Ông Thành, 59 tuổi, có tiền sử ung thư đại tràng, nay phát hiện có khối u ở phổi, được phẫu thuật robot để xác định bản chất khối u và xử trí triệt để.

Ông Thành từng phẫu thuật điều trị ung thư đại tràng (giai đoạn 2) hơn 1 năm trước. Gần đây kiểm tra sức khỏe, kết quả chụp CT phát hiện một khối u ở thùy dưới phổi phải, kích thước 11×17 mm, có dấu hiệu co kéo nhu môi phổi dù ông không có triệu chứng hô hấp bất thường như ho, khó thở hay tức ngực.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nhận định với những người bệnh có tiền sử ung thư, việc xác định chính xác bản chất các khối u mới xuất hiện tại phổi là cực kỳ quan trọng. Nếu đây là u ác tính hoặc u di căn, phương pháp cắt bỏ thùy phổi, nạo hạch hoặc đốt u sẽ được thực hiện để triệt căn ung thư.

“Do người bệnh có tiền sử bệnh khí phế thủng (COPD) nghiêm trọng suốt 10 năm, các nang kén khí khiến nhu mô phổi trở nên mỏng manh và mất đi độ đàn hồi tự nhiên. Việc sinh thiết chọc kim truyền thống tiềm ẩn rủi ro cao gây tràn khí màng phổi hoặc chảy máu kịch phát khó kiểm soát trên nền lá phổi vốn đã suy yếu”, phó giáo sư Vĩnh nói.

Bên cạnh đó, khối u của ông Thành có kích thước nhỏ và nằm ở thùy dưới, vị trí di động mạnh theo nhịp thở, khiến việc chọc kim khó thực hiện chính xác, có thể phải chọc kim nhiều lần. Quan trọng hơn, với người bệnh có tiền sử ung thư, việc sinh thiết chọc kim thường không lấy đủ mẫu bệnh phẩm để xác định chính xác bản chất khối u là lành hay ác, khả năng dẫn đến nhầm lẫn, làm mất cơ hội điều trị.

Ngoài ra, người bệnh còn bị tăng huyết áp và viêm gan B. Do đó, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi để lấy mẫu bệnh phẩm một cách an toàn trên nền lá phổi suy yếu, giảm thiểu xâm lấn, giảm mất máu và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng sau mổ.

Dưới sự dẫn đường của hệ thống camera 3D siêu phóng đại, phó giáo sư Vĩnh điều khiển cánh tay robot thực hiện bóc tách khối u khỏi các cấu trúc mạch máu và nhu mô phổi để lấy mẫu bệnh phẩm sinh thiết lạnh. Kết quả từ Trung tâm Giải phẫu bệnh cho thấy đây là khối viêm lành tính, không phải ung thư. Do đó, êkíp chuyển phương án tập trung vào việc bảo tồn tối đa nhu mô phổi kết hợp điều trị nội khoa thay vì can thiệp ngoại khoa xâm lấn thêm.

Theo phó giáo sư Vĩnh, phương pháp sinh thiết lạnh rất tối ưu cho người có nhiều bệnh nền, cho phép trả kết quả chỉ trong khoảng 30-40 phút ngay trong lúc mổ, người bệnh tránh phải mổ nhiều lần. Ngoài ra, phương pháp này còn giúp êkíp đưa ra phương án can thiệp tối ưu nhất cho người bệnh khi đang mổ, đẩy nhanh tốc độ hồi phục.

Hậu phẫu, ông Thành hồi phục nhanh, vết mổ nhỏ ít đau, được xuất viện sau 2 ngày. Tuy là u lành tính, ông vẫn cần duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối và tái khám định kỳ để theo dõi tình trạng sức khỏe.

Phó giáo sư Vĩnh cũng khuyến cáo, những người có tiền sử mắc ung thư cần tuân thủ nghiêm lịch tầm soát định kỳ tại bệnh viện. Việc phát hiện sớm các tổn thương mới qua chẩn đoán hình ảnh và xác định bản chất qua sinh thiết sẽ giúp người bệnh có cơ hội điều trị triệt căn hoặc kiểm soát bệnh tốt, phòng ngừa di căn xa.

*Tên người bệnh đã được thay đổi