhiên nhưng sảy thai sớm, làm thụ tinh ống nghiệm chuyển phôi 3 lần không thành. Tại IVF Tâm Anh, kết quả chụp X-quang tử cung vòi trứng cho thấy buồng tử cung của chị Hằng bị dính, đáy tử cung thay vì hình dạng cong tròn thì lõm sâu, lồi vào buồng tử cung, vòi tử cung trái tắc.

Đây là 2 trong số khoảng 35% trường hợp vô sinh do dính buồng tử cung đang điều trị hỗ trợ sinh sản tại IVF Tâm Anh, thạc sĩ, bác sĩ Lê Quang Đô, trung tâm IVF Tâm Anh cho biết. Đồng thời lý giải dính buồng tử cung là hiện tượng lớp đáy nội mạc tử cung bị tổn thương, khiến thành tử cung phía trước và phía sau dính lại với nhau.

Tình trạng thường xảy ra ở khoảng 30,6% phụ nữ sau can thiệp hút thai, nạo hút nhau bị sót sau sảy thai hoặc sau sinh, phẫu thuật trong buồng tử cung trước đó. Một số trường hợp nữ giới mắc lao sinh dục hoặc nhiễm trùng phụ khoa không điều trị triệt để cũng có thể gặp tình trạng này.

Theo bác sĩ Đô, sự xuất hiện của những mô sẹo dính làm giảm diện tích niêm mạc lành, khoang tử cung nhỏ hơn bình thường. Trong khi, niêm mạc vùng dính thường mỏng, xơ hóa, ít mạch máu, khiến quá trình tái tạo lớp nội mạc chức năng sau khi kết thúc chu kỳ kinh gặp khó khăn, ảnh hưởng quá trình làm tổ của phôi, gây vô sinh. Trường hợp có thai, phôi thai có thể làm tổ ở vị trí bất thường hoặc tăng nguy cơ hỏng thai.

Để giúp phụ nữ có thai, bác sĩ thường chỉ định phẫu thuật loại bỏ mô sẹo dính, phục hồi khoang tử cung. Trường hợp buồng tử cung bị dính có viêm nhiễm, chị em được chỉ định điều trị dứt điểm tình trạng viêm trước khi phẫu thuật.

Bác sĩ Đô cho biết, hiệu quả tách dính buồng tử cung phụ thuộc mức độ tổn thương nội mạc. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ gỡ dính thành công đạt 70–90% ở dính nhẹ đến trung bình nhưng chỉ 40–60% ở dính nặng. Mặc dù cấu trúc buồng tử cung được cải thiện, khả năng có thai tự nhiên vẫn thấp, dao động 20–40%. Trong khi đó, tỷ lệ mang thai nhờ hỗ trợ sinh sản (IUI/IVF) cao hơn đáng kể, đạt 50–60%, đặc biệt khi nội mạc tái tạo tốt.

Sau điều trị, một số trường hợp vẫn có thể tái dính và thai kỳ tiếp theo tiềm ẩn nguy cơ sảy thai, sinh non, chảy máu muộn hoặc nhau bám bất thường. Theo Hiệp Hội y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) 2023, phụ nữ dính nhẹ đến trung bình có tỷ lệ mang thai đủ tháng 70–80%, trong khi dính nặng hoặc phá hủy nội mạc diện rộng chỉ đạt 20–40%. Vì vậy, bệnh nhân sau tách dính cần được theo dõi sát và tư vấn đầy đủ về khả năng sinh sản cũng như nguy cơ thai kỳ.

Như chị Thúy được bác sĩ tư vấn mổ nội soi tách dính kết hợp thụ tinh ống nghiệm (IVF) để có con. Sau quá trình kích trứng, bác sĩ chọc hút thu được 5 noãn, vợ chồng thụ tinh trong ống nghiệm và nuôi cấy phôi bằng tủ động học time-lapse tích hợp AI, thu được 2 phôi ngày 5 chất lượng tốt, trữ đông.

Trước chuyển phôi, bác sĩ chỉ định mổ nội soi nong tách dính qua ngả âm đạo, tái tạo lại buồng tử cung bằng dao điện lưỡng cực. Phương pháp ít xâm lấn, không cần cắt xẻ tử cung hay mổ hở vùng bụng, không đau sau mổ, người bệnh hồi phục nhanh.

Nhờ camera siêu nhỏ gắn ở đầu dụng cụ, hình ảnh bên trong buồng tử cung được phóng đại rõ nét trên màn hình, giúp bác sĩ thuận lợi tiếp cận buồng tử cung và thực hiện tách dính, hạn chế tối đa tổn thương niêm mạc lành. Sau khi loại bỏ hoàn toàn vùng dính, bác sĩ bơm gel tạo lớp phủ niêm mạc tử cung, chống tái dính sau mổ. Tái khám sau một tháng phẫu thuật, bác sĩ siêu âm đánh giá tính toàn vẹn và thể tích của buồng tử cung đã phục hồi về trạng thái bình thường, không có hiện tượng ứ dịch.

Chị Thúy được sử dụng thuốc nội tiết giúp nội mạc tử cung phát triển dày hơn, tạo điều kiện cho phôi thai bám dính, làm tổ thuận lợi. Tháng 1/2025, bác sĩ chuyển 1 phôi vào buồng tử cung, chị Thúy đậu song thai. Tuy nhiên đến tuần thứ 8, một thai ngừng phát triển.Thai còn lại được theo dõi đặc biệt suốt thai kỳ. Tháng 10, chị sinh thành công 1 bé gái nặng 3kg.

Còn chị Hằng, sau quá trình kích trứng, bác sĩ chọc hút thu được 22 noãn. Chuyên viên phôi học mang thụ tinh với tinh trùng của người chồng bằng phương pháp tiêm vào bào tương noãn (ICSI), tạo được 13 phôi ngày 5.

Sau khi loại bỏ mô dính, tái tạo và khôi phục cấu trúc buồng tử cung, bác sĩ đặt một vách ngăn vào giữa hai mặt tử cung để ngăn hai thành tử cung tái dính. Sau 2 tháng nghỉ ngơi, chị bắt đầu dùng thuốc chuẩn bị niêm mạc. Bác sĩ siêu âm kiểm tra độ dày niêm mạc đạt đủ điều kiện, chuyển 1 phôi vào buồng tử cung giúp chị Hằng có thai. Bé trai nặng 2,8kg chào đời hồi tháng 10.

Theo bác sĩ Đô, dính buồng tử cung không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Bệnh tiến triển từ từ, khiến phụ nữ khó nhận biết. Hầu hết trường hợp phát hiện bệnh khi đã biểu hiện triệu chứng kinh nguyệt không đều, đau bụng dưới, khó có thai hoặc gặp vấn đề về khả năng sinh sản hoặc các biến chứng thai kỳ như sảy thai, lưu thai, chuyển dạ sớm…

Vì vậy bác sĩ khuyên các cặp đôi nên khám sức khỏe tiền hôn nhân hoặc đi khám sớm nếu sau 6 tháng đến một năm không có thai để phát hiện sớm các bất thường cấu trúc tử cung, giúp điều trị hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí. Ngoài ra, chị em cần giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ, quan hệ tình dục an toàn để tránh tình trạng viêm nhiễm và bệnh lý phụ khoa.

Trường hợp mang thai ngoài ý muốn, mong muốn phá thai hoặc bất kỳ thủ thuật nào ở tử cung, cần lựa chọn cơ sở y tế uy tín để được áp dụng phương pháp phù hợp, an toàn, tránh biến chứng ảnh hưởng đến buồng tử cung.tử cung.