Từ những dấu hiệu trên siêu âm như hình thái không đều, tăng sinh mạch máu, cứng trên siêu âm đàn hồi…, chị H. 45 tuổi, được bác sĩ BVĐK Tâm Anh TP.HCM tìm ra ung thư vú có kích thước 4mm, từ lúc u còn chưa tạo khối.
Cầm trên tay kết quả bướu sợi tuyến vú lành tính vừa được công ty cho đi khám sức khỏe tại một phòng khám, chị N.T.M.H. không về thẳng nhà mà đến ngay Bệnh viện Đa Khoa (BVĐK) Tâm Anh TP.HCM kiểm tra lại cho an tâm.
Xem kết quả siêu âm, thạc sĩ bác sĩ Nguyễn Đỗ Thùy Giang, Trưởng khoa Ngoại Vú BVĐK Tâm Anh TP.HCM thấy hình ảnh có bất thường. Bác sĩ Giang khám kiểm tra vú phải không sờ thấy khối u, nhưng hình ảnh và mô tả trên phiếu siêu âm chưa rõ ràng nên cho bệnh nhân kiểm tra lại siêu âm vú. Trường hợp của chị H. sang thương không thấy trên nhũ ảnh do mô vú của chị quá dày đặc. Đây cũng là bất lợi của nhũ ảnh trong tầm soát ung thư vú ở người trẻ.
Kết quả siêu âm cho thấy khu vực sang thương ở vú phải của chị có hình thái không đều, bờ tạo gai, tăng sinh mạch máu ngoằn ngoèo, đồng thời cứng trên siêu âm đàn hồi. Để chị H. dễ hiểu về siêu âm đàn hồi, bác sĩ CKI Phạm Tấn Phát, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh & Điện quang can thiệp, giải thích máy siêu âm GE E10S có thể đánh giá mức độ đàn hồi của sang thương thông qua màu sắc.
Nếu khối u hiển thị màu xanh dương là cứng, còn màu xanh lá là trung tính, riêng màu vàng và đỏ là mềm. Và trường hợp của chị thì máy cho thấy vùng có màu xanh dương (cứng) bao trọn sang thương.
“Khi bác sĩ nghi ngờ ung thư, tai tôi lùng bùng, mắt cay xè; nhưng tôi hít thật sâu, cố giữ bình tĩnh làm theo hướng dẫn của bác sĩ” – chị H. nhớ lại.
Các bác sĩ đánh giá sang thương vú ở mức độ BIRADS 4B (10% – 50% nguy cơ ác tính). Chị H. tiếp tục được Bác sĩ CKII Lê Hồng Cúc, Trung tâm Chẩn đoán hình Ảnh và Điện quang can thiệp, BVĐK Tâm Anh TP.HCM sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không (VABB), giải phẫu bệnh mẫu mô cho kết quả là ung thư vú giai đoạn 0.
Bác sĩ Thùy Giang, chuyên gia phẫu thuật bệnh lý tuyến vú, giải thích: giai đoạn này có thể phẫu thuật cắt rộng 1 phần tuyến vú gọi là phẫu thuật bảo tồn vú nên người bệnh tiếp tục được chụp cộng hưởng từ vú (MRI), ghi nhận sang thương chưa lan rộng, nhỏ hơn hạt gạo. Trường hợp của chị H., u vẫn còn ở giai đoạn rất sớm, chưa tạo thành khối rõ ràng.
Tuyến vú 2 bên thể tích nhỏ và bệnh nhân cũng có nhu cầu cùng lúc điều trị sẽ phẫu thuật thẩm mỹ 2 tuyến vú. Bác sĩ Thùy Giang và người bệnh trao đổi: nếu phẫu thuật bảo tồn vú thì bệnh nhân phải xạ trị sau mổ và uống thuốc kháng nội tiết 5 năm, ngoài ra bệnh nhân cũng tầm soát ung thư vú 2 bên còn lại định kỳ hàng năm. Phương án này chưa giải quyết mong muốn thẩm mỹ 2 tuyến vú.
Sau khi giải thích, bệnh nhân và người nhà suy nghĩ, thống nhất đồng ý phương án bác sĩ Giang khuyên là phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú bị ung thư, đoạn nhũ phòng ngừa vú đối bên và tái tạo vú 2 bên bằng đặt túi ngực. Bệnh nhân không cần xạ trị sau mổ, đạt thẩm mỹ 2 bên, không cần tầm soát ung thư vú nữa và không cần uống thuốc 5 năm.
Trong ca phẫu thuật, bác sĩ Giang và ê kíp sinh thiết hạch gác cửa ở vùng nách bằng chất màu xanh methylene, gửi giải phẫu bệnh cắt lạnh để đánh giá khả năng di căn. Sau khoảng 40 phút, bác sĩ phòng giải phẫu bệnh thông báo kết quả chưa di căn hạch nên êkip không cần nạo hạch nách, giúp người bệnh hạn chế nguy cơ phù tay về sau.
Sau khi đoạn nhũ điều trị ung thư, êkip đặt túi ngực cho người bệnh trong cùng một cuộc mổ để tránh tổn thương tâm lý về sau và hạn chế thêm cuộc mổ tái tạo ngực. Trong phẫu thuật này, ê kíp lấy cân dưới da bụng dưới che túi ngực 2 bên để đạt thẩm mỹ tuyến vú tối ưu. Người bệnh được thực hiện cuộc phẫu thuật 4 trong 1: đoạn nhũ điều trị ung thư, đoạn nhũ phòng ngừa, tái tạo vú, thu gọn và tạo hình thành bụng.
Kết quả giải phẫu bệnh sau cùng khẳng định chị H. bị ung thư vú giai đoạn 0. Sau phẫu thuật cắt tuyến vú ung thư, chị không cần uống thêm thuốc nội tiết, hóa trị hay xạ trị. Chị H. cần kiểm tra định kỳ mỗi 6 tháng để kiểm tra, phát hiện sớm bất thường (nếu có).
“Nhiều người nghĩ ung thư còn sống là may nhưng với tôi, phải cắt bỏ ngực rất đau khổ. Khi bác sĩ tư vấn có thể tái tạo vú, tôi và chồng đồng ý ngay. Đặt túi ngực giúp tôi tự tin, tinh thần tốt hơn, cả công ty không ai biết tôi bị bệnh” – chị H. chia sẻ.
Nhờ được phát hiện sớm từ khi u chưa tạo khối, chị H. được điều trị tối ưu, cơ hội khỏi bệnh ung thư vú lên đến 100%, nguy cơ tái phát thấp. Đồng thời, chị được tái tạo vú ngay trong cuộc phẫu thuật, đảm bảo thẩm mỹ, tự tin trong công việc và đời sống. Phát hiện và điều trị bệnh ở giai đoạn sớm cũng giúp chị tiết kiệm chi phí, giảm gánh nặng tinh thần.
Bác sĩ Thùy Giang cho biết nhiều trường hợp sang thương kích thước nhỏ, khi khám bác sĩ chưa sờ thấy u, được gọi là sang thương vú không sờ thấy. Những tổn thương ở vú có kích thước nhỏ, có thể lành tính hoặc ác tính. Việc phát hiện hình thái sang thương lành hay ác tính phụ thuộc chính yếu vào kinh nghiệm của bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và thiết bị máy móc chuyên dụng.
Với những tiến bộ của khoa học kỹ thuật, các máy siêu âm thế hệ mới hiện nay có thể giúp phát hiện những sang thương rất nhỏ, trên dưới 5mm. Ngoài hình ảnh thường quy trên siêu âm trắng đen, tín hiệu và cách phân bố mạch máu trên siêu âm doppler màu, cũng như đánh giá độ cứng trên siêu âm đàn hồi, cung cấp nhiều thông tin hơn giúp các bác sĩ siêu âm có thể đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.
Sự kết hợp từ nhiều thông tin dữ liệu giúp nâng mức độ nghi ngờ của sang thương lên BIRADS 4B (10 – 50% nguy cơ ác tính), giúp bác sĩ có cơ sở chỉ định sinh thiết nhằm khẳng định khả năng lành – ác tính của sang thương.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa bộ 3 bác sĩ chuyên phẫu thuật bệnh lý tuyến vú, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh chuyên can thiệp bệnh tuyến vú và bác sĩ giải phẫu bệnh, sang thương được chẩn đoán chính xác, khẳng định là ác tính, từ đó đưa ra hướng điều trị tối ưu cho bệnh nhân. Trường hợp của chị H. được phát hiện ung thư vú sớm là nhờ kinh nghiệm chuyên môn cũng như trang thiết bị hiện đại, giúp phát hiện sớm khối u khi chưa sờ thấy.
Trong tầm soát và chẩn đoán ung thư vú, tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM, luôn có sự phối hợp giữa các bác sĩ lâm sàng, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ giải phẫu bệnh. Trên 1 ca bệnh, bác sĩ lâm sàng và bác sĩ chẩn đoán hình ảnh luôn trao đổi với nhau để tìm ra những bất thường, cũng như đưa ra đánh giá chung về mức độ nghi ngờ của sang thương.
Trong một số trường hợp, bác sĩ lâm sàng khám phát hiện bất thường sẽ đánh dấu điểm cần lưu ý trên vú. Lúc này, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh ngoài việc khảo sát toàn bộ mô vú, sẽ tập trung rà đầu dò vào khu vực đánh dấu để đánh giá bất thường.
Bác sĩ Thùy Giang khuyến cáo, ung thư vú có thể điều trị khỏi ở giai đoạn sớm, chi phí thấp, giữ được ngực và tạo hình thẩm mỹ. Chị em nên khám vú định kỳ, tầm soát phát hiện ung thư vú ở giai đoạn sớm. Phụ nữ sau 40 tuổi, nên chụp nhũ ảnh hàng năm. Trường hợp phụ nữ trẻ, dù không có người thân bị ung thư vú hay các yếu tố nguy cơ (đột biến gen BRCA1-2,… ) cũng nên đi khám thường xuyên. Khi sờ thấy có u bất thường ở ngực, chị em cần đi khám sớm.
Bác sĩ CKI Phạm Tấn Phát chia sẻ thêm máy siêu âm GE E10S là một trong những dòng máy tiên tiến nhất về siêu âm vú, có độ phân giải hình ảnh cao, đầu dò kích thước lớn cùng với nhiều tính năng phụ trợ như siêu âm đàn hồi, siêu âm vi mạch… giúp hỗ trợ tốt hơn trong đánh giá và phân loại mức độ nghi ngờ của các bất thường ở vú.
Trong một số trường hợp, khi không đủ phương tiện hỗ trợ chẩn đoán, dẫn đến việc đánh giá thấp bậc của sang thương, ví dụ BIRADS 3 (dưới 2% nguy cơ ung thư, hướng xử trí là theo dõi ngắn hạn 3 – 6 tháng). Điều này khiến bệnh nhân cảm thấy lo lắng, bất an vì không biết chính xác bản chất của khối u; đồng thời có thể làm chậm trễ quá trình điều trị trong trường hợp bản chất khối u là ác tính.
Về sinh thiết, có 3 loại: sinh thiết kim nhỏ (FNA), sinh thiết lõi kim (CNB) và sinh thiết có hỗ trợ hút chân không (VABB). Trong đó, sinh thiết kim nhỏ và sinh thiết lõi kim thường được chỉ định trong trường hợp u có kích thước trên 10mm, các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh sẽ dựa trên hướng dẫn của siêu âm để tiếp cận khối u và lấy mẫu tế bào hoặc mô.
Sinh thiết có hỗ trợ hút chân không ngoài việc giúp lấy được nhiều mẫu mô để chẩn đoán bản chất khối u, còn có thể lấy được trọn sang thương nhằm đưa ra kết quả chẩn đoán chính xác nhất cũng như điều trị triệt để (trường hợp các khối u lành tính).
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
