Bệnh lý sàn chậu ở phụ nữ sau sinh là một vấn đề sức khỏe quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, những thay đổi sinh lý trong suốt thai kỳ và quá trình sinh nở có thể dẫn đến những tác động lâu dài đối với vùng sàn chậu, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như sa tạng chậu, rối loạn tiểu tiện,… nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc hiểu rõ về nguy cơ và các phương pháp điều trị hiện đại không chỉ giúp phụ nữ bảo vệ sức khỏe của mình mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống sau sinh.

Thông tin này được chia sẻ tại “Hội nghị phẫu thuật nội soi điều trị sa tạng chậu” diễn ra vào ngày 22/11 bởi TS.BS Nguyễn Trung Vinh, Chủ tịch Hội Sàn chậu học Việt Nam. Thông qua ca phẫu thuật được truyền hình trực tiếp từ phòng mổ của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM đến hội trường, các chuyên gia trong nước trao đổi, thảo luận về kinh nghiệm điều trị bệnh lý sàn chậu.

Sàn chậu là một cấu trúc cơ và mô liên kết quan trọng, có nhiệm vụ nâng đỡ các cơ quan trong vùng chậu như tử cung, bàng quang, trực tràng và âm đạo. Trong suốt thai kỳ, cơ thể người phụ nữ phải trải qua những thay đổi lớn về thể tích và trọng lượng, dẫn đến sự giãn nở của các cơ và mô này. Quá trình sinh nở, đặc biệt là sinh thường, gây áp lực mạnh lên vùng sàn chậu, có thể gây tổn thương nếu không được chăm sóc đúng cách.

Khi sàn chậu bị suy yếu, các cơ quan trong khu vực này có thể bị sa xuống, gây ra những bệnh lý như sa tử cung, sa bàng quang, sa trực tràng. Ngoài ra, nhiều phụ nữ còn phải đối mặt với các triệu chứng khác như rối loạn tiểu tiện, tiểu lắt nhắt, tiểu khó hoặc đau lưng vùng chậu, khô âm đạo và đau khi quan hệ tình dục. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn gây ra tác động tâm lý sâu sắc, làm giảm chất lượng cuộc sống của người phụ nữ.

BS.CKII Nguyễn Văn Ngãi, Phó giám đốc Bệnh viện Sản Nhi An Giang, cho biết trong giai đoạn cuối thai kỳ, khi thai nhi di chuyển xuống khung xương chậu, vùng sàn chậu phải chịu một áp lực lớn, làm giãn toàn bộ cấu trúc cơ, âm đạo. Quá trình sinh nở càng làm gia tăng nguy cơ tổn thương vùng đáy chậu. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ không nhận thức được đầy đủ về các tổn thương này, dẫn đến việc bỏ qua hoặc không chăm sóc vùng sàn chậu sau sinh.

Theo BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, khoảng 30% phụ nữ mang thai có triệu chứng rối loạn đi tiểu. Những triệu chứng này thường giảm dần trong vòng ba tháng sau sinh. Tuy nhiên, nếu không chủ động chăm sóc sàn chậu và kiểm tra sức khỏe sau sinh, tình trạng này có thể tái phát và trở nên nghiêm trọng hơn sau một năm.

Một trường hợp điển hình là bà Mẫn, 65 tuổi, người đã sinh thường hai lần và phát hiện có khối sa ngoài vùng kín. Dù bà đã điều trị bằng vòng nâng 5 năm trước, bà vẫn gặp tình trạng tiểu khó, đau buốt và được chẩn đoán sa bàng quang độ ba. Nếu không phẫu thuật, bệnh có thể gây biến chứng viêm mạn tính đường tiểu, hư thận, ứ nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của người bệnh. Êkíp phẫu thuật nội soi cố định bàng quang, tử cung vào dây chằng chậu lược, giảm mức độ xâm lấn, rút ngắn thời gian phục hồi cho bệnh nhân, nâng cao hiệu quả điều trị.

Theo dõi cuộc mổ qua màn hình, bác sĩ Vinh đánh giá ca phẫu thuật rất thành công nhờ bác sĩ giỏi kỹ thuật phẫu thuật sàn chậu, cập nhật kịp thời xu hướng thế giới. “Đây là chuyên ngành còn mới ở nước ta, phần lớn đại học chưa có môn học này, rất ít bệnh viện có chuyên khoa riêng, do đó cung chưa đủ cầu”, bác sĩ Vinh nói.

Bác sĩ Ngãi cho biết các bệnh lý sàn chậu ở phụ nữ Việt thường được phát hiện muộn. Nguyên nhân do nữ giới thường có tâm lý e ngại, mặc cảm, tự ti, dẫn đến chần chừ không thăm khám, chịu đựng trong thời gian dài khiến bệnh trở nặng hơn. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đi khám bệnh lý khác, vấn đề dự phòng, chăm sóc bệnh này cũng còn hạn chế.

Với sự phát triển của y học hiện đại, các phương pháp điều trị bệnh lý sàn chậu ngày càng trở nên đa dạng và hiệu quả hơn. Đối với các trường hợp nhẹ, điều trị nội khoa là lựa chọn đầu tiên. Các bài tập sàn chậu như bài tập Kegel, bài tập cây cầu, bài tập con mèo, con bò,… được áp dụng để tăng cường cân cơ cho cơ vùng chậu. Bên cạnh đó, việc sử dụng vòng nâng trong âm đạo giúp giữ các cơ quan bị sa ở đúng vị trí, ngăn ngừa tình trạng sa tạng.

Khi bệnh lý sàn chậu trở nên nghiêm trọng và không thể cải thiện bằng phương pháp nội khoa, phẫu thuật sẽ là giải pháp hiệu quả. Cụ thể khâu sửa thành âm đạo giúp sửa chữa sa ở thành trước, hoặc thành sau, điều trị khối sa có thể gồm sa bàng quang, sa trực tràng và thu nhỏ vùng bị lỏng lẻo, giãn rộng. Thủ thuật khâu âm đạo – đáy chậu (sửa chữa sa ở thành sau trực tràng kiểu túi, hoặc sa ở thành sau ruột non). Phẫu thuật cắt hoàn toàn tử cung thực hiện qua đường âm đạo để cắt tử cung, sau đó chỉnh sửa cơ quan này. Điều trị sa vòm âm đạo nhằm nâng đỡ cấu trúc vòm này.

Bác sĩ khuyến nghị khi nhận thấy các triệu chứng bất thường, người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán, khám và điều trị kịp thời, đúng cách. Phụ nữ sau sinh 40 ngày nên tầm soát sàn chậu nhằm phát hiện sớm tổn thương, điều trị kịp thời bệnh. Điều này cải thiện chất lượng cuộc sống, ngăn ngừa biến chứng, giảm chi phí điều trị.

Một số hình ảnh trong Hội nghị